Tuy nhiên, ít ai biết, cuộc đời thật của anh cũng đầy thăng trầm hệt như cuộc đời của người hùng Iron Man - nhân vật đã đưa anh quay lại đỉnh cao sự nghiệp.
Cha, con và... cần sa
Robert Downey Jr. (4-4-1965), được đặt tên theo cha ông, một nhà làm phim độc lập có tiếng tên Robert Downey Sr. Tuy nhiên, Robert Downey Sr. không chỉ truyền cho cậu con trai cưng tài năng và lòng đam mê nghệ thuật, ông còn dẫn con vào con đường nghiện ngập từ khi cậu bé còn rất nhỏ.
Theo lời “Người Sắt” kể lại trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí People thì anh đã được chính cha mình - vốn cũng là một kẻ nghiện thuốc - cho sử dụng cần sa từ khi mới 6 tuổi. Downey Jr. nói rằng: “Tôi nghĩ cha tôi thể hiện tình yêu với con trai mỗi khi hai cha con dùng thuốc cùng nhau, một kiểu tình yêu chỉ ông mới hiểu”.
Dần dà, rượu và cần sa trở thành mối liên kết duy nhất giữa hai cha con nhà Downey, chính vì lý do này mà Robert càng lúc càng đắm chìm vào chất kích thích.
Robert Downey Jr. bắt đầu nghiệp diễn từ khi còn rất nhỏ. Vai diễn đầu tiên của anh là một cậu bé ốm yếu trong phim Pound vào năm 1970, tức là khi “Người Sắt” mới có 5 tuổi. Robert chuyển đến London năm 10 tuổi để theo học ballet cổ điển. Khi Robert 13 tuổi, cha mẹ của cậu bé ly hôn, và cậu chuyển đến sống cùng cha ở California, Mỹ.
Năm 1982, khi Robert tròn 17 tuổi, cậu quyết tâm thi vào trường nhạc Santa Monica nhưng trượt nên đã quay lại New York, quyết tâm theo đuổi sự nghiệp diễn xuất.
Robert Downey Jr. bắt đầu sự nghiệp của mình một cách khá suôn sẻ. Năm 1985, tức là chỉ 3 năm sau khi trở thành diễn viên, anh đã xuất hiện trên chương trình hài Saturday Night Live danh tiếng. Thế nhưng, vì thua kém các bậc đàn anh cả về kinh nghiệm diễn xuất, tài năng, cũng như sự hậu thuẫn, anh và những đồng nghiệp cùng tuổi đã bị thay thế chỉ sau một năm.
 |
| Vợ chồng “Iron Man”. |
Cũng trong năm 1985, Robert đã có bước đột phá mới trong sự nghiệp khi giành được vai Jimmy Parker trong phim “Turf Turf” của đạo diễn Fritz Kiersch và vai Ian trong phim “Weird Science của đạo diễn John Hughes. Tuy không được đóng vai chính, nhưng qua hai bộ phim này, tên tuổi anh diễn viên trẻ với vẻ đẹp lãng tử tên Robert Downey Jr. đã đến gần với khán giả hơn.
Vai nam chính đầu tiên của Robert là tên sát gái Jack Jericho trong bộ phim hài lãng mạn “Pick Up Artist” của đạo diễn James Toback. Bộ phim này đã khiến Robert trở thành thần tượng của rất nhiều cô gái trẻ, một phần vì màn kết hợp quá ăn ý của anh với nữ hoàng phim teen thời bấy giờ là nữ diễn viên Molly Ringwald.
Năm 1987, Robert Downey Jr. xuất hiện trong phim “Less Than Zero”. Anh thủ vai Julian Wells nghiện ngập và mất kiểm soát - một nhân vật có rất nhiều nét tương đồng với Robert ngoài đời. Diễn xuất của Robert trong phim nhận được rất nhiều lời khen từ các nhà phê bình, và chính thành công của “Less Than Zero” đã giúp Robert giành được những vai diễn trong các bộ phim lớn hơn và đóng cặp cùng những bạn diễn danh tiếng như huyền thoại Mel Gibson và nữ diễn viên đạt giải Oscar Whoopi Goldberg.
