Gái quê học võ
Trương Thị Kim Tuyền là “của hiếm” của làng Taekwondo đúng theo nghĩa của từ này. Ít ai biết nữ võ sĩ từng khiến hàng trăm đối thủ trên thế giới e dè vốn lại xuất thân trong một gia đình thuần nông, chuyên trồng chôm chôm tại Vĩnh Long.
Ông Trương Văn Hạt, bố của Kim Tuyền từng chia sẻ với truyền thông: “Tôi có 4 người con gái, Kim Tuyền là con út nhưng cách chị gái liền trên cả một con giáp. Vì vậy, nhà tôi ai cũng chiều nó. Việc mưu sinh của cả gia đình trông vào vườn chôm chôm và chuyện đồng áng. Các chị nó đều phải trải qua cả, riêng nó thì không phải làm bất cứ việc gì, chỉ cần học tốt là được”.
 |
| Kim Tuyền khoe chiến tích bên vườn chôm chôm của gia đình. |
Cũng vì chiều con mà ông Hạt đồng ý cho Kim Tuyền đi học võ từ năm 13 tuổi. Đó là chuyện hiếm thấy ở nông thôn, nơi điều kiện vốn eo hẹp. Ban đầu, bố mẹ Kim Tuyền cũng cố gắng khuyên nhủ cô theo học môn năng khiếu khác. Tuy nhiên, bản tính hiếu động khiến Kim Tuyền mê mẩn võ từ bé và nằng nặc theo học bằng được. Sau cùng, ông Hạt chấp nhận với một điều kiện: Kim Tuyền phải học Taekwondo thay vì các môn võ đối kháng khác. Lý do đơn giản vì các võ sĩ Taekwondo luôn thi đấu với đồ bảo hộ kín người, hạn chế tối đa các chấn thương trên sàn tập cũng như sàn đấu.
Nếu không có sự bướng bỉnh của trẻ nhỏ ngày nào, số phận của Kim Tuyền có lẽ đã rất khác. Taekwondo Việt Nam đương nhiên mất đi một cao thủ. Tài năng thiên phú giúp Kim Tuyền nổi trội giữa lớp học và nhanh chóng lọt vào mắt xanh của HLV Trần Lê Thùy Trân.
Các điểm mạnh nhất của Kim Tuyền cũng là những tố chất mà một võ sĩ hàng đầu cần có. Cô có cả tốc độ, sức mạnh, sức bền và cả tư duy chiến đấu hiếm thấy. Các đòn đánh của Kim Tuyền luôn đạt đủ 3 tiêu chí: nhanh, hiểm, mạnh.
Với con mắt lọc lõi sau nhiều năm đãi cát tìm vàng cho Vĩnh Long, HLV Thùy Trân biết rằng bà đã tìm thấy một “báu vật” của làng võ quê nhà và tìm mọi cách đưa Kim Tuyền lên trường năng khiếu thể dục thể thao của tỉnh. Tất nhiên, đằng sau câu chuyện này là những chuyến đi dài của HLV Thùy Trân về ấp Hòa Quý, Hòa Ninh, Long Hồ - quê nhà của Kim Tuyền để thuyết phục bố mẹ cô.
HLV Thùy Trân nhớ lại: “Lúc đầu, gia đình Kim Tuyền không đồng ý. Chúng tôi phải đến nhà em ấy nhiều lần để thuyết phục, phân tích cho bố mẹ Kim Tuyền biết tiềm năng của em ấy to lớn đến mức nào. Sau cùng, gia đình Kim Tuyền cũng đồng ý cho em lên thành phố theo học võ chuyên nghiệp. Ngay trong năm đầu tiên, Tuyền đã giành huy chương vàng giải khu vực Đồng bằng sông Cửu long và Giải trẻ quốc gia”.
