Dấu hiệu bất thường trong công trình đa mục tiêu ở miền núi Hướng Hiệp

Đáng chú ý, trong quá trình thi công, đã xảy ra sạt lở khiến nhiều nhà dân bị ảnh hưởng, trong đó có trường hợp thoát nạn trong gang tấc.

Liên tục điều chỉnh

Dự án Hồ sinh thái đập dâng Khe Ruồi (giai đoạn 1) tại thị trấn Krông Klang, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị (cũ) được HĐND huyện phê duyệt chủ trương đầu tư lần đầu ngày 4/12/2020 theo Nghị quyết số 118/NQ-HĐND, với tổng mức đầu tư dự kiến 40 tỷ đồng, trong đó 35 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và 5 tỷ đồng từ ngân sách huyện, thời gian thực hiện 2021–2023. Tuy nhiên, ngay từ giai đoạn chuẩn bị, dự án đã liên tục xuất hiện các lần điều chỉnh, khiến phương án đầu tư ban đầu nhanh chóng không còn giữ được tính ổn định.

Đến ngày 28/7/2022, HĐND huyện Đakrông ban hành Nghị quyết số 102/NQ-HĐND, điều chỉnh chủ trương đầu tư, đổi tên dự án thành Hồ sinh thái đập dâng Khe Ruồi (Giai đoạn 1) và xác định Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất huyện Đakrông là chủ đầu tư. Quy mô dự án được điều chỉnh lại với các hạng mục gồm đập dâng kết hợp giao thông, cầu qua đập dài 59,2m, đường nối hai đầu đập dài khoảng 210m và đường công vụ. Tổng mức đầu tư giảm còn 32,341 tỷ đồng.

Chưa đầy một năm sau, ngày 28/6/2023, HĐND huyện tiếp tục ban hành Nghị quyết số 145/NQ-HĐND, tiếp tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, giảm tổng mức đầu tư xuống 29,5 tỷ đồng và thay đổi cơ cấu vốn, trong đó 20 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và 9,5 tỷ đồng từ ngân sách huyện và các nguồn vốn hợp pháp khác, nhưng vẫn giữ nguyên thời gian thực hiện 2023–2025.

Đến ngày 1/3/2024, HĐND huyện Đakrông tiếp tục ban hành Nghị quyết số 65/NQ-HĐND, điều chỉnh lần thứ ba, nâng tổng mức đầu tư lên 31 tỷ đồng, đồng thời điều chỉnh cơ cấu vốn, trong đó ngân sách huyện tăng lên 11 tỷ đồng, ngân sách tỉnh giữ nguyên 20 tỷ đồng, thời gian thực hiện tiếp tục kéo dài đến năm 2025.

Trên cơ sở các nghị quyết điều chỉnh của HĐND huyện, UBND huyện tiếp tục ban hành quyết định điều chỉnh, bổ sung báo cáo nghiên cứu khả thi để triển khai thực hiện dự án. Ngày 21/3/2024, UBND huyện Đakrông ban hành Quyết định số 603/QĐ-UBND, phê duyệt điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi với tổng mức đầu tư 31 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng hơn 26,239 tỷ đồng, chi phí giải phóng mặt bằng 800 triệu đồng, cùng các chi phí tư vấn, quản lý dự án, chi phí khác và dự phòng.

Nhìn tổng thể giai đoạn 2020–2024, dự án cho thấy một đặc điểm đáng chú ý: các thông số cốt lõi không được “khóa” ổn định ngay từ giai đoạn chủ trương đầu tư mà liên tục thay đổi qua nhiều lần điều chỉnh. Việc giảm rồi lại tăng tổng mức đầu tư, cùng sự dịch chuyển giữa các nguồn vốn, cho thấy phương án đầu tư ban đầu nhanh chóng phải điều chỉnh ngay trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, thay vì giữ vai trò định hướng xuyên suốt.

Chuỗi điều chỉnh từ chủ trương đến thi công

Không chỉ dừng lại ở giai đoạn phê duyệt chủ trương và điều chỉnh tổng mức đầu tư, quá trình thực hiện dự án Hồ sinh thái đập dâng Khe Ruồi tiếp tục cho thấy những biến động kéo dài sang cả khâu thiết kế và triển khai thi công.

