Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Theo tư liệu của Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội, ngày 15/4/1428, Bình Định vương Lê Lợi chính thức lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu là Thuận Thiên, quốc hiệu Đại Việt, kinh đô là Đông Kinh (Thăng Long). Tháng 12/1428, hoàng đế Lê Thái Tổ cho xây dựng điện Kính Thiên. Ngày 16/3/1465, vua Lê Thánh Tông xây dựng lại tòa điện Kính Thiên. Tháng 11/1465, điện Kính Thiên hoàn thành.

Ngày 15/8/1467, vua Lê Thánh Tông cho dựng lan can bằng đá ở điện Kính Thiên. Tháng 9/1630, vua Lê Thần Tông cho dựng tam tòa cung điện và 16 gian hành lang. Năm 1816, vua Gia Long phá bỏ điện Kính Thiên để xây dựng tòa điện mới, là Chính điện của hành cung Bắc Thành. Năm 1841, vua Thiệu Trị đổi tên điện Kính Thiên là Long Thiên. Năm 1888 - 1889, quân đội viễn chinh Pháp phá bỏ điện Long Thiên để xây tòa nhà Pháo binh.

10.jpg
Bản đồ Hồng Đức, ký hiệu A2499, ghi rõ vị trí của điện Kính Thiên. Ảnh: Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội
11.jpg
Ghi chép về xây dựng điện Kính Thiên trong cuốn biên niên sử Đại Việt sử ký toàn thư, niên đại 1697. Ảnh: Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội

Điện Kính Thiên là tòa Chính điện quan trọng nhất của kinh đô Thăng Long nước Đại Việt thời Lê sơ, thời Mạc và thời Lê Trung hưng. Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên là trung tâm quyền lực tối cao, nơi diễn ra các buổi thiết lễ Đại triều định bàn những quyết sách xây dựng đất nước của các Hoàng đế và cũng là nơi cử hành các nghi thức cung đình quan trọng nhất.

Trải qua biến thiên của lịch sử, Chính điện Kính Thiên hiện chỉ còn lại phế tích với nền đài cao gần 3 m cùng hai bộ thành bậc đá chạm rồng của thời Lê đã được công nhận Bảo vật Quốc gia.

them-bac-da.jpg
Bậc thềm rồng đá còn sót lại của điện Kính Thiên đã được công nhận Bảo vật Quốc gia.

Kết quả nghiên cứu liên ngành trong 15 năm qua đã khẳng định Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên nằm trong Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long trải qua 4 thế kỷ (từ thế kỷ 15-18) không thay đổi, là sự tiếp nối về vị trí của điện Càn Nguyên, Thiên An thời Lý, Trần.

Móng nền Chính điện Kính Thiên được xây dựng từ thời Lê sơ (thế kỷ 15) trên lớp phế tích thời Lý (thế kỷ 11-12) và thời Trần (thế kỷ 13-14) dày 2.9 m bao gồm 18 lớp đầm nện bằng đất sét, sỏi, gạch ngói và sành sứ vụn. Đến thế kỷ 17, Chính điện Kính Thiên được xây dựng lại.

1790728249216-2094564686478226614-2094564686478226614-e903d6f76c33a1a4d28478b1639e4743.jpg
Mô hình thiết kế điện Kính Thiên chuẩn bị được phục dựng đang trưng bày tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.

Dấu tích của tòa Chính điện này đã được khảo cổ học làm rõ với 20 móng kép và 20 móng đơn (móng cột kép có kích thước 3.1 m x 5.6 m, móng cột đơn có kích thước trung bình 3 m x 3 m, dày 4 m với 81 lớp đầm). Đây là loại móng cột có kích thước lớn nhất trong lịch sử kiến trúc cổ truyền Việt Nam.

Hệ thống móng cột có 10 hàng, mỗi hàng có 6 chân cột, tạo thành mặt bằng hoàn chỉnh 9 gian, sâu 5 gian, hiên rộng 2.76 m, diện tích 1.585 m2. Phía trước Chính điện là sân điện rộng 56.3 m, sâu 19,64 m, có diện tích 1.105 m2, được lát bằng nhiều loại gạch khác nhau là kết quả của một số lần tu sửa, bao xung quanh nền đài là hệ thống lan can đá chạm khắc hoa văn rất tinh xảo, 4 mặt đều có thành bậc chạm rồng, vân mây để đi lên Chính điện.