 |
| Kim Tuyền ăn mừng tấm huy chương bạc lịch sử của Taekwondo ở giải vô địch thế giới 2017. |
Tài năng phát lộ, Kim Tuyền lập tức được triệu tập vào đội tuyển quốc gia khi chưa đầy 15 tuổi. Một lần nữa, HLV Thùy Trân lại có những ngày bận rộn về Hòa Ninh thuyết phục bố mẹ Kim Tuyền. Lần này, cô “công chúa” của gia đình chôm chôm không đơn giản là lên thành phố, mấy hôm lại về nhà. Cô phải tập trung ở Đà Nẵng và sẵn sàng thi đấu xa nhà quanh năm. Tất nhiên, không bố mẹ nào muốn dập tắt giấc mơ của con mình, đặc biệt với một người con tài năng và mạnh mẽ như Kim Tuyền. Ngày Kim Tuyền lên đường ra Đà Nẵng cũng là ngày đầu tiên bố mẹ cô biết đến sân bay Tân Sơn Nhất và chốn đô thị phồn hoa TP. Hồ Chí Minh. Những giọt nước mắt ở lại nhưng tương lai tươi sáng mở ra từ đây.
Cô gái vàng của Taekwondo Việt Nam
Có người nói Kim Tuyền là “độc cô cầu bại” của Taekwondo Việt Nam, vì cô đến đâu là giật huy chương vàng đến đấy, từ giải trẻ cho đến giải quốc gia và cả giải quốc tế. Năm 2015, khi tròn 18 tuổi, Kim Tuyền đã bỏ túi huy chương vàng SEA Games 28.
Đỉnh cao của cô cũng đến trong năm 2015 với chiếc huy chương vàng hạng 46kg ở Morocco Open - một giải đấu được giới Taekwondo ví von giống như Champions League của bóng đá. Quả thực như vậy, Morocco Open quy tụ 437 VĐV đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đáng nói ở chỗ, Kim Tuyền không chỉ giành huy chương vàng mà còn được ban tổ chức bầu chọn là võ sĩ xuất sắc nhất giải - một phần thưởng hơn cả sự công nhận cho cô gái nhỏ nhắn này.
 |
| Kim Tuyền (bên phải) vượt trội ở vòng loại Olympic 2020 khu vực châu Á. |
Đáng tiếc, ở thời điểm đó, kinh nghiệm của Kim Tuyền chưa đủ nhiều. Hoặc cũng có thể những chiến thắng liên tiếp khiến cô có phần tự mãn, chủ quan. Chỉ 5 tháng sau kỳ tích ở Morocco, Kim Tuyền thua thảm trước Yesbergenova Ainur (Kazakhstan) ở vòng bán kết Giải tuyển chọn Olympic 2016 khu vực châu Á diễn ra tại Philippines. Kim Tuyền cũng khá đen đủi khi 2016 là năm đầu tiên Liên đoàn Taekwondo thế giới (WTF) thay đổi cách phân bổ vé dự Olympic, chỉ 2 võ sĩ vào chung kết từng hạng cân có vé thay vì nằm trong top 3 như những năm trước đó.
Thất bại cay đắng này giúp Kim Tuyền bùng nổ trong năm tiếp theo. Tính riêng năm 2017, Kim Tuyền đã mang về cho quốc gia 6 tấm huy chương quốc tế, trong đó có huy chương bạc hạng dưới 54kg tại Giải Taekwondo vô địch thế giới tổ chức ở Hàn Quốc. Đó là tấm huy chương bạc giải thế giới đầu tiên trong lịch sử Taekwondo Việt Nam. Những tấm huy chương khác bao gồm huy chương vàng ở hạng cân 49kg tại Giải vô địch Đông Nam Á và Giải trẻ châu Á, huy chương đồng giải Taekwondo vô địch châu Á, huy chương bạc Grand Prix ở Morocco, huy chương đồng Grand Prix Abidjan (Bờ Biển Ngà).
Sau mỗi năm, Kim Tuyền càng mạnh hơn. Gần nhất, cô giành đến 3 huy chương vàng giải quốc tế trong năm 2019, bao gồm giải Đông Nam Á mở rộng, Greece Open (Hy Lạp mở rộng) và Serbia Open (Serbia mở rộng).
