Hành vi phản giáo dục và căn bệnh thành tích

Tuần qua dư luận dậy sóng khi cô Nguyễn Thị Phương Thủy ở Trường THCS Duy Ninh, Quảng Ninh, Quảng Bình đã sử dụng hình phạt cho bạn cùng lớp tát vào má em Hoàng Long Nhật 231 cái bởi vì em này nói tục.

Nhiều lần gặp hết cô rồi trò ở vùng quê nghèo này tìm hiểu thực hư câu chuyện, nỗi buồn cứ xâm chiếm đeo đẳng chúng tôi bởi thật khó lý giải tại sao một cô giáo có gần 20 năm đứng trên bục giảng, tóc đã ngả bạc lại có thể đề ra hình phạt tàn tệ như vậy? Tại sao nhiều em học sinh trong lớp học do cô Thủy chủ nhiệm đã đứng yên hứng chịu hàng trăm cái tát mà không phản ứng? Hoặc biết nhưng vẫn dửng dưng?

Sự việc xảy ra báo chí vào cuộc, Ban Giám hiệu nhà trường vừa cung cấp thông tin vừa xin xỏ: Báo chí đừng đăng vì ảnh hưởng nhà trường, trường sắp được công nhận chuẩn quốc gia… Nỗi ám ảnh về căn bệnh thành tích trong giáo dục chính là một phần căn nguyên xảy ra của vụ việc tệ hại kể trên.

Duy Ninh, Quảng Ninh, Quảng Bình là nơi nhiều lần chúng tôi đã về để trao tiền, quà hỗ trợ giúp đỡ những bà con bị thiệt hại sau mỗi lần bão lũ. Người dân nơi đây chân chất như hạt lúa củ khoai. Đám học trò làng vẫn còn giữ nhiều hình ảnh của chúng tôi vài ba thập niên trước. Vùng quê nghèo này bỗng chốc nổi tiếng theo cách không ai muốn bắt đầu từ việc của cô trò xảy ra.

Chiều ngày 19-11, ở nhiều ngôi trường khác thường cô trò, phụ huynh tất bật cho lễ kỷ niệm Ngày nhà giáo Việt Nam. Nhưng ở vùng nông thôn Duy Ninh nơi chưa mưa đã lụt, chưa nắng đã hạn hán khô khốc thì ngày lễ của giáo viên cũng im lìm như bao ngày khác. Chiều hôm đó, khi đến lớp nghe học sinh phản ánh em Nhật vừa nói tục, cô Thủy cho lớp thực hiện ngay hình phạt mà cô đã đề ra từ đầu năm học 2018-2019: bạn nào nói tục các bạn cùng lớp được tát 10 cái vào má.

Trường THCS Duy Ninh, nơi sự việc đáng tiếc xảy ra.

Trường THCS Duy Ninh, nơi sự việc đáng tiếc xảy ra.

Lớp 27 em, hôm đó nghỉ 4 em nên Nhật "được tặng" 230 cái tát của bạn và 1 cái tát của cô Thủy. Quá uất ức khi bạn cuối cùng thực hiện xong hình phạt, Nhật lại buột miệng chửi thề. Lần này em không còn chửi một cách giấu diếm, mà chửi to, ngay trước mặt cô và các bạn cùng lớp. Bạo lực chẳng bao giờ giáo dục người ta nên người, cũng như hình phạt tàn nhẫn không bao giờ là cách giáo dục tốt để con người thay đổi hành vi.

Ngồi trước mặt chúng tôi, cô Thủy nói về hình phạt mà cô đưa ra. Nhưng cô đang lo sợ. Cô ngồi co rúm, run bần bật. Cô sợ bị đuổi việc, sợ mất lương thì lấy gì nuôi những đứa con nhỏ, đứa nhỏ nhất mới 10 tháng tuổi. Lương nhà giáo không cao nhưng ở quê tháng được nhận 5-7 triệu đồng là niềm mơ ước của hàng vạn người… Lớp 6.2 vẫn được coi như lớp cá biệt của trường, khi cả lớp chỉ có một vài em học khá.