1790727972187-2278793905071503416-2094564686478226614-5327ee33942f9cbd24a31ff2fd64f2f1.jpg
1790727979483-2278793905071503416-2094564686478226614-d3e7a9cd03bd1449601ebff6bf3de821.jpg
Mô hình trưng bày thu hút sự quan tâm của đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước.

Nền móng điện Kính Thiên thể hiện sự chuẩn mực của truyền thống kiến trúc cung đình Việt Nam và những yếu tố giao lưu khu vực, phản ánh sự tiếp nhận và vận dụng hệ tư tưởng Nho giáo vào xây dựng kiến trúc Chính điện dưới thời Lê.

Bộ khung gỗ của Chính điện được dựng bằng gỗ lim, toàn bộ hệ cột được đặt trên chân tảng đá, liên kết các cột gỗ bằng xà ngang và xà dọc thông qua các mộng gỗ truyền thống tạo thành hệ khung vô cùng vững chắc giúp công trình hấp thụ tải trọng từ hệ mái và chuyển hóa chịu tải động của gió lớn hay tác động của địa chấn.

1790728243725-2094564686478226614-2094564686478226614-3dfe98d63c938bf09c06555ef102035d.jpg
Cận cảnh góc mô hình thiết kế đang được trưng bày.

Bộ vì sáu hàng cột sử dụng kết cấu vì truyền thống “chồng rường - giá chiêng”, trong đó vì nóc là kiểu giá chiêng, vì nách là bán giá chiêng kết hợp giữa các con rường và trụ ngắn tạo ra một kết cấu chịu lực vững chắc, có giá trị thẩm mỹ cao cho kiến trúc Chính điện.

Liên kết hiên sử dụng hệ thống “đấu củng mang đặc trưng yếu tố Việt” được nghiên cứu từ những di vật khảo cổ (hiện vật gỗ, mô hình kiến trúc tráng men) phát hiện tại khu vực điện Kính Thiên. Cụ thể, đấu củng được đặt ở vị trí đầu cột, gian và góc có chức năng tăng độ cao, vươn xa của mái hiên để đón ánh sáng, tạo dáng vẻ uy nghi khi vua ngự hiên điện thị triều.

Bộ mái Chính điện Kính Thiên gồm hai tầng mái, có góc đao cong được lợp bằng ngói rồng hoàng lưu ly, đầu bờ nóc, bờ chảy và bờ guột đặt tượng đầu rồng tạo nên vẻ đẹp lộng lẫy, uy nghiêm cho hệ mái Chính điện.

1790659401827-2094564686478226614-g3010503878745642592-885d77e9736aa44da74bd8eeb9aade07.jpg
Theo tư liệu nghiên cứu được công bố, mặt bằng hoàn chỉnh của điện Kính Thiên có diện tích lên tới 1.585 m2.

Theo Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội, kiến trúc điện Kính Thiên là sự hội tụ tinh hoa của nghệ thuật kiến trúc truyền thống và chứa đựng những giá trị giao lưu tiếp biến văn hóa của khu vực, tạo ra nét đặc trưng của kiến trúc Chính điện.

Chính điện Kính Thiên cùng sân Đan Trì, Ngự Đạo và hành lang tạo thành một không gian chỉnh thể quan trọng nhất của Cấm thành Thăng Long thời Lê, được tổ chức theo một trật tự nghiêm ngặt, đáp ứng hai chức năng chính là chính trị tối cao và vận hành hệ thống nghi lễ cung đình. Khôi phục Chính điện Kính Thiên nhằm tái hiện các không gian thực hành nghi lễ cung đình, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản phi vật thể Hoàng thành Thăng Long.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ thông qua “Chạm Đồng Xuân”

Chợ Đồng Xuân lần đầu tiên trở thành một trong 5 cụm không gian chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 13-28/11. Chương trình “Chạm Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương có tuổi đời hơn một thế kỷ.

