Trong khi đó, một nguồn tin lại cho hay, chính Israel đã ủy quyền cho một công ty an ninh tư nhân để thuê lính đánh thuê châu Phi tới đàn áp những người biểu tình ở Libya. Vậy sự thật đằng sau thông tin này như thế nào? Nhiều nhà phân tích đang lo ngại, Libya không chỉ đứng trên bờ vực của nội chiến, mà còn đang đối diện với khả năng xảy ra can thiệp quân sự nước ngoài.
Lính đánh thuê - họ là ai?
Theo George Joffe, một chuyên gia về Libya làm ở Trung tâm Nghiên cứu quốc tế tại Đại học Caimbridge (Anh), lực lượng lính đánh thuê ở Libya được hình thanh từ thập niên 1980. Lúc đó, ông Moammar Gaddafi lập luận rằng trong vai trò một phần của thế giới Arab và Hồi giáo, Libya mở cửa cho bất kỳ ai là người Hồi giáo. Kết quả là ông bắt đầu tuyển mộ một lực lượng mới, gọi là Lê dương Hồi giáo.
Đa số binh sĩ này đến từ các nước mà Libya có quan hệ, gồm cả Mali và Niger, Chad, Sudan và cả những người Hồi giáo Bosnia. Các binh sĩ này chịu sự chỉ đạo của Tổng thống Libya và hoàn toàn trung thành với chế độ mà họ phụ thuộc.
Trong khi đó, ông Adam Thiam, một nhà phân tích chính trị ở Mali, quê hương của người Tuareg du mục cho hay, có hàng ngàn người Tuareg đã ghi danh tham gia đội ngũ lính đánh thuê trong quân đội Arab của ông Gaddafi đã xuất ngũ vào những năm 1990. Nhiều người trong số họ sau khi trở về đã tham gia các cuộc nổi loạn ở Mali vào tháng 6/1990 và ở Niger 1 năm sau đó. Theo ông Adam Thiam, hiện có ít nhất 10.000 người vẫn còn ở trong đội ngũ lính đánh thuê ở Libya trong đó có 600 người thuộc đơn vị đặc biệt tại Benghazi.
Tờ người bảo vệ của Anh dẫn lời của Ali al-Essawi, Đại sứ Libya tại Ấn Độ xác nhận, phần lớn lính đánh thuê ở quốc gia Bắc Phi này đều đến từ châu Phi, số khác đến từ châu Á và Đông Âu. Những người này có thể nói tiếng Anh, tiếng Pháp và tham gia chiến đấu mà không hề run sợ. Nhiều người trong số họ từng gia nhập quân ngũ ở quê hương sau đó đã nghỉ hưu. Trước khi được đưa vào tham gia cùng quân đội chính phủ chống lại quân nổi dậy, đội quân lính đánh thuê này đã phải trải qua một khóa huấn luyện ngắn tại các căn cứ di động ở miền Nam Libya. Khi tham chiến, họ được trang bị nhiều vũ khí hạng nặng hiện đại.
Tổ chức di cư thế giới (UNHCR) thì cho hay, từ giữa tháng 2, số người tị nạn châu Phi tới Libya ngày càng tăng và người ta nghi ngờ đây chính là đội quân lính đánh thuê. Hãng AFP hôm 2-3 còn dẫn lời ông Abdou Salam Ag Assalat, quan chức khu vực Kidal ở Mali cho biết, hàng đoàn thanh niên tộc người du mục Tuareg ở nước này và Niger đang đổ về Libya. Ông Abdou Salam Ag Assalat nói: "Tiền và vũ khí đã lôi cuốn họ. Hàng nghìn thanh niên đã lên đường. Có số đi theo đường không từ Chad, số đi theo đường bộ tới miền Nam Libya".
Và sự can thiệp của Israel
Có thể nói, thông tin về đội quân lính đánh thuê ở Libya đã gây sốc dư luận. Mỹ cùng các quốc gia đồng minh khác đang lợi dụng thông tin này để thúc ép tòa án xét xử tội phạm quốc tế điều tra về Tổng thống Moammar Gadhafi cùng giới chức Libya với những cáo buộc vi phạm nhân quyền. Chưa hết, cũng chính Washington đã kêu gọi Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc nhanh chóng xem xét những thông tin này để có thêm nhiều cáo buộc nhằm vào chính quyền Tripoli.
Trong khi đó, tờ Daily Telegraph của Anh lại đưa tin, chính Israel đã ủy quyền cho một công ty an ninh của nước này với tên gọi Global CST để đưa lính đánh thuê đến Libya. Đội quân lính đánh thuê này nhận được lệnh từ cơ quan an ninh là tấn công những người biểu tình chống chính phủ ở Libya. Điểm đáng chú ý là Global CST từng cung cấp vũ khí và đào tạo các đội quân lính đánh thuê của những nhà độc tài ở châu Phi.
Một số nguồn tin từ Ai Cập còn khẳng định, công ty Global CST do một cựu sĩ quan quân đội Israel đứng đầu và được lệnh trực tiếp từ Bộ trưởng Quốc phòng Israel Ehud Barak về việc tuyển mộ lính đến Libya. Nguồn tin này cũng nói rõ rằng công ty an ninh trên đã tuyển dụng 500.000 lính đánh thuê châu Phi tới Libya và rằng chính quyền Tripoli đã đồng ý trả 2.000 USD/ngày cho mỗi lính đánh thuê. Tuy nhiên, thực tế, số lính đánh thuê này chỉ được Global CST chi trả có 100 USD/ngày, số còn lại Global CST tự bỏ túi.
Hôm 3/3, lực lượng nổi dậy ở Libya tuyên bố họ đã bắt sống được vài chục lính đánh thuê và sẽ đưa những người này ra đối chất trước công luận. Tuy nhiên, đến nay, bản thân Tổng thống Moammar Gadhafi vẫn bác bỏ việc thuê lính nước ngoài vào Libya đồng thời cáo buộc đây là chiêu bài để các nước thù địch làm suy giảm uy tín của ông đúng vào bối cảnh trong nước đang có khủng hoảng chính trị.
Như vậy, có thể nói, câu chuyện về đội lính đánh thuê ở Libya còn nhiều khuất tất. Riêng thông tin về sự tham gia của Israel cũng đã khiến nhiều nhà phân tích nghi ngờ. Vậy có hay việc chính phủ Libya thuê lính đánh thuê, hay đây chỉ là một trong những kế hoạch nhằm hạ bệ Tổng thống Moammar Gadhafi? Câu trả lời chỉ có những người có thế lực trong cuộc mới hiểu.
Nhưng cái đáng lo nhất là đằng sau sự tranh chấp quyền lực ở Libya, người dân vẫn bị chịu nhiều thiệt thòi và rủi ro nhất. Không chỉ sống trong mối lo sợ bạo lực, người dân Libya còn phải đối mặt với những nguy cơ về nội chiến, can thiệp quân sự nước ngoài kéo theo sự nghèo đói, khổ cực và ly tán
