Hữu xạ tự nhiên hương

Bên cạnh những hiện tượng tiêu cực ta chứng kiến hằng ngày, thì cũng hằng ngày, ta gặp nhiều tấm lòng tốt, những con người tốt, những việc làm tốt, có điều, họ, những người tốt ấy, cứ lặng lẽ làm, thậm chí từ chối sự ngợi ca của cộng đồng.

Mới nhất là vụ 4 người dũng cảm đã cứu anh lái xe Volvo trong vụ tai nạn ở cầu Phú Mỹ, TP Thủ Đức. Họ, trong tích tắc cuối cùng, trước khi ngọn lửa trùm lên xe, đã kéo được người lái đang kẹt trong chiếc xe ấy. Và rồi, xong, đường ai nấy đi, cho tới khi mạng xã hội và báo chí phát hiện và họ đều nói, gặp trường hợp như thế ai cũng sẽ làm thế.

"Tôi không dám nhận mình là người hùng, bởi trong hoàn cảnh đó ai cũng sẽ hành động giống tôi. Ngoài ra, công lao không chỉ riêng tôi mà là tất cả những người có mặt hôm ấy", anh Quang, người trực tiếp nắm tay tài xế xe Volvo lôi ra và sau đấy còn nhường anh tài xế nhảy xuống trước, mình xuống sau, lúc lửa đã ngùn ngụt sau lưng, nói thế.

z5719673657234_f3566e36561e25ef70c1aef5a77edbdb.jpg -0
Trường mầm non ở làng Vẻh, xã Chư Krey, huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai được xây dựng từ những nhà hảo tâm.

Chị Hoa Mai, một nhà thơ ở TP Hồ Chí Minh, hôm qua điện cho tôi, nói Chủ nhật này chị và con trai sẽ lên mái ấm Chư Sê để tặng quà cho các cháu. Lần trước chị cũng đã lên, ngoài tiền, sách cho các cháu, chị còn tặng riêng một cháu trong mái ấm vừa cưới chồng. Cô bé này "cưới chồng" cũng vui. Người Jrai, ở mái ấm từ bé. Đợt ấy có mấy người tốt bụng ở Bà Rịa lên mái ấm trao quà, xong gặp COVID không về ngay được. Ở cả tháng giúp việc mái ấm, có một bà mẹ quý cô bé này, bảo bác có thằng con trai đang đi biển, nếu con đồng ý thì... bác dẫn nó lên giao cho con. Thế mà rồi thật, hết dịch, bà mẹ về mang con trai lên, giao cho cô bé này và giao cho mái ấm. Cậu chàng giờ phụ trách bếp và mảng chăn nuôi cho mái ấm. Chị Hoa Mai nghe được, thửa một váy cưới lên tặng cháu vì biết cháu không làm lễ cưới đồng nghĩa với không có váy cưới, chưa mặc váy cưới bao giờ.

Tháng trước, nhiều người chứng kiến một việc làm hết sức dũng cảm, kịp thời và thông minh của một cô điều dưỡng. Nhờ cô mà một cháu bé hồi sinh. Ấy là cô Nguyễn Thị Thảo, điều dưỡng của bệnh viện trẻ em Hải Phòng. Đang đi với chồng và con, thấy ông bế cháu thấp thỏm vừa chạy vừa ngã. Linh tính nghề nghiệp, cô giao con cho chồng và chạy tới xưng danh: cháu là điều dưỡng, để cháu cứu bé. Trên xe, cô vừa cứu bé, vừa phải trấn an mẹ bé: Chị là điều dưỡng nhi, em đừng khóc để chị cứu bé. Vào phòng cấp cứu, chị lại xưng danh khi bác sĩ ở đấy cho rằng cháu đã mất: em là điều dưỡng nhi, tim trẻ sơ sinh khỏe lắm, tiếp tục bóp bóng đi, bóp mạnh đi...

Rồi khi cháu đã tạm hồi phục, cầm chắc sự sống, chị quay về với con, cho tới khi... bị phát hiện.

Hôm nay, một cháu tên là Nghĩa, làm kỹ thuật cho Hãng hàng không, khoe với tôi, nhóm của cháu vừa làm xong và tặng cho một làng của người Bahnar, thuộc vùng sâu vùng xa của tỉnh Gia Lai một lớp mẫu giáo. Nó là làng Vẻh, xã Chư Krey, huyện Kông Chro. Việc làm này là sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều người tốt. Đầu tiên là ông trưởng thôn, nghe nói có nhóm về tìm đất làm lớp học, liền hiến miếng đất tính theo giá thị trường, dẫu ở sâu xa như thế, nhưng giá trị cũng phải cả trăm triệu. Trăm triệu với người dân ở đây to lắm. Rồi, nhóm này hùn tiền, xin thêm nữa, xây lớp học hết khoảng 160 triệu. Nghĩa nói với tôi, tự làm "ngon - bổ - rẻ", chú ạ.

Chưa hết, các cô giáo là người tự tay sơn vẽ trang trí cho lớp học. Cũng chưa hết, Nghĩa nói, cách đây mấy năm, nhóm bạn ấy đã làm ở xã này một lớp học tương tự và giờ đang phát huy rất tốt.

Cũng chưa hết, là ở cái làng heo hút ấy lại có một đội chiêng thiếu nhi. Nghĩa chuyển cho tôi clip các cháu thiếu nhi đánh chiêng và xoang (múa) mừng lớp học của các em mẫu giáo. Lại còn tỉ mỉ tới mức, tôi thấy lớp nắng quá, chưa có cây xanh, nhắc các cháu nói dân làng trồng cây thì Nghĩa nói, bọn cháu đã mang xuống trồng tặng 10 cây thông, 2 cây bàng và 2 cây xà cừ.

Lại chuyện một anh phụ xe buýt, thu tiền cô gái đi chạy thận, anh đã hạ giá xong rồi lại... cho luôn. Tất nhiên là bằng tiền túi. Cô gái nghèo, đã đành, anh phụ xe cũng chả giàu hơn bao nhiêu, nhưng cái hành động của anh hôm ấy đã khiến biết bao người lén lau nước mắt. Khi "bị" phát hiện, người ta mới biết là anh này rất hay làm thế, bản thân cô gái chạy thận ấy cũng là "khách quen" của anh rồi.

Và, cứ thế, lòng tốt trong xã hội luôn âm thầm lan tỏa.

Tôi nghiệm ra, những người tốt ấy, làm việc tốt tự đáy lòng ấy, họ thường rất lặng lẽ. Ngay tôi, bạn bè biết hay lên mái ấm Chư Sê, nơi nuôi hơn một trăm trẻ mồ côi và trại điên cũng thường xuyên có hơn trăm vị ở đấy, họ hay gửi tôi tiền hoặc xin tài khoản của những nơi ấy để chuyển tiền ủng hộ, thường kèm câu nhắn: không nêu tên.

Cũng như thế là phong trào cơm treo, rồi giờ tới bún treo, phở treo... đang lan tỏa ra cả nước. Hôm qua, đọc báo, thấy một quán phở ở Hà Nội cũng đã làm việc này, là phở treo.

Lòng tốt, nó luôn thường trực trong từng con người, chỉ chờ dịp là bung ra và nếu được lan tỏa, nó sẽ trở thành một xã hội tốt, xã hội nhân văn, xã hội của những con người viết hoa. Trời ạ, lâu lắm rồi mới nghe lại từ con người viết hoa. Hồi học đại học các thầy hay nhắc như một cách truyền cho chúng tôi một cách sống, một cách nuôi dưỡng tâm hồn để lòng tốt lan tỏa...

Hùng Văn

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.