Đường sắt đô thị số 2 Hà Nội: Nếu chọn phương án 1 sẽ vi phạm Luật Di sản văn hóa?

Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồngcủa Quốc hội vừa có văn bản gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng kiến nghị xem xét việc xây dựng đường sắt đô thị số 2 Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo,1 trong 8 tuyến thuộc dự án đường sắt đô thị TP Hà Nội.

Trong quá trình chuẩn bị dự án, Hà Nội đã nghiên cứu 2 phương án,trong đó, phương án 1 có đoạn tuyến đi ngầm cắt qua khu phố cổ, dọc Hàng Giầy, Đồng Xuân, Hàng Đường, Hàng Ngang, Hàng Đào, qua các tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Hàng Bài, Phố Huế, Đại Cồ Việt, gắn với vị trí ga C9 đặt tại khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng lân cận, trong đó có di tích quốc gia đặc biệt hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn, di tích quốc gia đền Bà Kiệu.

Theo Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng, các chuyên gia cho rằng nếu lựa chọn phương án 1 sẽ vi phạm Luật Di sản văn hóa, tiềm ẩn nguy cơ gây tác động xấu đối với di tích và không gian văn hóa trung tâm Thủ đô, nhưng chưa có báo cáo tác động. Thứ nhất, tuyến ngầm đi qua khu vực phố cổ, đi thẳng vào khu vực trung tâm TP, có 1 phần thân ga và toàn bộ cửa lên xuống số 3 nằm trong khu vực bảo vệ 2 của di tích hồ Hoàn Kiếm là vi phạm Luật Di sản văn hóa.

Việc quy hoạch tuyến đường ngầm xuyên qua lòng di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia đền Bà Kiệu xâm phạm khu vực bảo vệ 1 của di tích. Thêm vào đó, đường ngầm đi gần tứ trụ di tích đền Ngọc Sơn, cách chân tháp Bút chỉ có 1m, quá trình thi công và vận hành hàng ngày sẽ tạo độ rung, gây nguy cơ hủy hoại các di tích, vi phạm điều cấm của Luật Di sản văn hóa, do đây là những di tích được xây dựng từ hàng trăm năm trước, kết cấu trụ móng không vững chắc (tháp Bút hiện đang bị nghiêng 3 độ), trong khi các phương án giảm thiểu tácđộng do nhà tư vấn đưa ra chỉ mang tính lý thuyết. Thứ hai, các nhà khoa học cũng cho rằng vị trí thân ga và cửa lên xuống không hợp lý, có nguy cơ tác động không tốt về mặt xã hội với khu vực.

Ảnh mang tính chất minh họa.
Ảnh mang tính chất minh họa.

Kích thước, quy mô thân ga quá lớn so với diện tích mặt bằng khu vực;vị trí thân ga, cửa lên xuống được bố trí quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm không hợp lý, do khu vực này vốn đã có mật độ giao thông lớn, với lưu lượng tăng thêm khoảng 6.700 người/ngày do ga ngầm tạo ra tiềm ẩn nguy cơ gây tắc nghẽn giao thông và phát sinh các vấn đề an ninh, xã hội khác...

Ngoài ra, quá trình thi công dự kiến kéo dài hàng năm, chưa tính đến phát sinh chậm tiến độ, sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến giao thông và đời sống người dân khu vực trung tâm. Thứ ba là nguy cơ về sự cố sụt lún, thay đổi cấu trúc địa chất, thủy hệ... chưa được tham vấn cơ quan chuyên ngành trong khi Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm và chuyên gia.

Thực tế trên thế giới cho thấy các công trình đường ngầm và ga ngầm luôn đối mặt với sự cố nguy hiểm: sụt lún, thay đổi cấu trúc, thủy hệ... trong khi khu vực hồ Hoàn Kiếm được đánh giá có kết cấu đặc biệt, nền móng địa chất yếu. Thêm vào đó, Việt Nam chưa có kinh nghiệm và chuyên gia về xử lý sự cố đường sắt đô thị, hoàn toàn phụ thuộc vào nước ngoài, thiếu chủ động trong việc xử lý tình huống xảy ra sự cố.

