Họp bàn 4 bên về Ukraine

Đại diện Cơ quan An ninh hạt nhân quốc gia Mỹ Ann Harrington ngày 7/4 cho biết, Nhà Trắng đã quyết định ngừng hợp tác với Nga trong Chương trình Hợp tác Nunn-Lugar (Chương trình Cắt giảm Đe dọa - CRT), mà hai bên đã đạt được thỏa thuận hồi những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước nhằm hỗ trợ Nga trong việc giảm quy mô kho vũ khí hạt nhân của mình sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, đồng thời loại bỏ các vũ khí sinh học và hóa học đã lỗi thời. Có thể đây là “quân bài cuối cùng” của Chính quyền Obama nhằm gây sức ép lên Moskva trước khi diễn ra cuộc họp 4 bên về Ukraine dự kiến sẽ diễn ra vào tuần sau.
>> Ukraine: Người biểu tình chiếm nhiều tòa nhà chính quyền

Mỹ quyết định chấm dứt chương trình an toàn hạt nhân với Nga

Đánh giá về động thái này, Ria Novosti dẫn lời Giám đốc Trung Tâm dự báo Quân sự tại Đại học Quốc gia Moskva, ông Anatoly Tsyganok khẳng định: “Nếu Mỹ ngừng hợp tác, Nga có thể thiết lập một khối quân sự mới với Trung Quốc. Đó sẽ là một liên minh đáng gờm, có khả năng đối đầu với NATO”. Theo vị chuyên gia này, Mỹ luôn lo sợ sự hợp tác giữa Nga và Trung Quốc trong các vấn đề quân sự và kĩ thuật.

Trong khi đó, Giám đốc Trung tâm Phân tích hoạt động kinh doanh vũ khí Thế giới, ông Igor Korotchenko đưa ra nhận định, quyết định này của Nhà Trắng sẽ khiến Mỹ mất đi nguồn tài liệu mật duy nhất về triển vọng hạt nhân của Nga. Theo ông, Chương trình CRT trong những năm qua đã che đậy cho sự xâm nhập của tình báo Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Nga. Nhưng giờ đây, người Mỹ đã tự đánh mất cơ hội này.

Hồi năm 2012, Nga tuyên bố sẽ không gia hạn CTR nếu chương trình này không có sự thay đổi triệt để. Nga vẫn sẽ mở rộng hợp tác với Mỹ trong việc tháo dỡ các kho vũ khí hạt nhân của mình, nhưng bất kì thỏa thuận mới nào được ký đều phải dựa trên “các nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau”.

Chính quyền Moskva cho biết không còn nhu cầu về các khoản trợ giúp tài chính từ Mỹ nữa, mà thay vào đó Nga hiện rất cần bảo vệ bí mật quốc gia của mình, và nhấn mạnh Nga có thể tự mình đảm bảo an toàn các cơ sở hạt nhân cũng như phát triển, sản xuất và cất giữ vũ khí hạt nhân mà không cần tới sự hỗ trợ từ nước ngoài. Theo giới chuyên gia, quyết định này của Moskva là cần thiết để "ngăn chặn rò rỉ các tài liệu mật" do những lo ngại Mỹ có thể dựa vào chương trình này để khai thác một số dữ liệu “nhạy cảm” về vũ khí hạt nhân của Nga.

Họp bàn 4 bên về Ukraine ảnh 1
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đề xuất tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Nga, Ukraine, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) về tình hình Ukraine trong bối cảnh miền Đông nước này đang “dậy sóng”.

Theo Ria Novosti, ngày 8/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Jen Psaki cho biết, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã đưa ra đề xuất tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Nga, Ukraine, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) về tình hình Ukraine trong bối cảnh khu vực miền Đông nước này đang “dậy sóng”.

Đây sẽ là cuộc họp bốn bên đầu tiên kể từ khi cuộc khủng hoảng nổ ra. Theo phát ngôn viên của EU, người đứng đầu cơ quan chính sách ngoại giao EU sẽ hội đàm cùng Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và Ukraine Andriy Deshchytsia.