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Cuộc hội ngộ hiếm có của những “viên ngọc quý” nền thanh nhạc Việt Nam

Trên sân khấu Học viện Âm nhạc Quốc gia, những giọng ca vàng của nền thanh nhạc Việt Nam như NSND Quang Thọ, NSND Ngọc Khang, Thanh Lam, Mỹ Linh, Trọng Tấn, Đăng Dương... đã hội tụ. Đó là hành trình trở về với những giai điệu đã đi cùng năm tháng, tôn vinh, giá trị truyền thống và khẳng định sức sống, sự tiếp nối vượt thời gian của nền thanh nhạc chuyên nghiệp Việt Nam.

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Sôi động Festival Âm nhạc Quốc tế LangBiang 2026

Tối 14/11, tại Quảng trường Lâm Viên, phường Xuân Hương – Đà Lạt (Lâm Đồng) đã khai mạc Festival Âm nhạc Quốc tế Lang Biang 2026 với chủ đề “Đà Lạt – Hội tụ và thăng hoa”. Sự kiện là dịp kết nối di sản âm nhạc Tây Nguyên với những sắc màu âm nhạc đương đại và quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh Đà Lạt, Lâm Đồng đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Nhiều chương trình ý nghĩa hướng đến Ngày Văn hoá Việt Nam

Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi cả nước, TP Hồ Chí Minh chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch phong phú, trải rộng trên địa bàn 168 phường, xã, đặc khu, góp phần tôn vinh bản sắc dân tộc và lan tỏa tinh thần đại đoàn kết.

TP Hồ Chí Minh sẵn sàng cho ngày hội thể thao lớn nhất cả nước

TP Hồ Chí Minh sẵn sàng cho ngày hội thể thao lớn nhất cả nước

Với vai trò là địa phương đăng cai chính Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026, TP Hồ Chí Minh đang tập trung triển khai đồng bộ các phần việc, từ chuẩn bị cơ sở vật chất, địa điểm thi đấu đến hậu cần, giao thông, y tế và bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT), nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho các đoàn thể thao tham gia tranh tài.

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

“Miền xa – Miền gần”: Những lát cắt thiên nhiên và đời sống qua hội họa

Diễn ra từ ngày 14/11 - 15/12 tại Hanoi Aqua Central (Hà Nội), triển lãm “Miền xa – Miền gần” giới thiệu 72 tác phẩm của Nhóm Họa sĩ Mười Bốn. Được hình thành từ những chuyến đi thực tế sáng tác tại nhiều vùng đất, các tác phẩm mang đến những cảm nhận đa dạng về thiên nhiên, con người và đời sống bình dị qua ngôn ngữ hội họa.

Cảnh giác lừa đảo đăng ký vé chương trình Muôn sắc Việt Nam

Cảnh giác lừa đảo đăng ký vé chương trình Muôn sắc Việt Nam

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Lợi dụng nhu cầu đăng ký vé tham dự chương trình, các đối tượng xấu có thể thực hiện hành vi giả mạo, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và thông tin cá nhân trên không gian mạng.

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Phát huy di sản “Thăng Long Kẻ Nghệ” để phát triển kinh tế sáng tạo

Trong 16 ngày (13–28/11), với hơn 150 hoạt động tại 5 cụm không gian văn hóa, di sản và sáng tạo của Thủ đô, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ, nhà thiết kế, chuyên gia trong nước và quốc tế, trong đó có gần 100 nghệ sĩ quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia.

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

Thúc đẩy kết nối, xây dựng môi trường văn hóa tích cực tại Hải Phòng

11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất. Đây là hoạt động bên lề hấp dẫn của Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với TP Hải Phòng tổ chức.

Chủ tịch FIFA kỳ vọng gì về U-17 World Cup Qatar 2026

Chủ tịch FIFA kỳ vọng gì về U-17 World Cup Qatar 2026

Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) Gianni Infantino kỳ vọng Vòng chung kết FIFA U-17 World Cup Qatar 2026 sẽ trở thành ngày hội bóng đá giàu tính cạnh tranh, kết nối các nền bóng đá trên toàn thế giới. 

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.