Điệp viên Mỹ đầu hàng Đức Quốc xã

Sau khi hoàn thành Liên minh 1(U1) và hộ tống phi công Simon trở về Anh an toàn, Ortiz lại tất tả bắt tay vào Liên minh 2 (U2), đó là một nhiệm vụ xâm nhập bí mật vào lãnh thổ Pháp. Vào ngày 14/6, Ortiz ghé trụ sở OSS tại trung tâm London. OSS đã đồng tình và sắp xếp để trao cho Ortiz một Huân chương thập tự hải quân đầu tiên vì đã có công trong việc tổ chức và huấn luyện Maquisard  Lực lượng kháng chiến Pháp  cũng như đã chiến đấu với quân Đức và giải cứu các phi công Đồng Minh bị bắn rơi (trong đó có phi công Simon).

Cả OSS và SOE đều không ngần ngại bật đèn xanh cho U2 của Ortiz, dự định nó sẽ trùng với việc quân Đồng Minh đổ bộ lên đất Pháp trong những tháng tới. Ortiz đã tập hợp đội hình của mình gồm một sĩ quan tên là Francis L. Coolidge từ một cộng đồng người Mỹ nhỏ bé (những người này từng phục vụ trong Binh đoàn lê dương Pháp ở Bắc Phi) và 5 hạ sĩ quan khác từ lực lượng nhảy dù Thủy quân, tất cả cùng tình cờ ở Anh.

Ngày 1 tháng 8 là ngày Ortiz quay lại Pháp, một ngày lý tưởng để bay. Gầm lên với tốc độ 150 hải lý/giờ và bay ở độ cao 121,9m trên mặt đất, 78 chiếc oanh tạc cơ B-17 của Mỹ đã thả 864 thùng hàng tiếp tế (cùng với Ortiz và 6 đồng đội của mình) trực chỉ một cao nguyên gần đèo Col des Saisies ở Savoie.

Dù được khuyến khích bởi lượng đồ tiếp tế khổng lồ nhưng những người kháng chiến Pháp đang chờ đợi trên mặt đất đã thất kinh khi Trung sĩ Charles L. Perry đã tiếp đất mạnh, nằm bất động dưới chân họ. Khi đó cả quân kháng chiến Pháp và người Mỹ đều bất đắc dĩ hiện diện tại đám tang của Perry. Thay vì chôn cất vội vàng đồng đội rồi nhanh chóng rời đi thì những người lính đứng cạnh một nấm mồ tươm tất được chất đầy hoa cùng một cây thánh giá dài 1,2m.

2.jpg -0
Pierre Julien Ortiz thời ở California. Ảnh nguồn: Ortiz family

Sau đám tang, Ortiz và các đồng đội mới để ý đến hoàn cảnh của họ. Đã 2 tháng trôi qua kể từ lần đổ bộ D-Day đầu tiên ở Normandy, dù không chiếm được Paris nhưng quân Đồng Minh đã đẩy lùi được quân Đức ra bờ biển. Sự giải phóng chỉ còn là vấn đề thời gian; người Pháp (gồm cả phụ nữ) ùn ùn kéo tới quân kháng chiến. Một số người Pháp và thậm chí cả du kích Mỹ hăng hái lao vào chiến đấu.

Ortiz. và người của ông đã huấn luyện và trang bị cho lực lượng kháng chiến Pháp trước khi thực hiện những hoạt động tuần tra do thám nhằm lập danh mục những điểm mạnh của quân Đức và triển vọng tấn công. Chỉ đến ngày 12 tháng 8, Ortiz mới kết luận rằng: “Thời khắc chiến đấu đã đến!”. Quân kháng chiến dường như có thể đẩy bọn Đức ra khỏi các thung lũng núi.

