Chuyển đổi số nhìn từ cơ sở
Đây không đơn thuần là quá trình ứng dụng những thành tựu công nghệ mới, mà đang tạo ra sự chuyển đổi căn bản về phương thức quản lý, chỉ huy và thực hiện nhiệm vụ, góp phần xây dựng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.
Có mặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tiên Lục, tỉnh Bắc Ninh vào ngày đầu tháng 8/2026, phóng viên ghi nhận người dân đến làm thủ tục khá đông. Đây là xã miền núi của tỉnh Bắc Giang (cũ), trình độ dân trí không đồng đều, kinh tế khó khăn, nhiều người hiểu biết còn hạn chế. Tuy nhiên, từ khi công an chính quy về xã, đặc biệt là khi triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, cán bộ, chiến sĩ công an xã đồng hành cùng người dân thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường mạng. Từ đăng ký thường trú, làm căn cước, xác thực thông tin cư trú để hoàn thiện hồ sơ hành chính... đều được cán bộ công an xã tận tình hướng dẫn người dân đăng nhập VNeID, làm hồ sơ trực tuyến.
Theo Công an xã Tiên Lục, đến nay, tỷ lệ công dân từ đủ 14 tuổi trở lên được cấp căn cước đạt gần 100%. Đặc biệt, trong “Chiến dịch mùa hè số cùng VNeID, hướng dẫn công dân số, đồng hành cùng Nhân dân thực hiện Đề án 06” do công an xã phát động từ 1/6 đến 30/8/2026, công an xã không chỉ tuyên truyền, hướng dẫn trên lý thuyết mà trực tiếp cầm tay, chỉ việc cho người dân, nhất là những người chưa quen với điện thoại thông minh và các thao tác trên môi trường số; “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, đưa những tiện ích của chuyển đổi số đến từng gia đình, từng khu dân cư. Công an xã chủ động tham mưu Đảng ủy, UBND xã chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, phối hợp với các tổ công nghệ số cộng đồng và hệ thống chính trị ở cơ sở tuyên truyền, hướng dẫn người dân tại các thôn, làng, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, đăng ký và sử dụng tài khoản định danh điện tử.
Thượng tá Quách Văn Hưng, Trưởng Công an xã Tiên Lục cho biết, chuyển đổi số chỉ thực sự hiệu quả khi người dân được tiếp cận, hiểu và sử dụng thành thạo các tiện ích số trong đời sống hằng ngày. Vì vậy, công an xã đã cùng các tổ chức đoàn thể, tổ công nghệ số cộng đồng phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động bám sát cơ sở, hướng dẫn người dân tiếp cận các nền tảng số, góp phần thực hiện hiệu quả Đề án 06 của Chính phủ.
Không chỉ ở Tiên Lục, tại hầu hết các phường, xã trên cả nước, lực lượng Công an tích cực đồng hành cùng người dân trong chuyển đổi số, đưa phong trào “Bình dân học vụ số” lan tỏa sâu rộng đến tận cơ sở, từng bước hình thành thói quen, kỹ năng số trong cộng đồng. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng, thể hiện rõ vai trò gương mẫu, đi đầu của lực lượng CAND trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đến thay đổi phương thức công tác
Một trong những thay đổi căn bản nhất của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong CAND đó là tư duy về dữ liệu. Nếu trước đây thông tin được thu thập, lưu trữ và khai thác chủ yếu phục vụ từng lĩnh vực, từng đơn vị thì trong môi trường số, dữ liệu trở thành nguồn lực chung để kết nối, phân tích và hỗ trợ ra quyết định. Đây cũng là một trong những hướng đi được Bộ Công an đặc biệt chú trọng trong triển khai Nghị quyết 57. Việc xây dựng, kết nối và khai thác các cơ sở dữ liệu không chỉ nhằm giảm giấy tờ, rút ngắn quy trình hành chính mà còn tạo nền tảng để chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào hồ sơ, thủ tục sang quản trị dựa trên dữ liệu.
