Chiều 19-7, theo giờ New York, chứng khoán Mỹ chứng kiến đợt bán tháo mạnh nhất trong nhiều tháng, với chỉ số S&P 500 giảm 1,6% vào lúc 4 giờ chiều, Nasdaq giảm 0,9%, chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 2,1%. Tuy nhiên, vào thời điểm thị trường đóng cửa, chỉ số Dow Jones đã kịp hồi phục và ngay ngày hôm sau ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong 1 tháng.
Tác nhân đằng sau cú phục hồi mạnh mẽ trên được cho là đội quân “day trader” – những người thực hiện mua và bán cổ phiếu chỉ trong một ngày giao dịch. Theo Vanda Research, khi thị trường "rơi tự do" ở phiên ngày 19-7, các “day trader” đã “bắt đáy” với tốc độ nhanh kỷ lục, rót khoảng 2,2 tỷ USD vào thị trường chỉ trong 1 ngày. Việc họ tận dụng cơ hội để bắt đáy đã tạo tiền đề cho S&P 500 đạt mức cao kỷ lục vào cuối tuần, ngày 23-7.
Hấp dẫn nhưng nguy hiểm
Giao dịch trong ngày trở thành một xu thế phổ biến trên thị trường chứng khoán thế giới kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát. Hoạt động giao dịch kiểu này đã “tăng đáng kể” trong quý đầu tiên của năm 2020 so với cùng kỳ năm 2019, theo dữ liệu của công ty nghiên cứu thị trường Cerulli Associates.
Sàn giao dịch trực tuyến TD Ameritrade báo cáo lượt truy cập vào trang web hướng dẫn về giao dịch cổ phiếu của họ đã tăng gần gấp 4 lần trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9-2020. Trong khi đó, các ứng dụng giao dịch như Robinhood đang chứng kiến sự phát triển vượt bậc trong kinh doanh. Trong quý đầu tiên năm 2020, số lượng thành viên của Robinhood đã tăng hơn 3 triệu lượt đăng ký. Các sàn khác như Schwab, Etrade và Interactive đều có thêm hơn 1,5 triệu người đăng ký trong 5 tháng đầu năm, gấp đôi so với cùng kỳ năm 2019.
Sức ảnh hưởng của làn sóng giao dịch trong ngày mạnh tới mức các nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng phải tìm cách thích nghi. Max Gokhman, người đứng đầu bộ phận phân bổ tài sản cho công ty tư vấn Pacific Life Fund Advisors, cho biết ông đã phải dành nhiều thời gian để nghiên cứu tác động của những giao dịch trong ngày tới các cổ phiếu phổ biến.
Giới chuyên gia đã chỉ ra một số lý do chủ đạo đằng sau sự nổi lên của hoạt động giao dịch trong ngày. Nguyên nhân nổi trội nhất, đại dịch Covid-19 đã đẩy hàng triệu người Mỹ vào cảnh thất nghiệp. Đối với nhiều người trong số này, chứng khoán đã trở thành một hướng đi tiềm năng để họ bù lại phần thu nhập bị mất, đặc biệt là trong những giai đoạn phong toả hay hạn chế đi lại khi họ có rất nhiều thời gian rảnh rỗi. Bên cạnh đó, các sàn giao dịch trực tuyến cũng đăng rất nhiều quảng cáo cũng như hướng dẫn về giao dịch trong ngày cho người mới bắt đầu.
Tuy nhiên, giấc mơ kiếm lời từ mua và bán cổ phiếu trong ngày không phải là “miếng bánh dễ ăn”. Bản chất của việc chơi chứng khoán là một canh bạc, bởi không ai có thể dự đoán cổ phiếu công ty nào sẽ tăng giá và công ty nào sẽ mất giá. Và đối với giao dịch trong ngày, người chơi không chỉ phải có khả năng dự đoán hiệu suất của công ty, mà còn phải có khả năng hành động vào đúng thời điểm để tận dụng các biến động của giá cả.
Mọi người thường chỉ nhớ đến câu chuyện của những “day trader” thành công, nhưng thực tế có rất nhiều trường hợp thua lỗ nặng. Và vào thời điểm như hiện tại, trong một nền kinh tế đầy rẫy những rủi ro chưa từng có và không thể đoán trước được, với một đại dịch toàn cầu đã và đang tàn phá nhiều ngành nghề, tổn thất có khả năng xảy ra hơn bao giờ hết.
Làn sóng vẫn mạnh mẽ
Giao dịch trong ngày thực sự có thể đem lại lợi nhuận, nhưng khả năng thành công rất thấp vì độ phức tạp và rủi ro, đòi hỏi phải hiểu rõ cách vận hành của thị trường cùng với các chiến lược khác nhau để có thể kiếm lời trong ngắn hạn. Đây rõ ràng không phải là cuộc chơi dành cho những “tay mơ”, thế nhưng điều đáng lo ngại là chính những “người mới” lại đang đua nhau lao vào.
Tại Mỹ, nghịch lý này đã làm dấy lên một cuộc tranh luận kéo dài giữa các nhà điều hành và cơ quan quản lý ngành tài chính về việc liệu các nhà đầu tư mới bắt đầu có nên được bảo vệ hay không. Cuộc tranh luận càng trở nên cấp thiết sau vụ tự sát hồi tháng 6 của một nhà đầu tư trẻ tuổi, Alex Kearns.
Alex Kearns, 20 tuổi, là một sinh viên tại Đại học Nebraska đang cố gắng kiếm thêm thu nhập và giết thời gian bằng cách giao dịch cổ phiếu khi trường học đóng cửa do đại dịch COVID-19. Anh đã tự chấm dứt cuộc sống của mình sau khi tin rằng đã mất gần 750.000 USD trong một giao dịch trên sàn giao dịch trực tuyến Robinhood.
Bi kịch này làm nổi bật mặt tối của làn sóng giao dịch trong ngày và thôi thúc giới chức Mỹ hành động để ngăn chặn sự lặp lại thảm kịch tương tự. Cơ quan Chứng khoán và Hối đoái Mỹ đã tuyên bố sẽ cùng với Cơ quan quản lý ngành tài chính, đơn vị quản lý Phố Wall, kiểm tra chặt chẽ cách Robinhood và các công ty môi giới tự điều hành khác cấp quyền truy cập vào các chiến lược giao dịch phức tạp.
Tuy nhiên, bất chấp những rủi ro đã được cảnh báo, xu hướng giao dịch trong ngày được cho là vẫn sẽ là trào lưu nổi bật trên thị trường chứng khoán thời gian tới.
Theo công ty nghiên cứu thị trường DataTrek Research, trong đợt bắt đáy hôm 19-7, số lượt tìm kiếm về Dow Jones đã tăng vọt. Trong nhiều năm, đây là cụm từ được tìm kiếm nhiều nhất tại Mỹ khi công chúng muốn tìm hiểu những nội dung liên quan đến chứng khoán. Các nhà đầu tư rõ ràng đã chú ý đến sự sụt giảm ở phiên ngày 19-7 và đổ vào thị trường ngay khi vào phiên ngày hôm sau. Số lượng tìm kiếm về Dow Jones tiếp tục duy trì ở mức cao là một dấu hiệu cho thấy các “day trader” vẫn đang sẵn sàng cho những cuộc chơi mới.
