Indonesia sẵn sàng làm trung gian hòa giải về vấn đề Biển Đông

Sau tuần lễ làm “tâm điểm” tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 47 (AMM-47) và các hội nghị liên quan được tổ chức tại Naypyitaw, Myanmar, Biển Đông tiếp tục “dậy sóng” trên các diễn đàn và trong tuyên bố của đại diện cấp cao các nước. Cụ thể, trong khi Trung Quốc vẫn khăng khăng chối bỏ đề xuất của Mỹ và Philippines về việc ngừng làm gia tăng căng thẳng trên Biển Đông thì Indonesia khẳng định sẵn sàng làm trung gian hòa giải và tổ chức các cuộc đàm phán để ASEAN và Bắc Kinh sớm đi đến ký kết Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC).

13/08/2014 10:08

Trong bài trả lời phỏng vấn hãng Asahi của Nhật Bản được đăng tải ngày 12/8, Tổng thống mới đắc cử của Indonesia Joko Widodo cho biết, Jakarta sẵn sàng làm trung gian hòa giải để giải quyết những căng thẳng đang leo thang tại các khu vực tranh chấp ở Biển Đông. Theo quan điểm của cựu Thống đốc Jakarta, người vừa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống ở Indonesia hồi tháng trước, đối thoại, đàm phán là giải pháp tối ưu nhất để giải quyết mọi bất đồng.

Ngồi vào bàn đàm phán, đi đến những thỏa thuận có lợi cho các bên sẽ giúp cho vấn đề Biển Đông không còn gây căng thẳng và làm ảnh hưởng đến an ninh hàng hải trong khu vực. Tổng thống mới đắc cử của Indonesia cũng cam kết, ông sẽ giúp đẩy nhanh việc soạn thảo COC giữa Trung Quốc và 10 nước thành viên ASEAN. Ông Joko Widodo nói: “Chúng tôi hy vọng sẽ có những giải pháp ngoại giao và nếu cần thiết, Indonesia sẵn sàng đóng vai trò trung gian. Tôi không chấp nhận một giải pháp quân sự”.

Nhiều nhà phân tích thế giới cho rằng, tuyên bố của Tổng thống mới đắc cử của Indonesia có thể sẽ mang lại những hy vọng mới cho việc sớm giải quyết vấn đề Biển Đông. Bởi lẽ năm ngoái, Indonesia cũng là quốc gia soạn thảo và thuyết phục được các nước cùng ký vào Tuyên bố Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về Biển Đông.

Indonesia sẵn sàng làm trung gian hòa giải về vấn đề Biển Đông ảnh 1 — Tổng thống mới đắc cử của Indonesia Joko Widodo sẵn sàng làm trung gian hòa giải để giải quyết những căng thẳng đang leo thang tại các khu vực tranh chấp ở Biển Đông. Ảnh: Tempo.

Hơn thế nữa, trong Hội nghị AMM-47 và các hội nghị liên quan cùng Diễn đàn an ninh khu vực (ARF) tại Myanmar, Bộ trưởng các nước ASEAN và đối tác đã nhiều lần khẳng định tầm quan trọng của việc thúc đẩy hòa bình, ổn định và an ninh; an ninh hàng hải, thương mại không bị cản trở; tự do hàng hải và hàng không.

Cụ thể, Tuyên bố của Hội nghị AMM-47 và Tuyên bố Chủ tịch ARF 21 cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của giải pháp hòa bình cho các tranh chấp dựa trên những nguyên tắc đã được thừa nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước quốc tế của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS); nhấn mạnh việc thực thi đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và tham vấn tích cực về COC…

Hiện tại, vòng đàm phán tiếp theo về COC được các nước ASEAN và Trung Quốc thống nhất sẽ diễn ra vào tháng 10 tại Thái Lan. Cuộc họp SOM đặc biệt Trung Quốc-ASEAN cũng diễn ra vào tháng 9 với việc Trung Quốc nhất trí nỗ lực đạt được đồng thuận để sắp xếp những văn kiện chung trước đây và xác định các điều khoản trong đề xuất dự thảo COC vào cuối năm nay.

Trong một diễn biến khác, Mỹ cũng tuyên bố sẽ trực tiếp tiếp cận các cuộc đối thoại giữa ASEAN-Trung Quốc với chủ đề thực hiện DOC, một điều mà theo Mỹ là “tương đương với đề xuất đóng băng hành động làm gia tăng căng thẳng trên Biển Đông”. Ngoại trưởng Mỹ John Kerry khi tham dự Hội nghị tham vấn Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao – Quốc phòng Australia và Mỹ (AUSMIN) ở Sydney cũng hối thúc Trung Quốc trở thành một đối tác, hợp tác và nhấn mạnh rằng, Washington không muốn xung đột hay đối đầu với Bắc Kinh. Trước đó, vào hôm 10-8, khi tham dự ARF 21 tại Myanmar, ông John Kerry còn kêu gọi Trung Quốc và các nước có cùng tranh chấp trên Biển Đông giải quyết một cách hòa bình những căng thẳng leo thang liên quan đến tranh chấp hàng hải. Khi đó, Ngoại trưởng Mỹ cũng khẳng định rằng, việc đơn thuần tiếp tục làm việc về COC trì hoãn lâu nay là không đủ khi có nhiều nước đều tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông và rằng tình trạng mập mờ sẽ tạo ra những nguy cơ căng thẳng leo thang. Theo ông John Kerry, các nước cần giải quyết vấn đề chủ quyền của mình và đưa ra những tuyên bố chủ quyền rõ ràng hơn thay vì những kế hoạch mơ hồ, đầy tham vọng.

Philippines và Trung Quốc lại chỉ trích lẫn nhau

Căng thẳng trong mối quan hệ Manila-Bắc Kinh lại tiếp diễn khi Trung Quốc bác bỏ kế hoạch “3 hành động” (TAP) của chính quyền Manila để giảm căng thẳng. Đồng thời, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị lại còn cáo buộc Philippines đã bỏ qua hai bước đầu mà nhảy vọt tới bước thứ 3, đồng thời kêu gọi Manila nếu muốn theo đuổi TAP thì rút lại vụ kiện Bắc Kinh lên tòa án trọng tài quốc tế.

Đáp lại, Philippines cho rằng Bắc Kinh đã hiểu lầm khái niệm về TAP và những cáo buộc đưa ra chỉ nhằm làm rối thông tin mà thôi. Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario nhấn mạnh rằng, TAP đã được các quốc gia ASEAN ủng hộ và đây là điều quan trọng nhất để từ đó từng bước giải quyết vấn đề Biển Đông. (Ngọc Khuê)

Huyền Chi