Hiện có hơn 10 phương thức xét tuyển sẽ được các trường ĐH sử dụng trong mùa tuyển sinh năm 2022. Trong đó, phương thức đầu tiên là xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển theo quy chế của Bộ GD&ĐT và quy định của trường. Thứ hai là xét tuyển đối với nhóm học sinh giỏi. Thứ ba là xét tuyển theo kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022. Thứ tư là xét tuyển dựa vào kết quả các kỳ thi riêng như kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh, ĐH Quốc gia Hà Nội tổ chức, kỳ thi đánh giá tư duy của ĐH Bách Khoa Hà Nội, kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh, ĐH Sư phạm Hà Nội.
Thứ năm là xét tuyển dựa trên kết quả học tập bậc THPT (xét học bạ) theo tổ hợp môn. Thứ sáu là xét tuyển dựa trên học lực kết hợp phỏng vấn. Thứ bảy là xét tuyển kết hợp giữa chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2022. Thứ tám là xét tuyển thí sinh có chứng chỉ tuyển sinh quốc tế hoặc thí sinh người nước ngoài. Thứ chín là xét tuyển dựa trên kết quả các kỳ thi quốc tế. Thứ mười là xét tuyển dựa trên chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế kết hợp với kết quả học tập 3 năm THPT. Mười một là xét tuyển đối với thí sinh tốt nghiệp chương trình THPT nước ngoài và có chứng chỉ quốc tế.
Ngoài ra, một số trường ĐH còn xét tuyển dựa trên điểm trung bình chung tích lũy của thí sinh tốt nghiệp đại học; xét tuyển từ kết quả thi THPT, kết hợp thi tuyển các môn năng khiếu; ưu tiên xét tuyển thí sinh là học sinh các trường THPT chuyên, năng khiếu trên toàn quốc. Đáng chú ý, hiện các trường ĐH đều sử dụng trung bình khoảng từ 3-7 phương thức để tuyển sinh.
Từ việc đa dạng các phương thức tuyển sinh như trên cho thấy các trường ĐH đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào điểm thi tốt nghiệp THPT và tăng cơ hội trúng tuyển cho thí sinh vào trường bằng nhiều cách thức khác nhau. Tuy vậy, vấn đề thí sinh cần lưu ý là dù các trường sử dụng đồng thời nhiều phương thức xét tuyển, trong khi tổng chỉ tiêu tuyển sinh hằng năm của trường không biến động nhiều nên chỉ tiêu dành cho các phương thức được chia theo tỉ lệ khác nhau trong tổng chỉ tiêu chung.
Điều này đòi hỏi thí sinh cần nghiên cứu, tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của các trường ĐH để lượng sức xem mình phù hợp với phương thức nào nhất, từ đó có sự lựa chọn chính xác để tăng cơ hội trúng tuyển vào trường, vào ngành học mà mình yêu thích; tránh tình trạng bị rối khi tiếp cận cùng lúc nhiều phương thức khác nhau.
Theo TS Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH-CĐ Việt Nam, do có nhiều phương thức xét tuyển nên số chỉ tiêu dành cho phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2022 sẽ bị cắt giảm dẫn đến điểm chuẩn của phương thức này khá cao, tình trạng nhiều thí sinh điểm cao nhưng có thể vẫn trượt ĐH sẽ tiếp tục tái diễn. Do vậy, thí sinh cần chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp, có thể đăng ký nguyện vọng xét tuyển ở các phương thức xét tuyển khác nhau. Và nếu đã trúng tuyển vào ngành mình yêu thích ở bất kỳ phương thức nào cũng nên xác nhận nhập học sớm vì dù thí sinh đăng ký bằng nhiều phương thức thì cuối cùng cũng chỉ trúng tuyển duy nhất bằng 1 phương thức.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Giám đốc Trung tâm khảo thí, ĐHQG Hà Nội cũng cho rằng: Trong bối cảnh tự chủ tuyển sinh, các trường ĐH sẽ sử dụng các phương thức khác nhau để nâng cao chất lượng đầu vào. Do đó mỗi trường sẽ có những hình thức khác nhau để xét tuyển và được công bố chi tiết trong Đề án tuyển sinh 2022. Thí sinh phải tham khảo đề án tuyển sinh các trường dự định xét tuyển vào trước khi đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và đăng ký tham dự các kỳ thi riêng do các trường tổ chức như kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) của ĐHQG Hà Nội và ĐHQG TP Hồ Chí Minh; kỳ thi đánh giá tư duy của ĐH Bách Khoa Hà Nội, kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Sư phạm Hà Nội.
Cũng theo GS Nguyễn Tiến Thảo, thông thường, thí sinh có thể sử dụng đăng ký xét tuyển vào một ngành (trường) nào đó bằng nhiều phương thức. Tuy nhiên, theo quy chế tuyển sinh, dù thí sinh có đăng ký nhiều phương thức thì cuối cùng cũng chỉ trúng tuyển duy nhất bằng 1 phương thức. Nếu thí sinh đã trúng tuyển và xác nhận nhập học vào một trường bằng kết quả thi ĐGNL chẳng hạn thì các phương thức khác của thí sinh đó sẽ bị xóa bỏ. Do đó, việc sử dụng nhiều phương thức xét tuyển, trong đó có kết quả thi ĐGNL sẽ có lợi cho thí sinh và các trường trong các mùa tuyển sinh.
Tuyển sinh đại học năm 2022: Các trường sẽ xét tuyển chung hay tổ chức thi riêng? 
Đổi mới tuyển sinh đại học, giảm phụ thuộc vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 