Với những lập luận nói trên, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng cho rằng, chọn hướng tuyến đường sắt theo phương án 1 cho thấy TP Hà Nội “chưa tuân thủ pháp luật di sản văn hóa, xâm phạm không gian văn hóa, văn hiến Thủ đô”.

Nhấn mạnh “hồ Hoàn Kiếm, đền Ngọc Sơn và đền Bà Kiệu là di sản văn hóa đặc biệt và đặc sắc, nằm trong khu vực trọng yếu, gắn với truyền thuyết, lịch sử và văn hiến nghìn năm của Thủ đô, không chỉ là di sản của TP Hà Nội mà là của quốc gia, là không gian văn hóa có một không hai của Việt Nam cần được bảo vệ tuyệt đối theo Luật Di sản văn hóa”, Ủy ban đề nghị Hà Nội tiếp tục nghiên cứu, đánh giá đầy đủ, thuyết minh kỹ hơn tác động của dự án đối với di sản, cảnh quan, môi trường, xã hội và các phương án thi công, phòng ngừa sụt lún, thay đổi cấu trúc địa lý, thủy hệ; đồng thời tiếp thu đầy đủ ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan hữu quan, chỉnh lý hoàn thiện dự án, báo cáo Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch trình Thủ tướng cho ý kiến trước khi triển khai thực hiện.

Được biết, theo phương án được Hà Nội lựa chọn, tổng thể mặt bằng ga ngầm C9 có tuyến hầm cách tâm tháp Bút 8,2m, cách gò đá chân tháp 1m (theo phương nằm ngang), đỉnh tuyến hầm cách mặt đất 12,3m. Thân ga chính nằm dưới đường Đinh Tiên Hoàng và vườn hoa hồ Hoàn Kiếm, phía trước Tổng Công ty Điện lực Hà Nội, dài 150m, rộng 21,4m, sâu 17,45m, có 3 tầng.

Khoảng cách ngắn nhất từ thân ga tới hồ Hoàn Kiếm khoảng 10m, tới tượng đài Cảm tử 81m, tới đền Bà Kiệu 83m, tới Vườn hoa Tượng đài Lý Thái Tổ 120m, tới tháp Bút 36m, có phần nằm trong khu vực bảo vệ 2 của di tích quốc gia đặc biệt hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn.

Cửa lên xuống số 1 và cụm công trình phụ trợ bố trí trong đất Tổng Công ty Điện lực Hà Nội; cửa lên xuống số 2 và tháp thông gió 2 bố trí trong đất Tổng Công ty Điện lực miền Bắc; cửa lên xuống số 3 bố trí cạnh thân ga, trên khuôn viên vườn hoa hồ Hoàn Kiếm; cửa lên xuống số 4 bố trí sau tượng đài Cảm tử, dưới đường Hàng Dầu.

Đặng Nhật

Các tin khác

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.

Trường mầm non chưa làm xong đã thanh toán 100% giá trị

Trường mầm non chưa làm xong đã thanh toán 100% giá trị

Ông Nguyễn Duy Linh, Phó Giám đốc phụ trách điều hành Ban Quản lý dự án khu vực Đông Hải (thuộc UBND xã Long Điền) nghiệm thu, thanh toán 100% giá trị công trình cho nhà thầu nâng cấp, mở rộng trường mầm non khi chưa hoàn thành, có dấu hiệu "Giả mạo trong công tác". Vụ việc đã được chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra Công an Cà Mau theo quy định.

Chậm chi trả hỗ trợ, bồi thường khiến người dân bức xúc

Chậm chi trả hỗ trợ, bồi thường khiến người dân bức xúc

Dù phương án bồi thường được phê duyệt từ cuối năm 2025, nhưng đến nay đã hơn 6 tháng trôi qua, 171 hộ dân có đất, tài sản trên đất bị ảnh hưởng bởi dự án Cụm công nghiệp (CCN) Hương Xuân (phường Kim Trà, TP Huế) vẫn chưa nhận được kinh phí hỗ trợ, bồi thường.

Hơn 13 năm chưa giao xong hơn 2.000ha đất rừng cho dân tại một xã ở Đắk Lắk, vì sao?

Hơn 13 năm chưa giao xong hơn 2.000ha đất rừng cho dân tại một xã ở Đắk Lắk, vì sao?

