Điệp viên Mỹ đầu hàng Đức Quốc xã

Sau khi hoàn thành Liên minh 1(U1) và hộ tống phi công Simon trở về Anh an toàn, Ortiz lại tất tả bắt tay vào Liên minh 2 (U2), đó là một nhiệm vụ xâm nhập bí mật vào lãnh thổ Pháp. Vào ngày 14/6, Ortiz ghé trụ sở OSS tại trung tâm London. OSS đã đồng tình và sắp xếp để trao cho Ortiz một Huân chương thập tự hải quân đầu tiên vì đã có công trong việc tổ chức và huấn luyện Maquisard  Lực lượng kháng chiến Pháp  cũng như đã chiến đấu với quân Đức và giải cứu các phi công Đồng Minh bị bắn rơi (trong đó có phi công Simon).

Cả OSS và SOE đều không ngần ngại bật đèn xanh cho U2 của Ortiz, dự định nó sẽ trùng với việc quân Đồng Minh đổ bộ lên đất Pháp trong những tháng tới. Ortiz đã tập hợp đội hình của mình gồm một sĩ quan tên là Francis L. Coolidge từ một cộng đồng người Mỹ nhỏ bé (những người này từng phục vụ trong Binh đoàn lê dương Pháp ở Bắc Phi) và 5 hạ sĩ quan khác từ lực lượng nhảy dù Thủy quân, tất cả cùng tình cờ ở Anh.

Ngày 1 tháng 8 là ngày Ortiz quay lại Pháp, một ngày lý tưởng để bay. Gầm lên với tốc độ 150 hải lý/giờ và bay ở độ cao 121,9m trên mặt đất, 78 chiếc oanh tạc cơ B-17 của Mỹ đã thả 864 thùng hàng tiếp tế (cùng với Ortiz và 6 đồng đội của mình) trực chỉ một cao nguyên gần đèo Col des Saisies ở Savoie.

Dù được khuyến khích bởi lượng đồ tiếp tế khổng lồ nhưng những người kháng chiến Pháp đang chờ đợi trên mặt đất đã thất kinh khi Trung sĩ Charles L. Perry đã tiếp đất mạnh, nằm bất động dưới chân họ. Khi đó cả quân kháng chiến Pháp và người Mỹ đều bất đắc dĩ hiện diện tại đám tang của Perry. Thay vì chôn cất vội vàng đồng đội rồi nhanh chóng rời đi thì những người lính đứng cạnh một nấm mồ tươm tất được chất đầy hoa cùng một cây thánh giá dài 1,2m.

2.jpg -0
Pierre Julien Ortiz thời ở California. Ảnh nguồn: Ortiz family

Sau đám tang, Ortiz và các đồng đội mới để ý đến hoàn cảnh của họ. Đã 2 tháng trôi qua kể từ lần đổ bộ D-Day đầu tiên ở Normandy, dù không chiếm được Paris nhưng quân Đồng Minh đã đẩy lùi được quân Đức ra bờ biển. Sự giải phóng chỉ còn là vấn đề thời gian; người Pháp (gồm cả phụ nữ) ùn ùn kéo tới quân kháng chiến. Một số người Pháp và thậm chí cả du kích Mỹ hăng hái lao vào chiến đấu.

Ortiz. và người của ông đã huấn luyện và trang bị cho lực lượng kháng chiến Pháp trước khi thực hiện những hoạt động tuần tra do thám nhằm lập danh mục những điểm mạnh của quân Đức và triển vọng tấn công. Chỉ đến ngày 12 tháng 8, Ortiz mới kết luận rằng: “Thời khắc chiến đấu đã đến!”. Quân kháng chiến dường như có thể đẩy bọn Đức ra khỏi các thung lũng núi.