Theo đó, nhiều công nghệ, hệ thống kỹ thuật, phần mềm nghiệp vụ và cơ sở dữ liệu chuyên ngành được nghiên cứu, triển khai đã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ huy, điều hành; nâng cao năng lực quản lý nhà nước về an ninh, trật tự; nâng cao hiệu quả công tác nghiệp vụ, đấu tranh phòng, chống tội phạm và bảo đảm an ninh quốc gia trong tình hình mới.
Các nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ và sản phẩm phục vụ công tác Công an đã góp phần thúc đẩy hình thành và phát triển công nghiệp an ninh theo hướng hiện đại, lưỡng dụng, có khả năng phục vụ cả nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều công nghệ, sản phẩm kỹ thuật nghiệp vụ, phần mềm chuyên dụng, thiết bị an ninh mạng, giải pháp bảo mật, hệ thống giám sát và các nền tảng công nghệ số bước đầu được nghiên cứu, thiết kế, chế tạo trong nước, góp phần giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, nâng cao năng lực bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và chủ động đáp ứng yêu cầu công tác trong tình hình mới.
Hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính quHướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính qua Interneta Internet
Thông qua triển khai các chương trình nghiên cứu trọng điểm và các dự án chuyển đổi số quy mô lớn, Bộ Công an từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược trong các lĩnh vực dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, kỹ thuật nghiệp vụ và hạ tầng số chuyên dùng. Việc chủ động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các nền tảng số, hệ thống thông tin, giải pháp an ninh mạng và công nghệ bảo mật có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ dữ liệu quốc gia, bảo đảm chủ quyền số, an ninh dữ liệu và an ninh mạng quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và chuyển đổi số toàn cầu diễn ra mạnh mẽ.
Công nghệ đi vào từng lĩnh vực công tác Công an
Không dừng lại ở việc xây dựng hạ tầng số hay số hóa các quy trình nghiệp vụ, khoa học, công nghệ đang được Bộ Công an đưa vào ngày càng sâu rộng trong từng lĩnh vực công tác, từ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, nghiên cứu, sản xuất các sản phẩm công nghệ an ninh đến giáo dục, đào tạo. Qua đó, công nghệ từng bước trở thành một bộ phận cấu thành của phương thức quản lý, chỉ huy, thực hiện nhiệm vụ và xây dựng lực lượng CAND.
Trong lĩnh vực giao thông, trí tuệ nhân tạo đang tạo ra phương thức quản lý, giám sát mới. Chỉ tính riêng tại Hà Nội, hệ thống giao thông thông minh đã được tăng cường với gần 5.000 camera AI cùng trợ lý ảo AI. Hệ thống này được sử dụng để nâng cao hiệu quả giám sát, chỉ huy, điều hành giao thông, phục vụ người dân và từng bước xây dựng giao thông Thủ đô hiện đại, thông minh, an toàn. Ngày 15/7/2026, Công an TP Hà Nội chính thức đưa vào vận hành 36 màn hình LED thông tin, cảnh báo giao thông điện tử tại các tuyến đường, nút giao trọng điểm. Việc ứng dụng AI trong giao thông cho thấy sự chuyển dịch từ phương thức giám sát chủ yếu dựa vào con người sang mô hình kết hợp giữa con người, dữ liệu và công nghệ.
Nhấn mạnh việc ứng dụng khoa học kỹ thuật phục vụ công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình, Cục trưởng Cục CSGT cho biết, chuyển đổi số trong lực lượng CSGT không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng AI để phát hiện và xử lý vi phạm giao thông mà được triển khai toàn diện trên mọi mặt công tác, lấy người dân làm trung tâm phục vụ và lấy dữ liệu làm nền tảng quản trị.