Hơn 13 năm kể từ khi tiếp nhận 2.018,5ha đất rừng do cấp có thẩm quyền chuyển giao sau khi thu hồi từ Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) Sơn Hòa, chính quyền hai xã Sơn Hội, Phước Tân, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là xã Tây Sơn vẫn chưa giao xong diện tích đất rừng nêu trên cho người dân sử dụng, bảo vệ, phát triển rừng.

Trường liên cấp ở xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị đang được đẩy nhanh tiến độ theo yêu cầu của lãnh đạo tỉnh Quảng Trị.

Nghịch lý khi hàng chục dự án đầu tư công giải ngân 0%

Năm 2026, tổng số vốn đầu tư công tỉnh Quảng Trị được giao là gần 5.327 tỉ đồng. Với số vốn được giao tương đối lớn, song đến nay việc giải ngân đầu tư công ở Quảng Trị đạt thấp. Hàng chục dự án đầu tư công giải ngân 0% đã kéo theo những hệ luỵ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Đấu tranh, ngăn chặn, không để "chảy máu" khoáng sản

Đấu tranh, ngăn chặn, không để "chảy máu" khoáng sản

Sau khi hợp nhất ba tỉnh, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước với nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, như bô xít, cao lanh, đá bazan, granit đến cát xây dựng, titan… Đây vừa là lợi thế để đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội, vừa đặt ra yêu cầu rất lớn trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên, khoáng sản.

Làm rõ việc cán bộ thôn cấu kết để nhận tiền hỗ trợ sau bão

Làm rõ việc cán bộ thôn cấu kết để nhận tiền hỗ trợ sau bão

Sau bão số 10 năm 2025, một số cán bộ thôn Bồng Lai 1, xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị lập hồ sơ cho chính bản thân và người thân để nhận tiền hỗ trợ sai quy định. Trong khi hàng chục hộ dân trên địa bàn bị thiệt hại sau bão lại bị bỏ qua. Vụ việc gây bức xúc dư luận tại địa phương.

Thi công Quảng trường trăm tỷ chậm tiến độ, nhà thầu bị xử phạt

Thi công Quảng trường trăm tỷ chậm tiến độ, nhà thầu bị xử phạt

Do thi công gói thầu số 11 của dự án Quảng trường văn hóa thể thao (VHTT) tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) chậm tiến độ kéo dài nên Công ty Cổ phần xây lắp và thương mại An Bảo (gọi tắt Công ty An Bảo, trụ sở đóng tại cụm công nghiệp An Hòa) đã bị chủ đầu tư xử phạt.

Quảng Trị: Giải pháp nào cho những dự án nghìn tỷ chiếm đất vàng rồi “đắp chiếu”?

Quảng Trị: Giải pháp nào cho những dự án nghìn tỷ chiếm đất vàng rồi “đắp chiếu”?

Những năm vừa qua, nhiều doanh nghiệp tìm đến phường Đồng Hới, Quảng Trị tìm kiếm cơ hội đầu tư. Điều đáng nói, sau khi được tỉnh giao đất, nhiều doanh nghiệp xí "đất vàng” rồi để đó. Dẫn đến việc đất đai nhiều chỗ bỏ hoang, hoặc xây dựng hạ tầng dang dở, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng lớn đến mỹ quan đô thị.

Một phường ở Huế có 20 bãi tập kết vật liệu trái phép

Một phường ở Huế có 20 bãi tập kết vật liệu trái phép

Qua công tác kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện trên địa bàn phường Thanh Thủy (TP Huế) có 20 bãi tập kết cát, sạn, vật liệu xây dựng (VLXD) trái phép. Trong đó nhiều bãi tập kết trên đất nông nghiệp, đất do Nhà nước quản lý và cơ quan chức năng đã lập biên bản, yêu cầu dừng hoạt động.

Hàng loạt mỏ đá ở Thanh Hóa vẫn khai thác kiểu “hàm ếch”

Hàng loạt mỏ đá ở Thanh Hóa vẫn khai thác kiểu “hàm ếch”

Dù cơ quan chức năng đã nhiều lần kiểm tra, xử phạt với số tiền lên tới hàng tỷ đồng, song tình trạng khai thác đá tạo thành các vách núi dựng đứng theo kiểu “hàm ếch” vẫn diễn ra ở nhiều nơi, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động…