Trong khi một máy bay trinh sát Đức lượn vòng trên cao, Ortiz và các đồng đội đã tiến vào thôn Montgirod để ăn bữa trưa với bánh mì, phô mai và thịt thỏ, trong khi 200 chiến sĩ kháng chiến ở gần đó. Ngay sau đó đạn súng cối bắt đầu rền vang làm 4 bị thương 4 du kích, 2 người trong số đó thương tích nặng hơn và không thể di chuyển. Họ nghĩ đến việc nương náu an toàn trong một nhà thờ cạnh bên.

Ortiz dừng bữa trưa để đến vùng đồi cạnh đó, ở độ cao 242m, họ thấy lửa cháy sáng trời đêm ở Montgirod. Họ nhanh chóng nắm tin rằng bọn Đức đã hành quyết những lính du kích bị thương, tàn phá nhà thờ và đốt cháy thôn xóm, quang cảnh khiến người ta gợi lại ký ức đau thương về vụ thảm sát tháng 7 ở Vassieux-en-Vercors khi những tên lính Không quân Đức đã giết hại 72 người Pháp và thiêu cháy thị trấn ra tro.

4.jpg -0
Cựu điệp viên Ortiz (phải) trên phim trường trong bộ phim “Cái giá của vinh quang” cùng với đạo diễn John Ford. Ảnh nguồn: Archives Branch, Marine Corps History Division.

Bị quân Đồng minh tấn công liên tục và lo sợ rơi vào các trận phục kích ven đường, bọn Đức giờ đây hành xử như những con thú cùng đường, đặc biệt là khi cảm thấy bị khiêu khích bởi quân kháng chiến Pháp và lính biệt kích Đồng minh. (Lệnh biệt kích của Adolf Hitler vào tháng 10 năm 1942 ra chỉ thị rằng các thành viên của lực lượng đột kích và trinh sát sẽ bị xử tử ngay lập tức nếu vẫn còn mặc quân phục và đang có ý đồ đầu hàng). Chiến dịch Dragoon, cuộc xâm lược của quân Đồng Minh vào Provence vào ngày 15 tháng 8 càng gây căng thẳng ở miền Nam, nó khiến Ortiz gặp rủi ro cao khi hành quân vào ngày 16 tháng 8. “Pete (tên gọi của Ortiz), chúng ta đã bị chúng (lính Đức) nhìn thấy!”, tiếng Coolidge hét lên khi cả đám cẩn thận di chuyển xuôi một con đường ra khỏi ngôi làng Centron về phía Montgirod nằm cách đó vài dặm.

Ortiz hét lên và bắn trả để tìm chỗ nấp. Tiếng súng vang lên từ đoàn xe Đức, khoảng 200 chiếc đang chạy rầm rập trên xa lộ quốc gia cắt ngang con đường. Súng trường và súng máy bắn dữ dội khiến Ortiz không còn lựa chọn nào khác là quay lại làng Centron, nơi chỉ còn một cụm nhà dân và một nhà thờ.

Trong lúc rối bời, cả đội chia làm 2. Ortiz đề nghị các đồng đội bắn nhanh nhất có thể. Quân Đức xộc lên và bao vây ngôi làng. Ortiz nghe rõ tiếng dân thường vật nài ông đừng tiến lên nữa bởi lo sợ lại xảy ra thêm một vụ thảm sát như ở Vassieux. Sau này Ortiz xúc động kể: “Tôi cảm nhận sâu sắc trách nhiệm của mình đối với sinh mệnh dân thường”. Không chút do dự, Ortiz đã quyết định đầu hàng để giải thoát cho dân thường. Ông nghĩ rằng kế tiếp mình sẽ bị tra tấn và thậm chí bị giết hại trong bàn tay quân thù.