Nhận định về cuộc họp này, Đài Tiếng nói nước Nga dẫn lời Ngoại trưởng Sergei Lavrov ngày 8/4 nhấn mạnh, vì lợi ích của Ukraine, Nga sẵn sàng đàm phán với Mỹ và Kiev . Ông cho biết: “Chúng tôi đã sẵn sàng các cuộc đàm phán đa phương với Mỹ, EU và Ukraine” và rằng, đại diện các khu vực miền Đông Ukraine cũng nên được tham gia đàm phán, tuy nhiên, không nên là thống đốc của các tỉnh này bởi họ không phải được bầu dựa trên ý chí và nguyện vọng của người dân mà do chính quyền Kiev bổ nhiệm.

Ngoại trưởng Sergei Lavrov cũng bày tỏ lo ngại việc dự thảo Hiến pháp mới của Ukraine , sẽ được đưa ra trước cuộc họp lần này, được đưa vào áp dụng mà không có thời gian để nghiên cứu kỹ. Và một lần nữa, ông Lavrov lại kêu gọi các bên phải tôn trọng thỏa thuận ngày 21/2. Trong khi đó, Kiev và Mỹ lại cáo buộc Moskva đang ngấm ngầm gây ra cuộc bạo loạn ở các tỉnh miền Đông Ukraine , nơi có rất nhiều người thân Nga, nhằm âm mưu mở rộng lãnh thổ. NATO thì cảnh báo Nga rằng, những hành động can thiệp vào Ukraine sẽ là một sai lầm lịch sử, với những hậu quả khôn lường.

Tuy nhiên, Tổng thống Putin khẳng định lại rằng Nga không hề có ý định xâm lược Ukraine nhưng ông sẽ ra sức bảo vệ quyền lợi của nước Nga ở đây. Còn Ngoại trưởng Lavrov thì chỉ trích Washington chỉ "giỏi đổ lỗi cho người khác" khi tuyên bố rằng, “các lực lượng bên ngoài” đã kích động các cuộc biểu tình ở Đông Nam Ukraine thời gian qua.

Những mối quan ngại trong nước

Trong thời gian qua, phe Cộng hòa đã liên tục nhận xét chính sách đối ngoại của chính quyền Obama là yếu kém và không hiệu quả trong bối cảnh cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 đang tới gần. Trong phiên điều trần tại Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ hôm 8/4, có nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng, chính sách đối ngoại lộn xộn đang làm suy yếu nước Mỹ và làm Washington trở nên “yếu thế” hơn khi tham gia vào sân chơi quốc tế.

Theo Thượng nghị sỹ Cộng hòa John McCain, chính sách đối ngoại của chính quyền Obama đang "thất bại thảm hại" trong những vấn đề lớn. Ông McCain chỉ ra rằng, Hội nghị Geneva II về vấn đề Syria cũng như tiến trình đàm phán hòa bình Israel - Palestines đều là những sai lầm về mặt ngoại giao và đàm phán hạt nhân với Iran cũng sẽ sớm sa vào vết xe đổ này...

Chương trình Hợp tác Nunn-Lugar ra đời năm 1991 theo sáng kiến của Thượng nghị sĩ Mỹ Sam Nunn và Richard Lugar nhằm hỗ trợ Nga trong việc giảm quy mô kho vũ khí hạt nhân của mình sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, đồng thời loại bỏ các vũ khí sinh học và hóa học đã lỗi thời. 4 mục tiêu chính của Nunn-Lugar gồm: Phá hủy vũ khí hủy diệt hàng loạt và các cơ sở hạ tầng liên quan dưới thời Liên Xô cũ; củng cố và đảm bảo công nghệ và các tài liệu liên quan đến vũ khí hủy diệt; tăng tính minh bạch giữa các bên liên quan; hỗ trợ quốc phòng và hợp tác quân sự với mục tiêu ngăn chặn phổ biến vũ khí hủy diệt.

Hà Khổng

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.