Giải Pulitzer 2020 tôn vinh chống tham nhũng

Dominic Gates (65 tuổi), làm việc cho tờ Thời báo Seattle, cho biết ông rất vui mừng khi nhận được giải thưởng năm nay trong hạng mục Phóng sự, với loạt bài điều tra những thất bại của dòng máy bay chở khách Boeing 737 Max.

Ông Gates, cựu học sinh của Học viện St Patrick, Dungannon, không được đào tạo chính quy về báo chí. Ông là một giáo viên toán học ở Belfast và Magherafelt trong một số năm trước khi bắt đầu sự nghiệp thứ hai của mình…

Giải thưởng Pulitzer xét giải ở 21 hạng mục khác nhau, bao gồm 14 hạng mục vinh danh các tác phẩm báo chí và 7 hạng mục trao cho các tác phẩm tiểu sử, lịch sử, truyện, thơ, tiểu thuyết, kịch, âm nhạc. Các tác phẩm được vinh danh đều đề cao sự nhân văn, tính chiến đấu và nêu bật nhiều vấn đề nổi cộm của nước Mỹ và thế giới. Pulitzer được biết đến là một trong những biểu tượng của giới báo chí Mỹ vào cuối thế kỷ 19. 

Theo bản di chúc được lập, Pulitzer dành một số tiền là 2 triệu USD để thành lập một quỹ giải thưởng mang tên mình cho các tác giả có những tác phẩm xuất sắc thuộc các lĩnh vực báo chí, văn học, âm nhạc và nghệ thuật.

Công chúng hài lòng

Theo thông lệ, lễ trao giải thưởng Pulitzer được tổ chức tại Trường đại học Columbia, TP New York (Mỹ) vào giữa tháng 4 hằng năm. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch COVID-19 cũng như để các giám khảo có thêm thời gian đánh giá tác phẩm lọt vào vòng cuối, lễ trao giải Pulitzer năm 2020 đã phải lùi lịch lại hai tuần và tổ chức trực tuyến giữa tháng 5 trên nền tảng chia sẻ video YouTube.

Loạt bài điều tra của Dominic Gates đã dẫn tới việc dừng hoạt động toàn bộ dòng máy bay Boeing 737Max trên thế giới
Loạt bài điều tra của Dominic Gates đã dẫn tới việc dừng hoạt động toàn bộ dòng máy bay Boeing 737Max trên thế giới

Năm 2020 cũng đánh dấu lần đầu giải Pulitzer được trao cho hạng mục "Phóng sự âm thanh" cho sản phẩm hợp tác giữa chương trình phát thanh "This American Life", do đài WBEZ ở Chicago (Mỹ) sản xuất, cùng các nhà báo của tờ Los Angeles Times và trang Vice News. Dù giải Pulitzer năm 2020 không thuận lợi và tổ chức trực tuyến do dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, song kết quả của giải thưởng này nhất là lĩnh vực báo chí và văn học đã khiến công chúng cảm thấy hài lòng. Các bài viết lên án bất công xã hội như tấn công tình dục, sai phạm về hệ thống hành pháp, tham nhũng… là những tác phẩm đoạt giải quan trọng năm nay.

Ở thể loại Tin nóng, tờ The Courier-Journal thắng giải Pulitzer vì đã đưa tin nhanh về vụ thống đốc sắp mãn nhiệm của bang Kentucky (Mỹ) ân xá cho hàng trăm người trước khi ông hết nhiệm kỳ. Cây bút Ben Taub của tờ The New Yorker nhận giải Kỹ năng viết khi mô tả số phận một người đàn ông bị bắt cóc, tra tấn và tước quyền tự do trong hơn một thập kỷ tại nhà tù ở vịnh Guantanamo.

Xoáy vào vấn đề nóng

Năm 2019, biến đổi khí hậu là đề tài "nóng", nhận được nhiều quan tâm trên thế giới. Do đó, báo The Washington Post của Mỹ được trao giải "Phóng sự diễn giải" với các bài viết công bố bằng chứng khoa học rõ ràng về những ảnh hưởng khủng khiếp của tình trạng biến đổi khí hậu khiến Trái đất ấm lên. 

Ngoài ra, ở các hạng mục về "báo ảnh", hãng tin Anh Reuters nhận được giải "Ảnh thời sự" với loạt ảnh về các cuộc biểu tình diễn ra thời gian qua tại đặc khu hành chính Hồng Công (Trung Quốc). 

Những hình ảnh chân thực và giàu cảm xúc về cuộc khủng hoảng ở khu vực Kashmir, hiện là tâm điểm tranh chấp lãnh thổ giữa Ấn Độ và Pakistan, cũng mang lại giải Pulitzer 2020 ở hạng mục "Ảnh đặc sắc" cho ba nhiếp ảnh gia Dar Yasin, Mukhtar Khan và Channi Anand của hãng tin AP.

Theo kết quả được công bố, năm nay, "Hành động vì cộng đồng" - hạng mục được coi là danh giá nhất của giải Pulitzer đã vinh danh hai tờ báo địa phương là Anchorage Daily News và ProPublica với loạt bài về tấn công tình dục tại một ngôi làng ở Alaska (Mỹ). Loạt bài này do nhà báo Kyle Hopkins và các cộng sự tiến hành điều tra. 

Trong suốt một năm, nhóm phóng viên đã phát hiện những sai phạm trong hệ thống tư pháp tại bang Alaska khiến những nạn nhân, đặc biệt người ở tầng lớp yếu thế, không có khả năng hoặc ít cơ hội tiếp cận cơ quan chức năng để tố giác các hành động tiến công tình dục. Loạt bài điều tra này sau khi được đăng tải đã khiến giới chức địa phương phải vào cuộc sau hàng thập kỷ, phần nào giúp thiết lập lại luật pháp tại ngôi làng này.

Tờ The New York Times giành thắng lợi vang dội tại lễ trao giải Pulitzer năm nay, khi liên tục được xướng tên ở các hạng mục "Báo chí điều tra", "Bình luận" và "Tin quốc tế". Cụ thể, phóng sự về nghề lái taxi tại thành phố New York của nhà báo Brian M. Rosenthal đăng tải trên tờ báo trên đã chiến thắng hạng mục "Báo chí điều tra". Phóng sự này phơi bày thực tế nhiều lái xe taxi buộc phải chấp nhận những khoản vay lãi "cắt cổ" để có thể được hành nghề. Hệ lụy là đã có gần một nghìn tài xế vỡ nợ và ít nhất chín người phải tự tử. 

Trong khi đó, bài viết của nhà báo Nikole Hannah-Jones nhằm tôn vinh sự đóng góp của người Mỹ da mầu, cũng như hậu quả của chế độ nô lệ từng tồn tại ở Mỹ đoạt giải "Bình luận". Giải "Phóng sự quốc tế" được trao cho loạt bài về can thiệp bầu cử Mỹ. The New York Times cũng được trao giải Tin quốc tế với loạt bài viết về chính phủ Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ở hạng mục Viễn tưởng năm nay, tác giả Colson Whitehead đã chiến thắng với tiểu thuyết The Nickel Boys. Cuốn tiểu thuyết này tái hiện cuộc sống kinh hoàng tại một trường cải tạo ở Florida vào những năm 1960. Hạng mục Tiểu sử hoặc tự truyện được trao cho tác phẩm Sontag: Her Life and Work của Benjamin Moser. Tác giả W.Caleb McDaniel chiến thắng  hạng mục Lịch sử với cuốn Sweet Taste of Liberty: A True Story of Slavery and Restitution in America.

Nguyễn Hoàng-D.T.

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…