Ngày 4/4/2024, Ban Quản lý dự án, Phát triển quỹ đất và Cụm công nghiệp huyện Đakrông ban hành Quyết định số 43/QĐ-BQL phê duyệt điều chỉnh, bổ sung thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở. Quyết định do ông Lê Hoài Phong, Giám đốc Ban Quản lý dự án, ký ban hành, cập nhật đơn giá nhân công, ca máy, vật liệu và định mức theo các quy định mới. Dù các thay đổi chủ yếu mang tính cập nhật đơn giá và định mức, tổng mức đầu tư vẫn giữ nguyên 31 tỷ đồng, song cơ cấu chi phí tiếp tục được điều chỉnh.

Đến tháng 9/2024, Ban Quản lý dự án tiếp tục ban hành các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu giám sát thi công, đều do ông Lê Hoài Phong ký, với giá trị gói thầu 567,668 triệu đồng, hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện 480 ngày.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, dự án tiếp tục phát sinh điều chỉnh. Ngày 7/10/2025, Ban Quản lý dự án, Phát triển quỹ đất và Cụm công nghiệp xã Hướng Hiệp ban hành Quyết định số 55/QĐ-BQL do ông Nguyễn Minh Đức, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án, ký phê duyệt điều chỉnh, bổ sung thiết kế, trong đó bổ sung hạng mục gia cố mái taluy bằng rọ đá và giảm hơn 3,147 tỷ đồng chi phí xây dựng do tiết kiệm sau đấu thầu. Đồng thời, thời gian thực hiện dự án được điều chỉnh từ giai đoạn 2023–2025 sang 2023–2026, trong khi tổng mức đầu tư vẫn giữ nguyên 31 tỷ đồng.

Chỉ hơn 7 tháng sau, ngày 13/5/2026, ông Nguyễn Minh Đức tiếp tục ký Quyết định số 73/QĐ-BQL bổ sung các khoản chi phí trồng rừng thay thế, đo đạc chỉnh lý bản đồ địa chính và thẩm định giá. Tiếp đó, ngày 17/6/2026, ông Đức ký Quyết định số 86/QĐ-BQL điều chỉnh dự toán, nâng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng lên hơn 1,243 tỷ đồng để bổ sung chi phí di dời đường dây điện 22kV và điều chỉnh phương án giải phóng mặt bằng, trong khi tổng mức đầu tư vẫn giữ ở mức 31 tỷ đồng.

Suýt mất mạng bên công trường

Cuối tháng 6/2026, sau nhiều lần gửi đơn phản ánh và cầu cứu chính quyền cùng các cơ quan chức năng về tình trạng nhà cửa bị sạt lở do quá trình thi công Dự án Hồ sinh thái đập dâng Khe Ruồi (giai đoạn 1), nhưng không được giải quyết dứt điểm, gia đình ông Phan Văn Sự (SN 1971) và bà Võ Thị Nguyệt (SN 1975, trú tại số 92 đường Hùng Vương, thôn 2, xã Hướng Hiệp), đã tìm đến phóng viên Báo CAND thường trú tại Quảng Trị để trình bày vụ việc.

Theo lời ông Sự và bà Nguyệt, năm 1998, vợ chồng ông bà nhận chuyển nhượng thửa đất tại địa chỉ trên. Đến năm 2000, gia đình xây dựng nhà ở kiên cố và sinh sống ổn định cho đến nay.

Do phía sau khu đất giáp bờ sông, lo ngại nguy cơ sạt lở ảnh hưởng đến nền móng ngôi nhà, ngay từ năm 1999, trước khi xây dựng nhà ở, gia đình đã chủ động đầu tư gia cố bờ đất. Theo đó, ông bà thuê vận chuyển khoảng 50m³ đá hộc từ khu vực Km27 Quốc lộ 9 (thuộc thôn Tân Lâm, xã Cam Thành, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị trước đây) để xây dựng tuyến kè bảo vệ phía sau nhà.

Không dừng lại ở đó, gia đình còn đổ khoảng 700m³ đất lấp phần trũng từ chân kè lên ngang cao trình nền nhà nhằm tạo mặt bằng ổn định, hạn chế nguy cơ sụt lún và xói lở. Sau khi hoàn thiện việc gia cố, trên phần diện tích khoảng 25m² này, gia đình tiếp tục xây dựng công trình vệ sinh, đồng thời bố trí một khoảng sân phục vụ sinh hoạt hằng ngày và đặt cây cảnh. Ông Sự và bà Nguyệt cho biết, từ khi hoàn thành việc gia cố bờ kè, xây dựng nhà ở đến trước thời điểm dự án triển khai thi công, khu vực phía sau nhà luôn ổn định, không xảy ra hiện tượng sạt lở, sụt lún hay nứt gãy.