Cô Thủy được giao chủ nhiệm lớp từ đầu năm học, và mong lớp có thành tích tốt hơn, cô đã sử dụng hình phạt phản giáo dục như đã nói ở trên. Hình phạt cô đưa ra cho học trò nay lại đang phạt bản thân cô mà có thể công lao gần 20 năm đứng trên bục giảng cô sẽ bị xóa sạch.

Chúng tôi hoàn toàn đồng cảm với cô về thân phận con người nhưng không tìm ra bất kỳ lý do gì để có thể biện minh, thông cảm cho cô khi hình ảnh đứa trẻ 11 tuổi đứng co rúm để nhận hàng trăm cái tát từ bạn mình. Chỉ vì thành tích của lớp 6.2, mà thành tích của lớp chính là thành tích của cô. Cô muốn lớp thay đổi theo hướng tích cực, cô muốn lớp được tuyên dương, cô muốn lớp cô hàng tuần được khen vào chào cờ sáng thứ hai đầu tuần… nên cô đề ra hình phạt quái quỷ không thể chấp nhận được trong đời sống xã hội đã bước qua thế kỷ XXI.

Cô Nguyễn Thị Phương Thủy đang phải đối mặt với hành vi phản giáo dục mà chính cô đưa ra.
Cô Nguyễn Thị Phương Thủy đang phải đối mặt với hành vi phản giáo dục mà chính cô đưa ra.

Nỗi ám ảnh căn bệnh thành tích đã đẩy cô Thủy vào ngõ cụt của hành động phi giáo dục để cả xã hội lên án. Và thật buồn hơn khi chúng tôi gặp Ban giám hiệu nhà trường để tìm kiếm thông tin, và nhận được những đề nghị mang đặc trưng "thành tích là tất cả", dù thành tích đó nó có thể là ảo, nó không mang lại nhiều giá trị đích thực cho việc dạy và học của mái trường.

Ban giám hiệu thì chỉ lo đi đề nghị các nhà báo đừng đưa vụ việc lên công luận với lý giải rằng Trường THCS Duy Ninh đang làm hồ sơ để được công nhận trường chuẩn quốc gia. Trách gì mà vụ việc em Nhật bị tát 231 cái vỡ lở, trước đó hàng chục học sinh của cái lớp 6.2 do cô Thủy làm chủ nhiệm đã đứng yên cho bạn tát hàng trăm cái nhưng đều rơi vào im lặng.

Vì thành tích của lớp nên học sinh không được nói ra, vì thành tích của trường nên mọi việc phải bưng bít càng kỹ càng tốt. Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường, Công đoàn, Hội phụ nữ, Đoàn thành niên… Trường THCS Duy Ninh chắc đều biết chuyện gì đang xảy ra ở trường mình chứ? Sao trước đó không ai lên tiếng để sự việc vẫn tiếp diễn? Tại sao không ngăn khi em đầu tiên bị phạt? Chỉ vì nỗi ám ảnh thành tích của trường, nỗi ám ảnh để đạt được những từ mĩ miều trường chuẩn quốc gia nên không ai lên tiếng hay là một sự vô đạo đức đã trở thành hệ thống ở nơi ấy, một ngôi trường THCS?

Thiết nghĩ để học sinh thực sự "Mỗi ngày đến lớp là một ngày vui", ngành giáo dục cần giải quyết được việc giảm tải và căn bệnh thành tích trong chính ngành mình đưa ra. Khả năng của mỗi con người hoàn toàn không giống nhau, mỗi học sinh có hoàn cảnh khác nhau, mỗi lớp học có em giỏi, em khá, em học kém, chúng ta phải thấu hiểu chúng để có biện pháp giáo dục phù hợp, đừng cào bằng toàn khá giỏi nhiều khi giả tạo như hiện nay.

Một nền giáo dục dù có tiên tiến đến đâu cũng không thể nào có chuyện học sinh toàn khá giỏi. Loại bỏ được căn bệnh thành tích trong giáo dục, mới mong tránh được nhiều vụ việc không đáng có xảy ra.

Dương Sông Lam

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…