Không để nhận thức sai lệch ảnh hưởng tới quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ

PV: Thưa Thứ trưởng, được biết ông vừa dẫn đầu đoàn công tác sang thăm, làm việc tại Hoa Kỳ. Ông có thể chia sẻ mục đích chuyến thăm lần này? 

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng: Như chúng ta đã biết, vào cuối năm ngoái, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi đặc biệt về quyền tự do tôn giáo (SWL). Việc đó là dựa trên những đánh giá thiếu khách quan, cũng như các thông tin không chính xác về tình hình tự do tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam.

Từ ngày 10-22/10/2023, Đoàn công tác liên ngành và chức sắc tôn giáo của Việt Nam đã sang thăm, làm việc tại Hoa Kỳ, trao đổi về thành tựu và chính sách tôn giáo.

Thông qua chuyến đi, các bên trao đổi thông tin một cách thẳng thắn, cởi mở, chia sẻ những vướng mắc cần giải quyết và mong muốn duy trì, phát triển mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước hiện nay.

Đoàn công tác đã trao đổi, cập nhật thông tin, tình hình kịp thời, cụ thể về các trường hợp phía Hoa Kỳ quan tâm và còn thiếu thông tin; ghi nhận danh sách một số trường hợp do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Văn phòng Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ (USCIRF) nêu ra và đề nghị phía Hoa Kỳ thời gian tới cần thông tin kịp thời thông qua kênh chính thức (cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài và Ban Tôn giáo Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam).

PV: Đoàn đã làm việc với những cá nhân, tổ chức nào ở Hoa Kỳ và nội dung trọng tâm được trao đổi là gì, thưa ông?

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng: Chúng tôi đã có các buổi làm việc với Phó Trợ lý Ngoại trưởng Melissa Brown; Giám đốc khu vực Đông Nam Á, Vụ Đông Nam Á-Thái Bình Dương, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Robert T.Koepcke; Đại sứ lưu động về tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ Rashad Husain; Phó Chủ tịch Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ Frederick A.Davie; Hạ nghị sĩ Quốc hội Hoa Kỳ Brad Sherman… để làm rõ những khác biệt giữa hai bên về vấn đề nhân quyền, tôn giáo.

Đồng thời, ghi nhận sự thay đổi trong phương pháp đối thoại chủ động của đoàn Việt Nam trong bối cảnh hai nước đã nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững sau các chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden và chuyến thăm Hoa Kỳ của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Phạm Minh Chính vừa qua; thống nhất cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin thông qua cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tại Hoa Kỳ và qua kênh đối thoại với Ban Tôn giáo Chính phủ (Bộ Nội vụ).

Tại các cuộc làm việc, chúng tôi đã đưa ra lập luận cụ thể, chặt chẽ đối với những nhìn nhận, đánh giá sai lệch, thiếu khách quan về tình hình tôn giáo tại Việt Nam do các tổ chức, cá nhân của Hoa Kỳ nêu ra và đề nghị phía Hoa Kỳ không ủng hộ hay sử dụng thông tin một chiều từ các cá nhân, tổ chức người Việt phản động lưu vong tại Hoa Kỳ.

Tôi cũng đã đề nghị hai bên tăng cường đối thoại trên tinh thần xây dựng, tôn trọng luật pháp quốc tế, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau, không để các hoạt động và nhận thức sai lệch làm ảnh hưởng tới mối quan hệ, qua đó, góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, vượt qua sự khác biệt, thúc đẩy triển khai thỏa thuận hợp tác đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ.

PV: Trong các cuộc gặp đó, ý kiến của phía Hoa Kỳ như thế nào, thưa ông?

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng: Phía Hoa Kỳ ghi nhận những thành tựu, kết quả đạt được của Việt Nam trong việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo thời gian qua và đề nghị đoàn công tác trao đổi cụ thể về quá trình triển khai, sửa đổi các quy định về Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo, Nghị định hướng dẫn Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo tại Việt Nam, đặc biệt là việc thực hiện ở cấp địa phương, vùng sâu vùng xa; vấn đề hướng dẫn, hỗ trợ tổ chức tôn giáo trong đăng ký hoạt động tôn giáo; đất đai liên quan đến một số cơ sở tôn giáo; đảm bảo quyền sinh hoạt tôn giáo tập trung.

Qua làm việc với các cơ quan ngoại giao, Quốc hội Hoa Kỳ, đối với các vấn đề phía Hoa Kỳ quan tâm, sau khi đoàn trao đổi, làm rõ và cung cấp thông tin kịp thời, phía Hoa Kỳ ghi nhận sự phối hợp, chia sẻ của đoàn công tác.

PV: Vào tháng 3 vừa qua, trong chuyến thăm Việt Nam, mục sư Franklin Graham, Chủ tịch Hiệp hội truyền giáo Billy Graham chia sẻ rằng, khi trở lại Hoa Kỳ sẽ làm "đại sứ tôn giáo" cho Việt Nam, rất vui khi được chia sẻ với chính giới và người dân Hoa Kỳ về tự do tôn giáo mà ông được trải nghiệm tại Việt Nam. Vậy trong cuộc tiếp xúc tại Hoa Kỳ lần này, Thứ trưởng cảm nhận thế nào về sự sẵn sàng của mục sư?

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng: Trong cuộc gặp, tổ chức Viện Liên kết Toàn cầu - IGE và tổ chức Billy Graham đều cho rằng, Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận và phương pháp vận động để phía Hoa Kỳ hiểu và đưa thông tin khách quan về Việt Nam.