Năm 1992 đánh dấu một mốc son mới trong sự nghiệp của Robert Downey Jr. khi anh được chọn đóng vai vua hề Charlie Chaplin. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times, Robert tiết lộ để thủ vai vua hề, anh đã phải học chơi violin và chơi quần vợt bằng tay trái.
Robert thậm chí còn bỏ tiền túi ra thuê một huấn luyện viên chỉ để bắt chước các động tác của Chaplin một cách chuẩn xác nhất. Những nỗ lực của Robert đã mang lại cho anh một đề cử Oscar cho diễn viên nam phụ xuất sắc nhất năm 1992. Tuy nhiên, Robert lại chịu bại trận trước diễn viên kì cựu Al Pacino của loạt phim “Bố già”.
Hạnh phúc, danh vọng tiêu tan vì ma túy
Năm 1991 là lần đầu tiên Robert nhận ra thói nghiện ngập đang phá hoại cuộc sống của anh, khi Robert bị bạn gái là nữ diễn viên Sarah Jessica Parker trong loạt phim “Sex and The City” bỏ rơi vì không thể chịu được cuộc sống tràn ngập rượu và chất kích thích của Robert. Hai người gặp nhau năm 1984 và yêu nhau suốt 7 năm.
Sau này, nam diễn viên kể lại: “Sarah lúc nào cũng cố gắng giúp tôi rời xa rượu bia và ma túy. Tôi vẫn nhớ cô ấy thường kiên nhẫn đợi cho đến khi tôi tỉnh rượu, và sau đó chúng tôi sẽ đi chọn mua đồ nội thất với nhau. Tôi yêu Sarah, nhưng tình yêu ấy đã không đủ giúp tôi vượt qua cơn nghiện. Sau nhiều lần đau khổ, cô ấy đã rời bỏ tôi”.
Năm 1996, cái tên Robert Downey Jr. lại được nhắc đến rầm rộ trên khắp các mặt báo. Thế nhưng cái tên của anh không còn được nhắc đến cùng những dự án hay giải thưởng mới, mà là những vụ bắt giữ ầm ĩ. Từ năm 1996 đến năm 2001, Downey bị cảnh sát sờ gáy vô số lần vì tàng trữ cũng như sử dụng cocain, heroin và cần sa.
Tháng 4 năm 1996, Robert bị bắt vì tội lái xe khi đang sử dụng chất kích thích và tàng trữ vũ khí. Một tháng sau khi được tạm tha, Robert lại tiếp tục bị tống giam vì đột nhập vào nhà hàng xóm khi đang phê thuốc. Lần này, anh bị kết án 3 năm tù treo và bị tòa án yêu cầu đi xét nghiệm chất gây nghiện. Kết quả xét nghiệm cho thấy Robert dương tính với heroin và anh đã phải ở 4 tháng trong trại cai nghiện Los Angles.
Ngay sau khi ra khỏi trại, anh lại vào tù 3 năm trong trại giam California vì tội danh tương tự. Trong khoảng thời gian đó, sự nghiệp của Robert bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Anh bị loại khỏi mọi dự án, trừ phim “In Dream”. Anh được thuê để lồng tiếng cho vai ác quỷ trong series phim hoạt hình “God, the Devil and Bob” của đài NBC, nhưng chàng diễn viên lắm tài nhiều tật này sớm bị sa thải do không đến các buổi tập của đoàn làm phim.
Sau một năm trong trại cai nghiện, Robert bất ngờ được tạm tha sớm sau khi đóng bảo lãnh 5.000 USD. Một tuần sau, Robert ngay lập tức quay lại màn ảnh nhỏ với vai diễn người yêu mới của Ally McBeal trong loạt phim danh tiếng cùng tên. Bất chấp những rắc rối về đời tư, Robert vẫn giữ được tài năng và sức hấp dẫn bẩm sinh của mình. Vai diễn này mang đến cho anh một đề cử Emmy cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất và một giải thưởng Quả cầu vàng cho hạng mục cùng tên.
Tuy nhiên, trong quá trình quay phim “Ally McBeal” năm 2001, Robert Downey Jr. lại tiếp tục bị bắt giữ thêm 2 lần vì tội tàng trữ và sử dụng chất kích thích. Lần bắt giữ thứ hai của anh là giọt nước tràn ly, khiến cho nhà sản xuất phim David E. Kelley buộc phải viết lại kịch bản để ngay lập tức loại Downey khỏi phim.
