Việc ký Hiệp định dẫn độ Mexico - Colombia khi Tổng thống Colombia Joan Manuel Santos tới thăm chính thức Mexico hồi thượng tuần tháng 8/2011 được coi là bước đột phá trong công tác tăng cường hợp tác chống tội phạm, nhất là tội phạm ma túy.
Mấy ngày trước (13/1), Bộ Quốc phòng Mexico đã bảo vệ vai trò của quân đội trong cuộc chiến chống ma túy sau khi có những cáo buộc cho rằng, cuộc trấn áp do quân đội tiến hành trên quy mô toàn quốc đã lạm dụng nhân quyền mang tính hệ thống.
Theo thống kê, kể từ khi nắm quyền (tháng 12/2006), Tổng thống Felipe Calderon đã triển khai khoảng 45.000 binh sỹ để hỗ trợ lực lượng cảnh sát trong cuộc trấn áp tội phạm có tổ chức và đã bắt hơn 41.000 nghi phạm khi 2.196 nghi phạm dùng vũ khí tấn công họ.
Tổng thống Felipe Calderon (trái) và Luis Jesus Sarabia Ramon.
Trong khi giới chức Mexico thông báo, số người chết vì cùng một nguyên nhân từ tháng 12/2006 đến nay vào khoảng 47.500 người thì báo chí nước này ước tính, số người chết hơn 50.000 người - từ tội phạm đến binh sỹ quân đội, nhân viên an ninh, cảnh sát và thường dân. Gần 1 tháng trước (25/12/2011), cảnh sát tìm thấy 13 thi thể bên trong một chiếc xe tải trên đường cao tốc gần thành phố cảng Tampico, bang Tamaulipas. Đây là vụ giết người có liên quan tới các băng nhóm tội phạm có tổ chức.
Được biết, quân đội Mexico vừa bắt Luis Jesus Sarabia Ramon, thủ lĩnh băng Los Zetas tại các bang Nuevo Leon và Tamaulipas. Luis Jesus Sarabia Ramon bị cáo buộc đã ra lệnh sát hại hơn 50 người, chịu trách nhiệm tổ chức bắt cóc, tống tiền giới kinh doanh, cũng như mở các cuộc tấn công vào quân đội và cảnh sát.
Luit Rodriguez Olivera, kẻ có biệt danh El Guero, thủ lĩnh của băng Los Gueros cũng mới bị bắt (28/12/2011) tại sân bay quốc tế ở Mexico City. Luit Rodriguez Olivera là người điều hành việc tổ chức trồng và cung cấp cocaine vào Colombia và Peru, cũng như chỉ đạo việc rửa tiền, âm mưu nhập khẩu, vận chuyển và phân phối cocaine vào Mỹ.
Mỹ đã treo thưởng 5 triệu USD cho những ai bắt được Luit Rodriguez Olivera bởi hắn bị truy nã về tội tuồn hàng tấn cocaine vào nước này trong giai đoạn 1996-2008.
Trước đó (12/12/2011), lực lượng an ninh đã bắt Raul Lucio Hernandez Lechuga, kẻ được biết với biệt danh "El may mắn", ông trùm của băng đảng ma túy khét tiếng Los Zetas, người nằm trong danh sách 37 tên tội phạm nguy hiểm nhất Mexico tại thành phố Cordoba, bang Veracruz. Raul Lucio Hernandez Lechuga được treo thưởng trị giá 1 triệu USD bởi là một trong những người sáng lập băng Los Zetas cùng những thành tích bất hảo.
Gần 1 tháng trước (23/12/2011), nhà chức trách Mexico đã thu khoảng 229 tấn tiền chất được sử dụng để chế biến Methamphetamine (còn gọi là ma túy đá). Đây là vụ thu giữ thứ 3 tiền chất ma túy được nhà chức trách Mexico phát hiện tại cảng Lazaro Cardenas.
Trước đó (19/12/2011), người ta đã thu 100 tấn Methamphetamine sau khi bắt 205 tấn tiền chất này hồi đầu tháng 12/2011 tại cảng Lazaro Cardenas. Dư luận đặc biệt quan tâm tới việc sa thải toàn bộ lực lượng cảnh sát (hơn 900 người) ở thành phố Boca del Rio, bang Veracruz hôm 21/12/2011 bởi đó là một phần trong chiến dịch chống tham nhũng và cải thiện an ninh ở Mexico.
Thống đốc bang Javier Duarte de Ochoa cho biết, quyết định giải thể toàn bộ lực lượng cảnh sát thành phố Boca del Rio nhằm cải thiện hình ảnh của cảnh sát. Hải quân và cảnh sát liên bang đảm trách việc thực thi pháp luật tại thành phố này sau khi toàn bộ lực lượng cảnh sát ở đây bị sa thải. Tổng thống Felipe Calderon nhấn mạnh, việc cải tổ lực lượng cảnh sát và tòa án là một phần của chiến lược phục hồi an ninh cộng đồng và sẽ kiểm tra toàn bộ 460.000 cảnh sát Mexico.
Ngày 17/11/2011, Tổng thống Felipe Calderon đã bổ nhiệm ông Alejandro Poire làm Bộ trưởng Nội vụ sau khi người tiền nhiệm Francisco Blake thiệt mạng trong vụ rơi trực thăng. Ông Alejandro Poire là Bộ trưởng Nội vụ thứ năm trong cuộc chiến chống lại các băng đảng ma túy tại Mexico, kể từ khi Tổng thống Felipe Calderon nhậm chức tháng 12/2006.
Gần 2 tháng trước (24/11/2011), Thống đốc Mario Lopez Valdez của bang nổi tiếng về các tệ nạn ma túy Sinaloa tiết lộ, đã gửi cả 3 con ra nước ngoài sinh sống để đảm bảo an toàn cho chúng. Thống đốc Mario Lopez Valdez cho biết, qua theo dõi liên lạc bằng điện thoại, cảnh sát phát hiện thành viên của băng đảng Sinaloa thường xuyên thảo luận về việc làm thế nào để bắt cóc một trong những người thân hay cộng sự thân cận của ông để đổi lấy một thủ lĩnh của Sinaloa bị bắt trước đó.
Nói tới ma túy ở Mexico không thể bỏ qua những đường hầm cất giữ và vận chuyển loại hàng đặc biệt này. Ngày 10/1, Mỹ đã đưa thêm 3 cá nhân vào danh sách trừng phạt vì đã tiếp tay cho tập đoàn tội phạm Sinaloa của bố già Chapo Guzman (Joaquin Shorty Guzman hay Joaquin El Chapo Guzman). Chapo Guzman được coi là bố già khét tiếng nhất thế giới, cầm đầu một tổ chức buôn bán ma túy lớn với các thủ đoạn hết sức tinh vi, bạo lực và hắn rất hài lòng khi được kiến trúc sư Felipe de Jesus Corona xây dựng hầm ngầm dài gần 61m xuyên biên giới Mỹ-Mexico với cửa nâng thủy lực.
Theo thống kê, kể từ khi Tổng thống Felipe Calderon lên nắm quyền (tháng 12/2006), đã có hơn 100 đường hầm vận chuyển ma túy bị phát hiện, tăng gấp đôi so với số lượng được phát hiện trong 15 năm trước đó