Đoàn Bộ Nội vụ Cuba thăm xưởng chế tạo công cụ hỗ trợ của Công ty Thanh Bình thuộc Cục Công nghiệp an ninh, Bộ Công an
Cụ thể, công nghệ được ứng dụng trong công tác giám sát, phòng ngừa và xử lý vi phạm thông qua hệ thống camera thông minh và trung tâm thông tin chỉ huy. Hệ thống có khả năng hoạt động 24/24 giờ, tự động phát hiện hành vi vi phạm, hỗ trợ lực lượng CSGT xử lý khách quan, minh bạch, góp phần hình thành ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông.
Khi các cơ sở dữ liệu về dân cư, đăng ký xe, giấy phép lái xe và các dữ liệu chuyên ngành được kết nối, chia sẻ đồng bộ, người dân từng bước không phải xuất trình nhiều loại giấy tờ khi làm việc với lực lượng CSGT. Các thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường điện tử, vừa tạo thuận lợi cho người dân, vừa giảm thời gian và chi phí xã hội.
Trong nghiên cứu, sản xuất công nghệ an ninh, yêu cầu đặt ra là không chỉ ứng dụng mà từng bước làm chủ công nghệ và tạo ra sản phẩm phục vụ trực tiếp nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự. Kết quả sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Cục Công nghiệp an ninh cho thấy, công tác nghiên cứu khoa học, công nghệ, phát triển công nghiệp an ninh và doanh nghiệp được thúc đẩy; đơn vị đang triển khai 10 đề tài cấp Bộ, sản xuất thử nghiệm 3 sản phẩm và xây dựng tiêu chuẩn cơ sở an ninh đối với 18 sản phẩm do các đơn vị chế tạo, sản xuất.
Cùng với đó, các đơn vị, doanh nghiệp thuộc Cục Công nghiệp an ninh đã triển khai kế hoạch sản xuất được Bộ phê duyệt; đồng thời tăng cường trao đổi, hợp tác với các đơn vị, doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong và ngoài nước để huy động nguồn lực, phát triển công nghiệp an ninh lưỡng dụng. Định hướng được đặt ra là đối với công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, các đơn vị, doanh nghiệp phải quyết tâm tạo ra sản phẩm, giá trị có thể đo đếm được.
Đây là bước chuyển quan trọng, bởi năng lực công nghệ phục vụ an ninh không chỉ được đo bằng khả năng sử dụng những sản phẩm có sẵn mà ngày càng gắn với năng lực nghiên cứu, thiết kế, sản xuất và làm chủ công nghệ. Việc thúc đẩy công nghiệp an ninh theo hướng hiện đại, lưỡng dụng cũng tạo điều kiện để các sản phẩm công nghệ vừa phục vụ nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, vừa có khả năng đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.
Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ, Trung ương, Chính phủ tin tưởng và kỳ vọng rất lớn đối với lực lượng CAND trong tham mưu, dẫn dắt thực hiện thành công nhiệm vụ rất khó này. Vì vậy, cần chuyển mạnh quản lý tiến độ sang quản trị kết quả, tập trung đánh giá và thực hiện mục tiêu, giá trị thực tế tạo ra, thay vì đếm số lượng công việc hay theo dõi tiến độ hành chính. Mục tiêu là cung cấp dịch vụ nền tảng cho người dân để phổ cập chữ ký số qua VNeID thay cho chữ ký tay để người dân không phải đi gặp trực tiếp, không phải ký trực tiếp, mở API định danh cho doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ nền tảng cho doanh nghiệp để thực hiện định danh tổ chức theo hướng mở rộng cơ chế phân quyền, ủy quyền định danh tổ chức, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy kết nối, chuyển đổi số trong khu vực ASEAN...
Đây cũng chính là quá trình chuyển từ ứng dụng công nghệ sang làm chủ công nghệ, từ sử dụng công cụ hỗ trợ sang từng bước hình thành phương thức công tác dựa trên dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