Trong khi né đạn quân Đức, Ortiz giải thích cho các đồng đội trốn đi để mình đương cự, nhưng cả hai cười và thề “quyết tử”. Nghĩ rằng cuộc đời đã kết thúc, Ortiz chộp lấy một tờ giấy trắng của người làng và tiến về phía bọn Đức hét lên bằng 3 thứ tiếng Đức, Anh và Pháp với ngụ ý đầu hàng. Lúc đầu bọn Đức tiếp tục bắn, đạn cày xới đất tung bụi mù mịt trước mặt Ortiz, sau đó chậm lại rồi ngừng hẳn.

Chuyện kể rằng một tay thiếu tá Đức tên là  Johann Kolb đã mời Ortiz 1 điếu thuốc, ông từ chối và tự hút thuốc lá của mình. Ortiz đề nghị được đầu hàng và yêu cầu không được làm hại đến người của mình và dân làng Centron. Ortiz hét lớn yêu cầu Risler và Bodnar ra ngoài. Tưởng rằng mình đang chiến đấu với một trung đội từ 40 đến 50 binh sĩ, nhưng bọn Đức đã hết sức tức giận và kinh ngạc tại sao nhóm nhỏ của Ortiz lại có hỏa lực mạnh dữ vậy?

Tuy vậy, Kolb đã giữ lời: người làng Centron được cứu sống; trong khi Ortiz, Risler, Bodnar cùng một người Pháp đóng giả lính thủy đánh bộ đã bị giam. Người Đức biết rất nhiều về 2 tuần của U2, nhưng lại không kết nối Ortiz với U1. Kolb đã bảo vệ các tù nhân khỏi tay SS cùng những đối xử hà khắc mà các tù nhân Đức Quốc xã đã gặp phải. Kolb đã di lý các tù nhân tới giam ở một loạt các trại tù chiến tranh ở Bắc Đức, nơi họ được đối xử nhân đạo hơn. Tới tháng 4 năm 1945, lính Anh đã giải phóng các trại tù này, còn các cựu lính thủy được hồi hương.

3.jpg -0
Đám tang của Charles L. Perry tại lãnh thổ Pháp bị chiếm đóng. Ảnh nguồn: National Archives and Records Administration.

Hollywood đón nhận Ortiz vào những năm sau chiến tranh. Ông làm việc trong vai trò cố vấn kỹ thuật cho bộ phim gián điệp thời Thế chiến II mang tựa đề “13 Rue Madeleine” công chiếu năm 1947 có sự thủ vai của James Cagney. Bộ phim “Chiến dịch mật” công chiếu năm 1952 cũng lấy cảm hứng từ chiến công của Ortiz.

Trong khi nổi tiếng bởi nhiều bộ phim lấy từ cuộc đời thực của mình thì Ortiz trái lại là người không thích đứng trước máy quay phim, cũng như không quan tâm tới những bài báo giật tít về cuộc đời mình. Ông không trở thành siêu sao cũng như không có khoản lương ổn định. Giữa lúc đóng các vai trò trong những bộ phim, Ortiz đã đi khắp Bắc Mỹ trong một ngôi nhà cơ động và 2 lần đến Mexico với bà xã Jean và cậu con trai Pete Jr.

Trong các chuyến đi, Ortiz dạy triết học và gây quỹ cho các trại trẻ mồ côi và sơ cấp cứu cho các nạn nhân vùng bão. Năm 1947, Ortiz quay lại châu Âu trong một nhiệm vụ gián điệp bí ẩn. Tháng 10 năm 1985, sau khi được chẩn đoán mắc ung thư giai đoạn cuối, Ortiz viết thư cho Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ lúc bấy giờ là ông George Shultz (giai đoạn tại nhiệm 1982-1989) đề nghị chính phủ Mỹ giao mình cho các phần tử Hồi giáo cực đoan để đổi lại là phóng thích các con tin vô tội. Lời đề nghị này cũng bị từ chối. 3 năm sau đó, Ortiz được an giấc ngàn thu tại Nghĩa trang quốc gia Arlington, cùng với 2 đồng đội cũ là Risler và Bodnar.

Thanh Hải (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.