Kinh tế châu Âu phục hồi không cân bằng

Tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu từ năm 2008 và khủng hoảng nợ ở châu Âu chưa giải quyết được tận gốc, có lẽ vẫn là những nguyên nhân chính khiến nền kinh tế của "lục địa già" chưa thể phục hồi, thậm chí vẫn trong tình trạng đình trệ. Những gói cứu trợ, những biện pháp cải cách… liên tục được đưa ra, song chính những kế hoạch chưa đồng đều này lại là yếu tố khiến tăng trưởng và phục hồi kinh tế của các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) thể hiện xu hướng không cân bằng.

Sức ép nợ công vẫn rất lớn

Trên thực tế, biện pháp điều chỉnh và thắt chặt ngân sách của EU có hiệu quả rõ rệt, tình hình ngân sách của EU được cải thiện. Tỷ lệ thâm hụt ngân sách của EU từ năm 2010 đã giảm từ mức 6,4% năm 2010 xuống còn 3% năm 2014. Theo dự báo của EC, tỷ lệ thâm hụt ngân sách của EU trong hai năm 2015, 2016 sẽ tiếp tục giảm, lần lượt là 2,6% và 2,2%.

Xem xét tình hình các nước thành viên, có thể thấy có 18 nước đạt mục tiêu thâm hụt ngân sách dưới 3%, trong đó Đức, Lucxembourg và Đan Mạch đạt thặng dư ngân sách. Thâm hụt ngân sách của hơn 10 quốc gia thuộc EU vẫn chưa đạt được mục tiêu, trong đó tỷ lệ thâm hụt ngân sách của 4 nước Tây Ban Nha, Slovenia, Anh, Bồ Đào Nha vượt qua 5%. Xét về tổng thể, có thể thấy tình hình ngân sách của EU có cải thiện, nhưng sức ép mà ngân sách các nước phải đối mặt có mức độ khác nhau.

Năm 2014, 6 nước có tỷ lệ nợ công lớn hơn 100% GDP, đó là Bỉ (106,4%), Ireland (110,8%), Hy Lạp (176,3%), Italia (131,3%), Cộng hòa Cyprus (107,5%), Bồ Đào Nha (128,9%). Các quốc gia Nam Âu đặc biệt là Hy Lạp và Italia vẫn là những quốc gia có tỷ lệ nợ công khá nghiêm trọng.

Vì vậy tốc độ tăng trưởng kinh tế của EU mới chỉ là 1,3%, chưa đạt đến mức độ  3,1% như trước cuộc khủng hoảng. Nguyên nhân chủ yếu khiến kinh tế châu Âu tăng trưởng yếu một phần nữa là do tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu thiếu động lực tăng trưởng. Tổng lượng tiêu dùng cá nhân của EU trong quý II/2014 chỉ tương đương mức độ năm 2007, tổng lượng đầu tư vốn cố định thấp hơn 15% so với năm 2007. Xem xét từ góc độ khác, có thể thấy, tăng trưởng và phục hồi kinh tế của các nước thuộc EU thể hiện xu hướng không cân bằng.

Công nhân làm việc tại một nhà máy ở Đức.
Công nhân làm việc tại một nhà máy ở Đức.

Thách thức

Sau khi bùng nổ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) bị tác động nghiêm trọng, liên tục rơi vào cuộc khủng hoảng nợ, các quốc gia lần lượt thực hiện biện pháp chống khủng hoảng. Các biện pháp này tuy hiệu quả nhanh, nhưng không thể điều chỉnh cơ cấu kinh tế xã hội gây khủng hoảng, thậm chí còn làm trầm trọng thêm vấn đề mang tính cơ cấu dẫn đến khủng hoảng hiện nay. Do đó, các quốc gia hàng đầu trong Eurozone mà Đức là đại diện luôn luôn cho rằng thúc đẩy cải cách cơ cấu lấy gia tăng năng lực và hiệu quả làm mục tiêu là chính sách căn bản để các nước châu Âu phục hồi thực sự và tăng trưởng liên tục.

