Dùng Instagram cảnh báo xâm hại phụ nữ

Tháng 9-2017, 2 nữ nghệ sĩ trẻ Mexico tình cờ nhìn thấy trên Facebook bản danh sách các nạn nhân của một loạt tội ác nhằm vào phụ nữ (femicide) do một người mang biệt danh là Frida Guerrera (“Chiến binh Frida”) đăng lên. Bản danh sách cho biết hơn 1.000 phụ nữ đã là nạn nhân của “femicide” ở Mexico chỉ trong 9 tháng đầu năm 2017.

Một trong 2 nữ nghệ sĩ giấu tên phát biểu: “Chúng tôi thấy rất choáng váng khi nhìn thấy bản danh sách nên quyết định phá vỡ sự im lặng”. Sau đó, họ thành lập dự án Instagram gọi là “No estamos todas” có nghĩa là “Chúng tôi không có mặt ở đây” để cảnh báo về tội ác này.

Theo 2 nữ nghệ sĩ thành lập dự án “No estamos todas”, phụ nữ ở Mexico thường hay bị chỉ trích và có thể đối mặt với nguy hiểm khi dám lên tiếng chống lại tội ác “femicide”. Theo số liệu chính thức, năm 2017 có đến 2.585 phụ nữ bị sát hại ở Mexico và 671 vụ trong số đó được điều tra ghi nhận là do “femicide” – loại tội ác đang có chiều hướng gia tăng ở nước này.

Ngày 24-11-2017, tức 1 ngày trước Ngày Quốc tế loại bỏ bạo lực chống phụ nữ, 2 nữ nghệ sĩ công bố trên Instagram hình ảnh vẽ chân dung nạn nhân của femicide lần đầu tiên và kể từ đó họ đã đưa lên nền tảng xã hội này hơn 80 hình ảnh như thế - từ đơn sắc đến nhiều màu sắc và hiện thực đến trừu tượng. Mỗi hình ảnh đều có dòng chữ như là: “No estamos todas, no falta…” – tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là “Chúng tôi không có mặt ở đây, chúng tôi đang mất tích”. Tiếp theo sau câu này là tên, tuổi và thành phố quê hương của nạn nhân.

Nữ nạn nhân Maria Delgadillo qua nét vẽ minh họa của Grecia Zamora Gonzalez.
Nữ nạn nhân Maria Delgadillo qua nét vẽ minh họa của Grecia Zamora Gonzalez.

Ban đầu, dự án chỉ có sự tham gia từ các họa sĩ ở Mexico song hiện nay số thành viên đã tăng đến 130 người đến từ nhiều quốc gia khác bao gồm: Trung Quốc, Mỹ và các phần khác ở Mỹ Latinh. Tuy nhiên, chiếm đa số vẫn là nghệ sĩ nữ. Khi các nghệ sĩ đồng ý tham gia, 2 nữ nghệ sĩ tổ chức dự án sẽ gửi đến cho họ đầy đủ thông tin nạn nhân của femicide – bao gồm những liên kết đến bài báo mới và hình ảnh nạn nhân cùng với tài liệu hướng dẫn cách tiếp xúc với gia đình nạn nhân.

Nghệ sĩ thành viên tự do vẽ chân dung nạn nhân theo phong cách của mình, kèm với dòng chú thích minh họa về đời tư nạn nhân nhưng không đề cập đến vụ giết người nhằm mục đích tránh tình trạng kích thích bọn sát nhân bởi vì “đó là vấn đề nhạy cảm” – theo Melissa Zermeno, họa sĩ làm việc cho mạng truyền thông Televisa ở Mexico City.

Còn Zermeno vẽ chân dung Lizeth Guzman Ramirez, phụ nữ 32 tuổi bị chồng sát hại tại bang Puebla vì lý do liên quan đến tài chính. Zermeno cho biết công việc vẽ tranh minh họa nạn nhân mất nhiều thời gian hơn do tầm quan trọng của dự án “No estamos todas”.

Lúc đầu, phần đông những đề tài của No estamos todas có nguồn gốc ở Mexico song về sau này bao gồm cả những nữ nạn nhân tại những vùng khác ở Mỹ Latinh. Dự án cho thế giới thấy rõ 14 trong số 25 quốc gia có tỷ lệ femicde cao nhất trên thế giới nằm ở Mỹ Latinh và vùng Caribea – theo tổ chức nghiên cứu Small Arms Survey tại Genava (Thụy Sĩ). “No estamos todas” là một phần trong phong trào chống bạo lực liên quan đến giới tính đang tăng ở khu vực Mỹ Latinh và vấn đề này đã thành chủ đề trong nhiều cuộc biểu tình chống đối cũng như các chiến dịch như là NiUnaMenos (Không phải là vấn đề nhỏ).

Catalina Matamoros, một phụ nữ làm phim hoạt họa và vẽ tranh minh họa ở Colombia, nhận định femicide là vấn đề lớn ở đất nước của chị do văn hóa tôn sùng nam giới và xã hội có xu hướng trách cứ nạn nhân là phụ nữ hơn là người đàn ông hành xử độc ác. Matamoros giải thích: “Tôi tin rằng đây là vấn đề lớn không chỉ ở Mexico mà cả ở Colombia cũng như khắp Mỹ Latinh bởi vì chúng tôi thường quen với những gì mà đàn ông muốn và những gì mà đàn ông nói”.

Biểu tình chống femicide ở Mexico.
Biểu tình chống femicide ở Mexico.

Matamoros vẽ chân dung Giselin Lopez, nữ nạn nhân 23 tuổi ở bang Puebla đang mang thai khi bị sát hại. Còn nữ nghệ sĩ Grecia Zamora Gonzalez vẽ minh họa nữ nạn nhân 74 tuổi làm nghề nuôi ong tên là Maria Delgadillo. Tuy nhiên, Gonzalez mô tả Delgadillo là một phụ nữ trẻ tuổi cùng với những con ong và bông hoa.

Monica Alexander là một trong số những họa sĩ vẽ minh họa đầu tiên đến từ Mỹ tham gia dự án “No estamos todas”. Chị chào đời và lớn lên tại Houston và đang sống ở Atlanta. Gia đình chị có gốc gác từ thành phố Monterey (California) và chị thường về thăm quê hương ruột thịt vào mỗi năm. Monica Alexander chia sẻ: “Tôi thấy cần phải cho thế giới nhìn thấy những gì đang xảy ra trên đất nước chúng tôi. Phần đông phụ nữ bị sát hại ở đây đều là người da màu”.

Alexander vẽ minh họa nữ nạn nhân 21 tuổi tên là Rosario Morales bị bắn chết hồi tháng 4-2017 ở Puebla. Alexander sử dụng màu vàng sáng và tía, pha trộn thêm một số yếu tố tự nhiên như là bông hoa và tán lá. Frida Guerrera, tác giả bản danh sách trên Facebook, hy vọng dự án “No estamos todas” sẽ có tác động đến vấn đề femicide.

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.