Khoa học, công tâm, khách quan trong lựa chọn sách giáo khoa

Để chuẩn bị sách giáo khoa (SGK) cho chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang tiến hành thẩm định SGK lớp 1 sẽ áp dụng từ năm học 2020-2021.

Hiện đã có 5 bản thảo bộ SGK lớp 1 gửi đến Hội đồng thẩm định SGK quốc gia từ 4 nhà xuất bản khác nhau và cả 5 bộ SGK này đều không sử dụng ngân sách nhà nước, đúng như tinh thần xã hội hóa theo Nghị quyết 29/NQ-TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo và Nghị quyết 88/2014/QH13 của Quốc hội. Vấn đề còn lại việc thẩm định cần khách quan, công tâm để chọn được SGK phù hợp nhất và đảm bảo chất lượng.

Bộ GD&ĐT cho biết, hiện đã có 5 bản thảo bộ SGK lớp 1 được gửi tới hội đồng thẩm định SGK quốc gia, từ các nhà xuất bản gồm Giáo dục Việt Nam, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh. Như vậy, chủ trương xã hội hóa SGK bước đầu đã có tín hiệu tốt, bởi việc biên soạn 5 bộ SGK nêu trên đều không đụng đến ngân sách Nhà nước.

Dự kiến trong tháng 10, Bộ GD&ĐT sẽ công bố các bộ sách giáo khoa lớp 1 được Hội đồng thẩm định quốc gia lựa chọn. Ảnh minh họa
Dự kiến trong tháng 10, Bộ GD&ĐT sẽ công bố các bộ sách giáo khoa lớp 1 được Hội đồng thẩm định quốc gia lựa chọn. Ảnh minh họa

Đến nay, theo đánh giá sơ bộ của hội đồng quốc gia thẩm định SGK, các SGK mà các nhà xuất bản gửi đến thẩm định được thể hiện đa dạng theo đúng tinh thần mở và bám sát các yêu cầu của chương trình mới. Đội ngũ viết SGK là những nhà khoa học có năng lực chuyên môn đã được khẳng định qua thực tiễn nhiều năm nay, làm việc tâm huyết.

Dự kiến, trong tháng 10, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT sẽ công bố các bộ SGK lớp 1 để áp dụng cho năm học sau. Cùng với SGK lớp 1, Bộ GD&ĐT sẽ thẩm định các bộ SGK lớp 2, lớp 6 để triển khai thực hiện vào năm học 2021-2022. Với lộ trình như thế, Bộ GD&ĐT sẽ lần lượt thẩm định để có đủ các bộ SGK phổ thông mới từ lớp 1 đến lớp 12. Mỗi môn học sẽ có nhiều SGK được thẩm định.

Các chuyên gia trong lĩnh vực này cho rằng, để có những bộ SGK chất lượng nhất, việc thẩm định cần đảm bảo sự minh bạch, khách quan và công tâm. Trong đó, những người được giao trọng trách thẩm định SGK phải là những người thực sự có chuyên môn, có tâm huyết với giáo dục, quyết định thẩm định phải là của cả một tập thể để hạn chế thấp nhất “lợi ích nhóm”.

Bên cạnh đó, sau khi các bộ sách đã được công bố, trước mắt các cấp quản lý cần giao quyền chủ động cho Hội đồng chuyên môn của các Sở GD&ĐT trong việc chọn sách.

Về lâu dài, cần tiến tới giao việc chọn SGK cho các nhà trường, cụ thể là giáo viên, tổ bộ môn được lựa chọn các SGK khác nhau để thiết kế bài dạy. Bộ GD&ĐT cũng cần có những giải pháp hạn chế, ngăn ngừa cạnh tranh không lành mạnh giữa các tổ chức, cá nhân làm sách; xử lý nghiêm cá nhân có hành vi tiêu cực tác động đến việc lựa chọn SGK ở các trường…

Báo cáo tình hình chuẩn bị tổ chức thẩm định SGK, ông Thái Văn Tài, Quyền Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học - Phó trưởng Ban Tổ chức thẩm định SGK theo chương trình GDPT mới cho biết: Để chuẩn bị tài liệu cho các thành viên Hội đồng thẩm định SGK làm việc có hiệu quả và tính thống nhất cao, Vụ Giáo dục Tiểu học đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo để các nhà khoa học góp ý hoàn thiện dự thảo các tài liệu liên quan.

Hiện một dự thảo hướng dẫn cụ thể hóa các điều, khoản trong Thông tư 33; các nội dung hướng dẫn tránh định kiến trong biên soạn sách; nội dung tích hợp về giáo dục bảo vệ môi trường và biến đổi khí hậu đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT mới… đã được xây dựng. Đây là tài liệu hướng dẫn mang tính chất Khung áp dụng cho tất cả các bộ SGK từ lớp 1 đến lớp 12.

Tài liệu này sẽ được tiếp tục lấy ý kiến của các nhà khoa học, nhà giáo dục uy tín, các thành viên dự kiến mời tham gia Hội đồng nghiên cứu thảo luận theo đặc trưng của bộ môn, đặc biệt là đối với SGK lớp 1, để từ đó thống nhất được cách hiểu, cách tiếp cận thống nhất khi đánh giá SGK lớp 1.

Liên quan đến việc chuẩn bị thẩm định SGK lớp 1, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nhấn mạnh: Đây là sự khởi đầu của một chuỗi các hoạt động về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, có ý nghĩa chính trị, trách nhiệm xã hội to lớn, do đó cần thực hiện thật tốt.

Dự thảo hướng dẫn các điều khoản cụ thể hóa Thông tư 33/2017 Ban hành quy định về tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa sách giáo khoa; tiêu chuẩn tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa; tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa chính là cơ sở pháp lý của việc thẩm định SGK.

Người đứng đầu ngành giáo dục nhấn mạnh, chất lượng của Hội đồng quốc gia thẩm định SGK sẽ quyết định đến việc thẩm định và lựa chọn ra những bộ SGK chất lượng từ đó các địa phương thực hiện lựa chọn theo thẩm quyền qui định. Do đó, phải đảm bảo thành lập được các hội đồng thật sự chất lượng, uy tín.

Các thành viên được lựa chọn tham gia vào đội ngũ này là những người vừa giỏi chuyên môn, vừa có uy tín, vừa có trách nhiệm, đạt các tiêu chuẩn, yêu cầu Ban tổ chức đề ra. “Chúng ta phải chuẩn bị và thực hiện thật tốt các công đoạn. Mục đích cuối cùng là phải có những bộ SGK chất lượng tốt nhất, kịp tiến độ triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới” - Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói.

Huyền Thanh

Các tin khác

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Nhiều ý kiến cho rằng, trường THPT chuyên không đơn thuần là một mô hình trường học có chất lượng đầu vào cao mà còn là môi trường phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài. Vì vậy, mọi thay đổi về quy chế tổ chức và phương án thi vào lớp 10 THPT chuyên cần được cân nhắc trên nhiều phương diện. 

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.