Theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng: Việc xây dựng Luật Di sản văn hóa (sửa đổi) nhằm kiến tạo hành lang pháp lý để gìn giữ, phát huy các giá trị của di sản trở thành tài sản, coi đây là nguồn tài nguyên, nguồn lực để phát triển bền vững đất nước.
Hiện nay, cả nước có 196 bảo tàng, trong đó có 127 bảo tàng công lập và 69 bảo tàng ngoài công lập. Các bảo tàng đang bảo quản, trưng bày và phát huy giá trị trên 4 triệu hiện vật, trong đó, 265 hiện vật, nhóm hiện vật đã được công nhận là bảo vật quốc gia. Tuy nhiên, việc phát huy hệ thống bảo tàng và các khối hiện vật này chưa như kỳ vọng.
Sau hơn 20 năm thực thi Luật Di sản văn hóa, sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc đã đạt được một số thành tựu quan trọng, góp phần phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, đến nay nhiều quy định của Luật này đang không còn phù hợp với xu thế phát triển và cần có những điều chỉnh.
Hàng loạt vấn đề bất cập trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ ra trong dự thảo tờ trình Chính phủ về dự thảo Luật Di sản văn hóa sửa đổi.
Sau khi tiếp thu ý kiến phản đối của Giáo hội Phật giáo, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 04/2023/TT-BTC hướng dẫn quản lý, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội (Thông tư 04), quy định các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo tự quyết định và chịu trách nhiệm về tiếp nhận, quản lý, sử dụng tiền công đức, tài trợ cho việc bảo vệ, phát huy giá trị di tích và hoạt động lễ hội, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật.
Trong các vấn đề được đề xuất bổ sung và sửa đổi của Luật Di sản lần này, có hai vấn đề nổi cộm đó là di sản tư liệu và số hóa di sản. Hai khái niệm này chưa có trong Luật Di sản dẫn đến rất nhiều hạn chế trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị của di sản trong thời đại 4.0.
Sau 20 năm Luật Di sản văn hóa được ban hành và hơn 10 năm sửa đổi, bổ sung, đến nay Luật đã bộc lộ những lỗ hổng, chưa đi kịp với xu thế phát triển của thời đại. Mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý cho Luật Di sản văn hóa sửa đổi.