Tại Grand Prix Moscow 2019, cho dù không thể giành huy chương nhưng Kim Tuyền cũng cho thấy bước tiến vượt bậc khi đánh ngang ngửa với nhà vô địch thế giới người Hàn Quốc, Sim Jae-young và chỉ chịu thua sát nút 9-11. Có thể nói, Kim Tuyền là võ sĩ hiếm hoi của Việt Nam - thậm chí trên toàn thế giới có thể đánh ngang ngửa với các võ sĩ Hàn Quốc - cái nôi của Taekwondo ở thời điểm này.
Đó cũng là cơ sở cho Kim Tuyền trở lại mạnh mẽ và giành tấm vé Olympic mà cô lỗi hẹn đầy đáng tiếc cách đây 5 năm. Vòng loại Olympic môn Taekwondo của khu vực châu Á diễn ra tại Jordan vừa qua, Kim Tuyền không phạm sai lầm nào khi đè bẹp các đối thủ để giành giải nhất hạng dưới 49kg. Ở tứ kết, cô đánh bại võ sĩ Pakistan, Aneila Aysha Afsar với tỷ số áp đảo 22-8. Đến bán kết, Kim Tuyền tiếp tục chứng tỏ đẳng cấp vượt trội khi vượt qua Fariza Aldangrorova (Kazakhstan) với tỷ số 26-12, qua đó giành vé chính thức đến Toyko 2020. Không dừng lại ở đó, Tuyền tiếp tục hạ gọn Su Po-ya (Đài Loan) ở trận chung kết để giành huy chương vàng.
Với chiến công này, Kim Tuyền trở thành VĐV đầu tiên đưa Taekwondo Việt Nam trở lại Olympic sau 8 năm. Cô được kỳ vọng sẽ viết tiếp trang sử do huyền thoại Trần Hiếu Ngân mở ra cách đây đúng 21 năm, với tấm huy chương bạc đầu tiên trong lịch sử thể thao nước nhà ở Olympic Sydney. Ở độ tuổi 24, Kim Tuyền không còn quá trẻ trong Taekwondo nhưng bù lại, cô có đủ sự trưởng thành, chín chắn và tự tin để hướng đến giấc mơ lớn nhất cuộc đời.
Việt Nam đã có 8 suất dự Olympic Tokyo 2020
Kim Tuyền trở thành VĐV thứ 9 của thể thao Việt Nam giành vé tham dự 8 bộ môn/nội dung khác nhau tại Olympic Tokyo 2020. Hồi đầu tháng 5, bộ đôi VĐV Rowing Lường Thị Thảo và Đinh Thị Hảo đã đem về chiếc vé tham dự Olympic đầy ấn tượng sau khi về nhì ở nội dung thuyền đôi nữ hạng nhẹ mái chèo đôi tại vòng loại Olympic khu vực châu Á - Thái Bình Dương ở Tokyo, Nhật Bản.
 |
| Kim Tuyền rạng rỡ giành huy chương vàng vòng loại Olympic 2020 khu vực châu Á. |
Trước khi đội tuyển Rowing và Kim Tuyền vượt qua vòng loại, các VĐV Việt Nam đã đạt chuẩn dự Olympic là Nguyễn Huy Hoàng (bơi), Lê Thanh Tùng, Đinh Phương Thành (thể dục dụng cụ), Nguyễn Văn Đương (boxing), Đỗ Thị Ánh Nguyệt và Nguyễn Hoàng Phi Vũ (bắn cung).
Mục tiêu ban đầu của thể thao Việt Nam là có ít nhất 20 VĐV tham dự Tokyo 2020 nhưng hiện tại mới hoàn thành chưa đầy một nửa. Ảnh hưởng của dịch COVID-19 khiến các vòng loại bị hoãn hoặc hủy là lý do chính khiến các VĐV Việt Nam gặp khó khăn trong việc tranh vé.