Tuy nhiên, đến ngày 22/7/2025, gia đình phát hiện đơn vị thi công Dự án Hồ sinh thái đập dâng Khe Ruồi (giai đoạn 1) đào, múc đất đá ngay phía dưới chân tường kè bảo vệ bờ sông. Lo ngại ảnh hưởng đến sự an toàn của công trình, ông Sự và bà Nguyệt đã báo sự việc cho ông Nguyễn Văn Đạt, Chủ tịch UBND xã Hướng Hiệp.

Gia đình cho biết, ông Đạt sau đó thông tin đã cử người đến kiểm tra hiện trường. Tuy nhiên, họ không thấy lực lượng nào đến làm việc và cũng không nhận được phản hồi về kết quả kiểm tra hay hướng xử lý.

Đến ngày 25/9/2025, khu vực tường kè xuất hiện hiện tượng sạt lở đất đá, bà Nguyệt cho biết đã trực tiếp đến nhà ông Nguyễn Văn Đạt để báo cáo. UBND xã sau đó có cử cán bộ xuống hiện trường kiểm tra nhưng không thông tin kết quả xử lý. Ngay sau đó, đơn vị thi công đã cho người phủ bạt lên khu vực đất đá bị sạt lở.

"Từ khi phát hiện đơn vị thi công đào, múc đất dưới chân kè đến khi xảy ra sạt lở, gia đình nhiều lần phản ánh với chính quyền địa phương nhưng tình trạng vẫn không được khắc phục", ông Sự cho biết.

Theo vợ chồng ông Sự, đến ngày 3/11/2025, khi mưa lũ bước vào cao điểm, khu vực phía sau nhà tiếp tục xảy ra vụ sạt lở nghiêm trọng. Khoảng 12 giờ cùng ngày, trong lúc cả gia đình đang nghỉ trưa thì bất ngờ nghe một tiếng động lớn phát ra từ phía sau nhà. Chạy ra kiểm tra, mọi người chứng kiến một khối lượng lớn đất đá cùng công trình vệ sinh, bình nước nóng lạnh và nhiều chậu cây cảnh lâu năm đổ sập xuống sông rồi nhanh chóng bị dòng nước cuốn trôi.

Ngay sau sự việc, vợ chồng ông Sự đến báo cho ông Đặng Hữu Hát, Trưởng thôn 2, xã Hướng Hiệp. Theo phản ánh của gia đình, sau khi nhận được thông tin, trưởng thôn đã báo cáo chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan. Trong ngày, nhiều cán bộ đã có mặt tại hiện trường để kiểm tra, ghi nhận tình hình.

Không chỉ tài sản bị cuốn trôi, nguy cơ mất an toàn đối với các thành viên trong gia đình ông Sự, bà Nguyệt vẫn tiếp diễn. Đỉnh điểm, vào khoảng 20 giờ 45 phút ngày 30/5/2026, khi ông Sự ra khu vực phía sau nhà, nơi tiếp giáp mép sạt lở, nền đất bất ngờ tiếp tục đổ sụp khiến ông rơi xuống khu vực bên dưới.

Nghe tiếng kêu cứu, các thành viên trong gia đình lập tức chạy ra ứng cứu, dùng dây thừng kéo ông Sự lên khỏi khu vực sạt lở rồi đưa đến Trung tâm Y tế Đakrông cấp cứu. Rất may, ông chỉ bị chấn thương phần mềm.

"Nếu lúc đó cả nhà không kịp nghe tiếng kêu cứu, không có dây thừng để kéo chồng tôi lên thì hậu quả có thể còn nghiêm trọng hơn vì phía dưới là vực sâu, đất đá sạt lở lởm chởm", bà Nguyệt nghẹn ngào chia sẻ.

"Hai ngày sau, ông Thái Ngọc Châu, Bí thư Đảng ủy xã Hướng Hiệp, cùng ông Nguyễn Minh Đức, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án, Phát triển quỹ đất và Cụm công nghiệp xã Hướng Hiệp, đến kiểm tra hiện trường. Chúng tôi thấy lãnh đạo có trao đổi với đơn vị thi công qua điện thoại nhưng sau đó vẫn không thấy triển khai biện pháp khắc phục", ông Sự và bà Nguyệt cho biết.