Trong khi một máy bay trinh sát Đức lượn vòng trên cao, Ortiz và các đồng đội đã tiến vào thôn Montgirod để ăn bữa trưa với bánh mì, phô mai và thịt thỏ, trong khi 200 chiến sĩ kháng chiến ở gần đó. Ngay sau đó đạn súng cối bắt đầu rền vang làm 4 bị thương 4 du kích, 2 người trong số đó thương tích nặng hơn và không thể di chuyển. Họ nghĩ đến việc nương náu an toàn trong một nhà thờ cạnh bên.

Ortiz dừng bữa trưa để đến vùng đồi cạnh đó, ở độ cao 242m, họ thấy lửa cháy sáng trời đêm ở Montgirod. Họ nhanh chóng nắm tin rằng bọn Đức đã hành quyết những lính du kích bị thương, tàn phá nhà thờ và đốt cháy thôn xóm, quang cảnh khiến người ta gợi lại ký ức đau thương về vụ thảm sát tháng 7 ở Vassieux-en-Vercors khi những tên lính Không quân Đức đã giết hại 72 người Pháp và thiêu cháy thị trấn ra tro.

4.jpg -0
Cựu điệp viên Ortiz (phải) trên phim trường trong bộ phim “Cái giá của vinh quang” cùng với đạo diễn John Ford. Ảnh nguồn: Archives Branch, Marine Corps History Division.

Bị quân Đồng minh tấn công liên tục và lo sợ rơi vào các trận phục kích ven đường, bọn Đức giờ đây hành xử như những con thú cùng đường, đặc biệt là khi cảm thấy bị khiêu khích bởi quân kháng chiến Pháp và lính biệt kích Đồng minh. (Lệnh biệt kích của Adolf Hitler vào tháng 10 năm 1942 ra chỉ thị rằng các thành viên của lực lượng đột kích và trinh sát sẽ bị xử tử ngay lập tức nếu vẫn còn mặc quân phục và đang có ý đồ đầu hàng). Chiến dịch Dragoon, cuộc xâm lược của quân Đồng Minh vào Provence vào ngày 15 tháng 8 càng gây căng thẳng ở miền Nam, nó khiến Ortiz gặp rủi ro cao khi hành quân vào ngày 16 tháng 8. “Pete (tên gọi của Ortiz), chúng ta đã bị chúng (lính Đức) nhìn thấy!”, tiếng Coolidge hét lên khi cả đám cẩn thận di chuyển xuôi một con đường ra khỏi ngôi làng Centron về phía Montgirod nằm cách đó vài dặm.

Ortiz hét lên và bắn trả để tìm chỗ nấp. Tiếng súng vang lên từ đoàn xe Đức, khoảng 200 chiếc đang chạy rầm rập trên xa lộ quốc gia cắt ngang con đường. Súng trường và súng máy bắn dữ dội khiến Ortiz không còn lựa chọn nào khác là quay lại làng Centron, nơi chỉ còn một cụm nhà dân và một nhà thờ.

Trong lúc rối bời, cả đội chia làm 2. Ortiz đề nghị các đồng đội bắn nhanh nhất có thể. Quân Đức xộc lên và bao vây ngôi làng. Ortiz nghe rõ tiếng dân thường vật nài ông đừng tiến lên nữa bởi lo sợ lại xảy ra thêm một vụ thảm sát như ở Vassieux. Sau này Ortiz xúc động kể: “Tôi cảm nhận sâu sắc trách nhiệm của mình đối với sinh mệnh dân thường”. Không chút do dự, Ortiz đã quyết định đầu hàng để giải thoát cho dân thường. Ông nghĩ rằng kế tiếp mình sẽ bị tra tấn và thậm chí bị giết hại trong bàn tay quân thù.

