Kỹ thuật xây dựng độc đáo của nền văn minh Maya cổ xưa

Sau bốn chục năm thăm dò hơn 50 địa điểm hẻo lánh của người Maya và nghiên cứu những thành tích công nghệ của họ, cuối cùng James O'Kon - cựu chuyên gia kỹ thuật thuộc Hội Kỹ sư công chính Mỹ (ASCE) - vén lên bức màn bí mật về công nghệ đã mất của nền văn minh cổ. Trong cuốn sách mới mang tựa đề "The Lost Secrets of Maya Technology" (tạm dịch: Những bí mật công nghệ đã mất của nền văn minh Maya), tác giả O'Kon kể chi tiết về khám phá và việc ông sử dụng những phương pháp hiện đại để khảo sát và chứng minh sự tồn tại của cây cầu cổ ngoạn mục như thế nào.

James O'Kon sử dụng hệ thống máy tính để phát triển mô hình 3D, xác định chính xác vị trí và kích thước của cây cầu cổ. Những gì mà các nhà khảo cổ thừa nhận là những khối đá tầm thường được biến thành 2 móng cầu cao 3,65m với đường kính 10,6m nâng đỡ nhịp cầu treo dài 182,5m bắt ngang con sông Usamacinta nối liền Yaxchilan với khu nông nghiệp ở Peten (nay là Gautemala) - một bước đột phá công nghệ ngoạn mục trong lịch sử và văn hóa Maya!

Cuốn sách của James O'Kon giúp mọi người biết đến những thành tựu công nghệ độc đáo đã giúp người Maya xây dựng những thành phố cao hơn hẳn rừng mưa, hệ thống dẫn nước với các bể chứa ngầm, những con đường giao thông kiên cố chịu đựng được thời tiết và cây cầu treo dài nhất trong thế giới cổ xưa.

James O'Kon cũng giải thích những công nghệ mà các kỹ sư Maya sử dụng để xây dựng những công trình nhiều tầng cho đến khi tòa nhà chọc trời đầu tiên được dựng lên ở Mỹ vào năm 1885, và họ đã phát triển kỹ thuật lưu hóa cao su vào hơn 2.600 năm trước khi Charles Goodyear chào đời như thế nào.

Hình ảnh mô tả cây cầu treo dài nhất thế giới của người Maya.
Hình ảnh mô tả cây cầu treo dài nhất thế giới của người Maya.

Các kỹ sư Maya cũng làm ra xi măng trước cả người châu Âu 2.100 năm. Các thành phố lớn của nền văn minh Maya được xây dựng bằng vật liệu móng siêu rắn chống chọi được sự phá hủy của rễ cây rừng nhiệt đới, các trận động đất và bão tố trong hơn một thiên niên kỷ. Vật liệu móng của người Maya tương tự như bê tông ngày nay, còn xi măng giống như loại Portland.

Công nghệ xây dựng của các kỹ sư Maya là điều bí ẩn hoàn toàn đối với các nhà khảo cổ và họ chỉ tập trung nghiên cứu những khoa học của nền văn minh cổ như thiên văn học, toán học, ngôn ngữ viết, nghệ thuật, kiến trúc v.v… Nền văn minh Maya chỉ được thế giới biết đến vào năm 1839 và được ca tụng trong nhiều cuốn sách của John Lloyd Stephens. Kể từ đó, các chuyên gia trên thế giới không ngừng nỗ lực khai quật, nghiên cứu và phát hiện những thành phố đổ nát của nền văn minh một thời rực rỡ.

Ngôi đền Gió do người Maya xây dựng ở thành phố cổ Tulum ven biển phía đông bán đảo Yucatan.
Ngôi đền Gió do người Maya xây dựng ở thành phố cổ Tulum ven biển phía đông bán đảo Yucatan.

Bất chấp những kỳ quan công nghệ của các kỹ sư Maya rành rành ra đó, song giới khảo cổ học vẫn coi dân tộc Maya là người thuộc "thời kỳ đồ đá" vì lý do đơn giản là họ không sở hữu những công cụ kim loại (nhưng thật ra người Maya có những công cụ còn rắn hơn cả thép!). Do quan điểm đó mà các nhà khảo cổ hoàn toàn không quan tâm nghiên cứu công nghệ Maya. Một phần cũng do họ chỉ được đào tạo về nhân chủng học và lịch sử nghệ thuật hơn là khoa học công nghệ. Công nghệ Maya chỉ trở thành một lĩnh vực nghiên cứu khi James O'Kon bắt đầu hành trình tìm kiếm sự thật về nó.

Điểm đặc biệt là trong bán đảo Yucatan nhiệt đới, người Maya không hưởng được những thành quả khoa học từ các nền văn hóa khác, ở cách xa các nôi văn minh khác trên trái đất và tự phát triển khoa học của họ. Sự phát triển các ngành khoa học phức tạp của Maya đã dẫn đến việc hình thành một đội ngũ các nhà khoa học tài giỏi nuôi tham vọng xây dựng những thành phố xa hoa trở thành những trung tâm quyền lực dành cho giới trí thức, khoa học và thượng lưu.

Một phong cách kiến trúc điển hình của người Maya ở thành cổ Uxmal.
Một phong cách kiến trúc điển hình của người Maya ở thành cổ Uxmal.

Những thành tựu công nghệ và khoa học Maya còn tiến bộ vượt hơn bất cứ nền văn minh nào khác trên thế giới. Người Maya được so sánh với người Ai Cập về sử dụng chữ tượng hình, với người Hy Lạp về phát triển khoa học, với người Roman về xây dựng đường giao thông và với người Phoenicia về những con tàu thương mại vượt biển. Người ta cho rằng người Maya đã biết trước những gì mà khoa học châu Âu khám phá được sau này. Các thành phố Maya được xây dựng không chỉ kiên cố với thời gian và thời tiết mà còn được khoác lên mình lớp áo nghệ thuật cực kỳ tinh tế. Nền văn minh Maya - một trong những nền văn hóa lâu đời nhất trong lịch sử - bao gồm nhiều thành phố và kim tự tháp kỳ vĩ hơn cả Ai Cập cổ đại.

Tuy nhiên, một thảm họa môi trường đã tấn công bán đảo Yucatan, tàn sát mọi người và làm sụp đổ nền văn minh Maya vĩ đại. Cuối cùng, khoa học công nghệ rực rỡ giúp phát triển nền văn minh Maya cũng không thể chống đỡ được sức mạnh cuồng nộ của thiên nhiên. Nền văn minh Maya đã mất được coi là nền văn minh vĩ đại cuối cùng được khám phá ra những thành tựu trong quá khứ hàng ngàn năm của người Maya vẫn tiếp tục gây kinh ngạc cho thế giới hiện đại

Thục Miên (tổng hợp)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.