Quy mô đào tạo văn bằng thứ hai và đào tạo từ xa tăng nhanh
Báo cáo tại cuộc họp về công tác quản lý đào tạo văn bằng thứ hai, đào tạo từ xa ngành Ngôn ngữ Anh và chứng chỉ ngoại ngữ do Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân chủ trì ngày 4/11, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết, theo dữ liệu trên Hệ thống cơ sở dữ liệu về giáo dục đại học (HEMIS), số người học văn bằng thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh theo hình thức chính quy và vừa làm vừa học tăng từ 10.613 người năm 2023 lên 17.113 người năm 2025, tăng 61,2%.
Cùng giai đoạn, quy mô đào tạo từ xa ngành Ngôn ngữ Anh tăng 60,5%, từ 32.489 lên 52.129 người. Số đơn vị có người học theo phương thức từ xa tăng từ 20 lên 39. Năm 2026, các cơ sở đào tạo đăng kí 38.224 chỉ tiêu đào tạo từ xa ngành Ngôn ngữ Anh, 5.810 chỉ tiêu văn bằng thứ hai chính quy và 6.534 chỉ tiêu văn bằng thứ hai vừa làm vừa học. Riêng nhóm văn bằng thứ hai vừa làm vừa học, số chỉ tiêu đăng kí tăng 68,6% so với năm 2025. Số liệu này phản ánh kế hoạch tuyển sinh do các cơ sở kê khai tại thời điểm rà soát.
Theo Vụ Giáo dục Đại học, tốc độ tăng quy mô đặt ra yêu cầu đối chiếu số lượng người học với năng lực tổ chức đào tạo của từng cơ sở, từ đội ngũ giảng viên, học liệu số, hệ thống quản lý học tập đến điều kiện thực hành và đánh giá bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết. Đối với văn bằng thứ hai, việc công nhận, chuyển đổi tín chỉ từ chương trình đã học phải có căn cứ đối với từng người học và bảo đảm yêu cầu về chuẩn đầu ra.
Vụ Giáo dục Đại học đề xuất kiểm tra chuyên đề, ưu tiên các cơ sở có quy mô lớn hoặc tăng nhanh. Vụ cũng đề xuất xây dựng chuẩn chương trình đào tạo ngành Ngôn ngữ Anh, áp dụng thống nhất chuẩn đầu ra giữa các hình thức, phương thức đào tạo và nghiên cứu yêu cầu năng lực ngoại ngữ đầu ra tối thiểu bậc 5, tương đương trình độ C1.
Yêu cầu phối hợp với Bộ Công an kiểm tra chuyên đề
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân ghi nhận học văn bằng thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh là nhu cầu chính đáng của xã hội. Trước thực tế quy mô đào tạo tăng nhanh và có xu hướng tiếp tục tăng, ông yêu cầu tăng cường kiểm tra, chuẩn hóa chương trình và bảo đảm chất lượng đầu ra.
Thứ trưởng Lê Quân giao Vụ Giáo dục Đại học chủ trì kiểm tra về đào tạo văn bằng thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh. Vụ có nhiệm vụ rà soát cơ sở dữ liệu, lựa chọn một số cơ sở để kiểm tra điểm và triển khai kiểm tra công tác đào tạo từ xa trên phạm vi cả nước, kịp thời chấn chỉnh những hạn chế, bất cập phát hiện qua kiểm tra, đồng thời phối hợp với Cục An ninh Chính trị nội bộ, Bộ Công an ngay từ khâu triển khai và trong quá trình kiểm tra.
Thứ trưởng Lê Quân cũng yêu cầu Vụ Giáo dục Đại học sớm hoàn thiện, trình ban hành chuẩn chương trình đào tạo khối ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, trong đó có ngành Ngôn ngữ Anh. Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo văn bằng thứ hai ngành Ngôn ngữ Anh phải tương đương với chuẩn đầu ra của chương trình chính quy.
Về chuẩn đầu ra bậc 5, tương đương trình độ C1, lãnh đạo Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở đào tạo có minh chứng đánh giá người học đạt trình độ này. Người học chỉ được cấp bằng cử nhân ngành Ngôn ngữ Anh sau khi có chứng chỉ xác nhận đạt trình độ C1. Đối với công tác quản lý chứng chỉ ngoại ngữ, Thứ trưởng yêu cầu Cục Quản lý chất lượng tăng cường kiểm tra, giám sát các đơn vị tổ chức thi đánh giá năng lực ngoại ngữ và việc cấp chứng chỉ tại các đơn vị này.
Trước đó, Bộ GD&ĐT có công văn yêu cầu các đại học, học viện, trường đại học và trường sĩ quan đào tạo trình độ đại học rà soát, chấn chỉnh hoạt động đào tạo văn bằng 2. Bộ yêu cầu các cơ sở đào tạo bảo đảm người học văn bằng 2 đạt chuẩn đầu ra thực chất, đặc biệt đối với ngành Ngôn ngữ Anh; đồng thời kiểm soát khối lượng học tập, phương thức tổ chức đào tạo và hoạt động kiểm tra, đánh giá.
Cũng tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Huỳnh Văn Chương đã báo cáo về công tác tổ chức thi đánh giá năng lực ngoại ngữ theo Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam, hoạt động liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ ngoại ngữ của nước ngoài và việc công nhận chứng chỉ ngoại ngữ.
Theo báo cáo, có 38 đơn vị đủ điều kiện tổ chức thi đánh giá năng lực ngoại ngữ theo quy chế trước đây. Theo quy định chuyển tiếp, các đơn vị đang tổ chức thi theo quy chế này được tiếp tục tổ chức thi và cấp chứng chỉ đến hết ngày 31/12/2026. Từ ngày 1/1/2027, việc tổ chức thi đánh giá năng lực ngoại ngữ thực hiện theo Thông tư số 09/2026/TT-BGDĐT.
Cục Quản lý chất lượng đề xuất tăng cường hậu kiểm các đơn vị tổ chức thi, tập trung vào điều kiện hạ tầng kĩ thuật, dữ liệu camera và phần mềm nhận diện thí sinh. Cục cũng đề xuất thẩm định độc lập ngân hàng câu hỏi và định dạng đề thi nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng trong đánh giá. Đối với chứng chỉ ngoại ngữ của nước ngoài, Cục Quản lý chất lượng cũng đề xuất tăng cường giám sát hoạt động liên kết tổ chức thi và việc duy trì các yêu cầu bảo đảm chất lượng của chứng chỉ đã được công nhận.