Trong khi né đạn quân Đức, Ortiz giải thích cho các đồng đội trốn đi để mình đương cự, nhưng cả hai cười và thề “quyết tử”. Nghĩ rằng cuộc đời đã kết thúc, Ortiz chộp lấy một tờ giấy trắng của người làng và tiến về phía bọn Đức hét lên bằng 3 thứ tiếng Đức, Anh và Pháp với ngụ ý đầu hàng. Lúc đầu bọn Đức tiếp tục bắn, đạn cày xới đất tung bụi mù mịt trước mặt Ortiz, sau đó chậm lại rồi ngừng hẳn.

Chuyện kể rằng một tay thiếu tá Đức tên là  Johann Kolb đã mời Ortiz 1 điếu thuốc, ông từ chối và tự hút thuốc lá của mình. Ortiz đề nghị được đầu hàng và yêu cầu không được làm hại đến người của mình và dân làng Centron. Ortiz hét lớn yêu cầu Risler và Bodnar ra ngoài. Tưởng rằng mình đang chiến đấu với một trung đội từ 40 đến 50 binh sĩ, nhưng bọn Đức đã hết sức tức giận và kinh ngạc tại sao nhóm nhỏ của Ortiz lại có hỏa lực mạnh dữ vậy?

Tuy vậy, Kolb đã giữ lời: người làng Centron được cứu sống; trong khi Ortiz, Risler, Bodnar cùng một người Pháp đóng giả lính thủy đánh bộ đã bị giam. Người Đức biết rất nhiều về 2 tuần của U2, nhưng lại không kết nối Ortiz với U1. Kolb đã bảo vệ các tù nhân khỏi tay SS cùng những đối xử hà khắc mà các tù nhân Đức Quốc xã đã gặp phải. Kolb đã di lý các tù nhân tới giam ở một loạt các trại tù chiến tranh ở Bắc Đức, nơi họ được đối xử nhân đạo hơn. Tới tháng 4 năm 1945, lính Anh đã giải phóng các trại tù này, còn các cựu lính thủy được hồi hương.

3.jpg -0
Đám tang của Charles L. Perry tại lãnh thổ Pháp bị chiếm đóng. Ảnh nguồn: National Archives and Records Administration.

Hollywood đón nhận Ortiz vào những năm sau chiến tranh. Ông làm việc trong vai trò cố vấn kỹ thuật cho bộ phim gián điệp thời Thế chiến II mang tựa đề “13 Rue Madeleine” công chiếu năm 1947 có sự thủ vai của James Cagney. Bộ phim “Chiến dịch mật” công chiếu năm 1952 cũng lấy cảm hứng từ chiến công của Ortiz.

Trong khi nổi tiếng bởi nhiều bộ phim lấy từ cuộc đời thực của mình thì Ortiz trái lại là người không thích đứng trước máy quay phim, cũng như không quan tâm tới những bài báo giật tít về cuộc đời mình. Ông không trở thành siêu sao cũng như không có khoản lương ổn định. Giữa lúc đóng các vai trò trong những bộ phim, Ortiz đã đi khắp Bắc Mỹ trong một ngôi nhà cơ động và 2 lần đến Mexico với bà xã Jean và cậu con trai Pete Jr.

Trong các chuyến đi, Ortiz dạy triết học và gây quỹ cho các trại trẻ mồ côi và sơ cấp cứu cho các nạn nhân vùng bão. Năm 1947, Ortiz quay lại châu Âu trong một nhiệm vụ gián điệp bí ẩn. Tháng 10 năm 1985, sau khi được chẩn đoán mắc ung thư giai đoạn cuối, Ortiz viết thư cho Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ lúc bấy giờ là ông George Shultz (giai đoạn tại nhiệm 1982-1989) đề nghị chính phủ Mỹ giao mình cho các phần tử Hồi giáo cực đoan để đổi lại là phóng thích các con tin vô tội. Lời đề nghị này cũng bị từ chối. 3 năm sau đó, Ortiz được an giấc ngàn thu tại Nghĩa trang quốc gia Arlington, cùng với 2 đồng đội cũ là Risler và Bodnar.

Thanh Hải (Tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.