Kỹ thuật xây dựng độc đáo của nền văn minh Maya cổ xưa

Sau bốn chục năm thăm dò hơn 50 địa điểm hẻo lánh của người Maya và nghiên cứu những thành tích công nghệ của họ, cuối cùng James O'Kon - cựu chuyên gia kỹ thuật thuộc Hội Kỹ sư công chính Mỹ (ASCE) - vén lên bức màn bí mật về công nghệ đã mất của nền văn minh cổ. Trong cuốn sách mới mang tựa đề "The Lost Secrets of Maya Technology" (tạm dịch: Những bí mật công nghệ đã mất của nền văn minh Maya), tác giả O'Kon kể chi tiết về khám phá và việc ông sử dụng những phương pháp hiện đại để khảo sát và chứng minh sự tồn tại của cây cầu cổ ngoạn mục như thế nào.

James O'Kon sử dụng hệ thống máy tính để phát triển mô hình 3D, xác định chính xác vị trí và kích thước của cây cầu cổ. Những gì mà các nhà khảo cổ thừa nhận là những khối đá tầm thường được biến thành 2 móng cầu cao 3,65m với đường kính 10,6m nâng đỡ nhịp cầu treo dài 182,5m bắt ngang con sông Usamacinta nối liền Yaxchilan với khu nông nghiệp ở Peten (nay là Gautemala) - một bước đột phá công nghệ ngoạn mục trong lịch sử và văn hóa Maya!

Cuốn sách của James O'Kon giúp mọi người biết đến những thành tựu công nghệ độc đáo đã giúp người Maya xây dựng những thành phố cao hơn hẳn rừng mưa, hệ thống dẫn nước với các bể chứa ngầm, những con đường giao thông kiên cố chịu đựng được thời tiết và cây cầu treo dài nhất trong thế giới cổ xưa.

James O'Kon cũng giải thích những công nghệ mà các kỹ sư Maya sử dụng để xây dựng những công trình nhiều tầng cho đến khi tòa nhà chọc trời đầu tiên được dựng lên ở Mỹ vào năm 1885, và họ đã phát triển kỹ thuật lưu hóa cao su vào hơn 2.600 năm trước khi Charles Goodyear chào đời như thế nào.

Hình ảnh mô tả cây cầu treo dài nhất thế giới của người Maya.
Hình ảnh mô tả cây cầu treo dài nhất thế giới của người Maya.

Các kỹ sư Maya cũng làm ra xi măng trước cả người châu Âu 2.100 năm. Các thành phố lớn của nền văn minh Maya được xây dựng bằng vật liệu móng siêu rắn chống chọi được sự phá hủy của rễ cây rừng nhiệt đới, các trận động đất và bão tố trong hơn một thiên niên kỷ. Vật liệu móng của người Maya tương tự như bê tông ngày nay, còn xi măng giống như loại Portland.

Công nghệ xây dựng của các kỹ sư Maya là điều bí ẩn hoàn toàn đối với các nhà khảo cổ và họ chỉ tập trung nghiên cứu những khoa học của nền văn minh cổ như thiên văn học, toán học, ngôn ngữ viết, nghệ thuật, kiến trúc v.v… Nền văn minh Maya chỉ được thế giới biết đến vào năm 1839 và được ca tụng trong nhiều cuốn sách của John Lloyd Stephens. Kể từ đó, các chuyên gia trên thế giới không ngừng nỗ lực khai quật, nghiên cứu và phát hiện những thành phố đổ nát của nền văn minh một thời rực rỡ.

Ngôi đền Gió do người Maya xây dựng ở thành phố cổ Tulum ven biển phía đông bán đảo Yucatan.
Ngôi đền Gió do người Maya xây dựng ở thành phố cổ Tulum ven biển phía đông bán đảo Yucatan.

Bất chấp những kỳ quan công nghệ của các kỹ sư Maya rành rành ra đó, song giới khảo cổ học vẫn coi dân tộc Maya là người thuộc "thời kỳ đồ đá" vì lý do đơn giản là họ không sở hữu những công cụ kim loại (nhưng thật ra người Maya có những công cụ còn rắn hơn cả thép!). Do quan điểm đó mà các nhà khảo cổ hoàn toàn không quan tâm nghiên cứu công nghệ Maya. Một phần cũng do họ chỉ được đào tạo về nhân chủng học và lịch sử nghệ thuật hơn là khoa học công nghệ. Công nghệ Maya chỉ trở thành một lĩnh vực nghiên cứu khi James O'Kon bắt đầu hành trình tìm kiếm sự thật về nó.

Điểm đặc biệt là trong bán đảo Yucatan nhiệt đới, người Maya không hưởng được những thành quả khoa học từ các nền văn hóa khác, ở cách xa các nôi văn minh khác trên trái đất và tự phát triển khoa học của họ. Sự phát triển các ngành khoa học phức tạp của Maya đã dẫn đến việc hình thành một đội ngũ các nhà khoa học tài giỏi nuôi tham vọng xây dựng những thành phố xa hoa trở thành những trung tâm quyền lực dành cho giới trí thức, khoa học và thượng lưu.

Một phong cách kiến trúc điển hình của người Maya ở thành cổ Uxmal.
Một phong cách kiến trúc điển hình của người Maya ở thành cổ Uxmal.