Bản thân mục sư Franklin Graham cho biết, sẵn sàng nhận vai trò “đại sứ tôn giáo” cho Việt Nam để chia sẻ, giải thích cho chính giới và các tổ chức của phía Hoa Kỳ, vận động cho Việt Nam sớm ra khỏi danh sách SWL.

Trong chuyến thăm, chúng tôi đã có các buổi gặp và làm việc bàn tròn, tọa đàm với cá nhân và lãnh đạo các tổ chức tôn giáo Hoa Kỳ tại cơ sở tôn giáo như: Hội thánh Tin Lành Quốc gia Hoa Kỳ, Tổ chức Tin Lành Bapstit…, Giáo sư Cole Durham, thăm nhà thờ Giáo hội các Thánh hữu ngày sau của Chúa Giêsu Kytô tại Washington D.C và ở San Francisco.

Chúng tôi cũng làm việc với Tổ chức Liên minh Tin Lành thế giới tại Liên hợp quốc; Chủ tịch Tổ chức Hữu nghị các Cơ quan Ngoại giao Quốc tế Ken Welbonn; một số tổ chức tôn giáo tại khu vực New York do ông David Wildman, Tổ chức Giáo hội Giám lý Thống nhất tổ chức; Tổng Giám mục, Đại diện Tòa thánh Vatican tại Liên hợp quốc; bà Heidi Kuhn, Chủ tịch tổ chức The Roots of Peace; một số trưởng lão Tin Lành tại San Rafael, San Francisco.

Tại các cuộc gặp, các bên đã chia sẻ thông tin, thành tựu về tôn giáo của mình. Đoàn công tác đã giải thích một số vấn đề cụ thể về tự do tôn giáo tại Việt Nam mà phía Hoa Kỳ quan tâm để các cá nhân, đối tác phía Hoa Kỳ hiểu và ủng hộ Việt Nam trong việc vận động Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đưa Việt Nam ra khỏi “danh sách theo dõi đặc biệt - SWL", không để các hoạt động và nhận thức sai lệch làm ảnh hưởng tới mối quan hệ và triển khai thỏa thuận hợp tác đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ hiện nay.

Đại diện Tòa thánh Vatican tại Liên hợp quốc, Tổng Giám mục Gabriele Caccia đã bày tỏ quan điểm ghi nhận những thành tựu về đảm bảo quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam, chia sẻ về báo cáo của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ khi đưa Việt Nam vào danh sách SWL và kết quả tiến triển trong quan hệ Việt Nam và Tòa thánh Vatican gần đây; chúc mừng việc nâng cấp quan hệ Văn phòng Đại diện thường trú của Tòa thánh tại Việt Nam.

Tổng Giám mục Gabriele Caccia khẳng định, trong vai trò Đại diện của Giáo hoàng tại Liên hợp quốc sẽ ủng hộ Việt Nam ra khỏi danh sách SWL, thúc đẩy quan hệ Nhà nước giữa Việt Nam và Tòa thánh trong thời gian tới.

PV: Chuyến thăm, làm việc cũng có sự hiện diện của các chức sắc tôn giáo Việt Nam. Họ là những minh chứng sống động nhất khẳng định chính sách tự do tôn giáo, việc bảo đảm quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam. Thứ trưởng có thể thông tin thêm về sự tham gia của đại diện các tổ chức tôn giáo?

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng: Trong chuyến công tác lần này, ngoài đoàn công tác liên ngành gồm Bộ Nội vụ và một số bộ, ngành, còn có sự hiện diện của các chức sắc tôn giáo đại diện cho các tôn giáo lớn, có đông tín đồ ở Việt Nam là Phật giáo, Công giáo, Phật giáo Hòa Hảo, Cao Đài, Tin Lành, Hồi giáo.

Qua các buổi làm việc, đại diện các tổ chức tôn giáo cũng chia sẻ về tôn giáo của mình, khẳng định với phía Hoa Kỳ về thành tựu về đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam; chia sẻ quan điểm phản bác lại các vấn đề thiếu khách quan, chưa được kiểm chứng trong báo cáo của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, của Văn phòng Tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ về tình hình tôn giáo Việt Nam và tình hình vụ khủng bố ngày 11/6/2023 vừa qua tại Đắk Lắk.

Tôi cũng muốn thông tin thêm là trong thời gian tại Hoa Kỳ, đoàn công tác đã thăm và làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Washington D.C, Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc và Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco.

Chúng tôi đã trao đổi, chia sẻ thông tin một số tình hình tín ngưỡng, tôn giáo và những thành tựu đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Việt Nam và việc đấu tranh, vận động phía Hoa Kỳ đưa Việt Nam ra khỏi danh sách SWL.

Tôi đã đề nghị các cơ quan đại diện Việt Nam ở Hoa Kỳ tiếp tục đối thoại, lắng nghe, chia sẻ, có tiếng nói, thông tin thực tế về tình hình tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam, vận động Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đưa Việt Nam ra khỏi danh sách theo dõi đặc biệt về tự do tôn giáo; xây dựng và tăng cường mối quan hệ giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ ngày càng phát triển trong bối cảnh phát triển hiện nay; tiếp tục giữ mối quan hệ tốt đẹp với các cơ quan hữu quan của Hoa Kỳ.

Đồng thời, hỗ trợ cộng đồng chức sắc, tín đồ các tôn giáo người Việt Nam tại Hoa Kỳ tham gia các hoạt động hướng về quê hương, đất nước.

PV:Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!