Theo quan điểm của Đức, các nước thuộc Eurozone phải tích cực thúc đẩy cải cách những lĩnh vực sau: Giảm bớt kiểm soát đối với thị trường hàng hóa, xóa bỏ kiểm soát ngành nghề, thúc đẩy cạnh tranh giữa các ngành, nâng cao hiệu quả sản xuất; cải cách chế độ an sinh xã hội, nâng cấp cơ chế an sinh xã hội, tránh để quỹ an sinh xã hội tăng lên; cải cách thị trường lao động, tăng cường tính chất linh hoạt và sức sống của thị trường lao động.

Nguyên nhân việc thúc đẩy cải cách cơ cấu tiến triển của các nước thuộc Eurozone tiến triển chậm chạp: Trước hết, thiếu thủ lĩnh chính trị cứng rắn có tính cách kiên định thúc đẩy cải cách cơ cấu. Cải cách cơ cấu là điều chỉnh và tái phân phối lợi ích, đương nhiên có thể gặp phải sự phản đối của những nhóm lợi ích khác nhau. Do đó, Eurozone cần nhân vật chính trị mạnh mẽ có khả năng tập hợp lực lượng dẹp yên tiếng nói phản đối cải cách cơ cấu.

Thứ hai, hiệu quả cải cách cơ cấu không thể xuất hiện trong thời gian ngắn, cải cách trong thời kỳ đầu còn có thể gây giảm tăng trưởng kinh tế, giảm phúc lợi xã hội, tỷ lệ thất nghiệp gia tăng. Những vấn đề này có thể gây ra sự không hài lòng và phản đối của xã hội ở mức độ khác nhau, thậm chí có thể dẫn đến chính phủ hiện tại sụp đổ. Xem xét từ góc độ trên, có thể thấy, cải cách cơ cấu có rủi ro chính trị rất lớn đối với chính phủ hiện tại, đây là nguyên nhân chính trị khiến cải cách cơ cấu thúc đẩy chậm chạp.

Cuối cùng, một số biện pháp chống khủng hoảng mà EU và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) thực hiện làm giảm tác động khủng hoảng kinh tế, làm suy yếu động lực cải cách cơ cấu của quốc gia khủng hoảng.

Mặc dù EU thực hiện biện pháp cứu trợ các nước khủng hoảng, song việc đòi hỏi các nước khủng hoảng tăng cường kỷ luật ngân sách, giảm bớt bội chi ngân sách, để khôi phục lòng tin vào chính phủ và niềm tin của nhà đầu tư, ngăn chặn khủng hoảng lan rộng lại khó có thể thực hiện.

Hiệu ứng kiềm chế của chính sách thắt chặt ngân sách đối với tăng trưởng kinh tế của Eurozone chủ yếu thực hiện thông qua các cơ chế như: Tăng thuế, không tăng lương, giảm phúc lợi xã hội... Tăng thuế sẽ làm tăng giá thành sản phẩm của doanh nghiệp, kìm hãm sự gia tăng của đầu tư. Trong tình hình tỷ lệ thất nghiệp cao, việc cắt giảm phúc lợi xã hội, gia tăng gánh nặng trong cuộc sống người có thu nhập thấp dẫn đến xã hội châu Âu liên tục rối ren.

Mặc dù nền kinh tế châu Âu xuất hiện dấu hiệu phục hồi, nhưng ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng nợ của châu Âu vẫn chưa suy yếu, việc thúc đẩy cải cách cơ cấu tiến triển chậm chạp, thắt chặt ngân sách và thắt chặt tiền tệ vẫn kéo dài, cuộc khủng hoảng địa chính trị gây ra sự trừng phạt lẫn nhau giữa Nga và EU. Đây là những nhân tố tiêu cực làm cho con đường phục hồi kinh tế châu Âu không bằng phẳng.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…