Những thành tựu công nghệ và khoa học Maya còn tiến bộ vượt hơn bất cứ nền văn minh nào khác trên thế giới. Người Maya được so sánh với người Ai Cập về sử dụng chữ tượng hình, với người Hy Lạp về phát triển khoa học, với người Roman về xây dựng đường giao thông và với người Phoenicia về những con tàu thương mại vượt biển. Người ta cho rằng người Maya đã biết trước những gì mà khoa học châu Âu khám phá được sau này. Các thành phố Maya được xây dựng không chỉ kiên cố với thời gian và thời tiết mà còn được khoác lên mình lớp áo nghệ thuật cực kỳ tinh tế. Nền văn minh Maya - một trong những nền văn hóa lâu đời nhất trong lịch sử - bao gồm nhiều thành phố và kim tự tháp kỳ vĩ hơn cả Ai Cập cổ đại.

Tuy nhiên, một thảm họa môi trường đã tấn công bán đảo Yucatan, tàn sát mọi người và làm sụp đổ nền văn minh Maya vĩ đại. Cuối cùng, khoa học công nghệ rực rỡ giúp phát triển nền văn minh Maya cũng không thể chống đỡ được sức mạnh cuồng nộ của thiên nhiên. Nền văn minh Maya đã mất được coi là nền văn minh vĩ đại cuối cùng được khám phá ra những thành tựu trong quá khứ hàng ngàn năm của người Maya vẫn tiếp tục gây kinh ngạc cho thế giới hiện đại

Thục Miên (tổng hợp)

Các tin khác

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, tỉnh Cà Mau không chỉ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính hay phát triển kinh tế, mà còn chủ động đưa công nghệ vào công tác bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở. Việc thành lập, duy trì các mô hình như “Cổng an ninh trật tự thông minh” tại xã Phong Hiệp; “An ninh trật tự xã hội thông minh” tại xã Tân Hưng hay hệ thống “Camera an ninh trật tự” tại hầu hết các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã mang lại bước ngoặt lớn, trở thành “Lá chắn công nghệ” thay đổi căn bản phương thức quản trị địa bàn và huy động sức mạnh lòng dân, giữ gìn sự bình yên cho xóm làng nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Hàng trăm tỷ USD được tung ra để hỗ trợ đồng yen, nhưng chênh lệch lãi suất, gánh nợ công và sức hút của tài sản Mỹ tiếp tục bào mòn hiệu quả can thiệp.

Bi hài trào lưu khởi nghiệp trên nền tảng mạng xã hội

Bi hài trào lưu khởi nghiệp trên nền tảng mạng xã hội

Hàng loạt khóa học làm giàu nhanh trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok mọc lên như nấm, hứa hẹn biến bất cứ ai cũng có thể trở thành triệu phú chỉ sau vài cú chạm và lướt màn hình. Thế nhưng, đằng sau những lời đường mật và hình ảnh hào nhoáng là vô vàn câu chuyện buồn của những người đã đổ tiền, công sức và niềm tin vào ảo vọng “trở thành triệu phú online”...

World Cup 2026 chuyện bây giờ mới kể

World Cup 2026 chuyện bây giờ mới kể

Tính tới ngày 23/6, các cơ quan của Mỹ đã thu giữ hơn 300 máy bay không người lái (UAV) bay gần các địa điểm tổ chức World Cup FIFA kể từ khi giải đấu bắt đầu vào ngày 11/6, Cơ quan An ninh giao thông vận tải (TSA) cho biết.

Từ bản lĩnh vô địch thế giới đến khát vọng ASIAD 2026

Từ bản lĩnh vô địch thế giới đến khát vọng ASIAD 2026

Trận chung kết kịch tính tại Bangkok (Thái Lan) trong khuôn khổ Giải vô địch thế giới 2026 đã chứng kiến đội tuyển cầu mây đôi nữ Việt Nam bước lên đỉnh cao thế giới sau khi xuất sắc đánh bại Myanmar 2-0. Trải qua những thời điểm nghẹt thở, từ pha xử lý xuất thần phá vỡ thế giằng co đến tinh thần kiên cường vượt qua chấn thương bất ngờ ngay trên sàn đấu, các cô gái Việt Nam đã tạo nên hành trình đăng quang đầy cảm xúc.

Làm gì để giữ quyền sáng tạo của con người trong thời đại AI?

Làm gì để giữ quyền sáng tạo của con người trong thời đại AI?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động rất nhiều đến lĩnh vực điện ảnh khi ngày càng tham gia sâu vào các khâu viết kịch bản, thiết kế bối cảnh, quay phim, dựng hình đến hậu kỳ… Thực tế đó cũng đặt ra câu hỏi, điều gì làm nên giá trị của một bộ phim? AI có thể thay thế người nghệ sĩ? Làm thế nào để bảo vệ bản quyền, bảo vệ cảm xúc và sức sáng tạo của điện ảnh trong thời đại số?

Thời đại mới của bóng chuyền Việt Nam

Thời đại mới của bóng chuyền Việt Nam

Quyết định lịch sử khi lần đầu tiên cử cả 4 đội tuyển tham dự Á vận hội 20 (ASIAD 20) tại Nhật Bản cho thấy tham vọng bứt phá của bóng chuyền Việt Nam. Song song với đó, sự xuất hiện của chiến lược gia người Italia, Federico Rampazzo ở đội tuyển nam được kỳ vọng sẽ trở thành "chìa khóa" mở ra chương mới cho những chàng trai áo đỏ.

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.