Năm 2001 cũng là năm bi kịch của Downey lên đến đỉnh điểm khi anh bị người vợ yêu Deborah Falconer bỏ rơi vì cô không thể chịu được sự vô trách nhiệm cũng như những lần vào tù ra tội liên tiếp của chồng. Hai vợ chồng chính thức ly hôn năm 2004, và Robert được quyền nuôi dạy con trai Indio.
Sự nghiệp của Robert bị đánh giá là không thể cứu vãn được nữa và anh không còn được nhắc đến với tư cách một ngôi sao, mà như một câu chuyện cảnh tỉnh cho các ngôi sao trẻ của Hollywood.
Sức mạnh kỳ diệu của tình yêu
Tuy nhiên, đạo diễn kiêm diễn viên lừng danh của Hollywood Mel Gibson đã quyết định cho Robert thêm một cơ hội. Ông quyết định trả tiền “bảo hiểm” thay cho Robert để anh có thể quay lại màn ảnh rộng với phim “The Singing Detective”.
Năm 2003, anh tiếp tục tham gia phim kinh dị “Gothika” nhưng phải chịu khấu trừ 40% tổng thu nhập, coi như là một món bảo hiểm nếu Robert có lại “lỡ” bị bắt giữ thêm lần nữa. Khoản tiền bảo hiểm này đã trở thành điều khoản quy chuẩn cho rất nhiều hợp đồng sau này của “Người Sắt”.
“Gothika” là một bộ phim cực kì thành công với doanh thu 141.6 triệu USD - gấp 3 lần số vốn đầu tư. Tuy nhiên, với Robert Downey Jr. thì “Gothika” chính là bộ phim định mệnh đưa anh đến với người vợ tương lai Susan Levin, nhà sản xuất phim và Phó Chủ tịch điều hành của hãng Silver Castle.
Susan Levin là người kéo Robert khỏi vũng bùn nghiện ngập và vực sự nghiệp của anh dậy, đưa anh từ một tù nhân chỉ kiếm được vài USD từ việc rửa chảo pizza đến ông hoàng Hollywood với mức thu nhập 80 triệu USD một năm.
Robert đã phải lòng Susan ngay từ cái nhìn đầu tiên, nhưng chàng diễn viên đã bị Susan từ chối thẳng thừng bất chấp rất nhiều nỗ lực cưa cẩm. Về sau, Susan cho biết cô không thích Robert vì anh chỉ là một anh diễn viên lông bông với sự nghiệp bất ổn cùng quá khứ quá “lẫy lừng”, còn cô là một nhà sản xuất phim thành công với sự nghiệp ổn định.
 |
| “Iron Man” trong tù. |
Hơn nữa, lúc đó Susan thấy Robert quá đỗi kì dị: “Anh ấy gọi cháo yến mạch là món ăn “đỉnh của đỉnh” và suốt ngày mang theo cả tá hộp cháo yến mạch để ăn hết ngày này qua ngày nọ. Chưa kể Robert lại còn vừa ăn vừa tập yoga nữa chứ. Cứ nhìn anh ấy là tôi đã thấy buồn cười rồi”.
Tuy nhiên, cuối cùng Susan vẫn xiêu lòng trước chàng diễn viên đẹp trai. Từ sâu trong thâm tâm, Robert nhận ra Susan chính là bến đỗ cuối cùng của đời mình và anh đã ngỏ lời cầu hôn cô sau 3 tháng hẹn hò, vào đúng sinh nhật lần thứ 30 của Susan, cho dù ở thời điểm đó Robert vẫn chưa hoàn tất thủ tục ly dị với người vợ thứ hai là diễn viên Deborah Falconer.
Có lẽ, yếu tố quyết định khiến Susan thành công trong việc giúp Robert cai nghiện chính là quá khứ sạch bong và nếp sống nghiêm túc của cô. Khi nhận lời lấy Robert, cô đã bắt tài tử hứa phải từ bỏ ma túy hoàn toàn, nếu không cô sẽ bỏ anh đi. Sau 2 năm thử thách, cuối cùng cặp trai tài gái sắc đã tổ chức đám cưới tại New York.
Bằng tài năng cũng như các mối quan hệ của mình, vào năm 2008, Susan đã sắp xếp một cuộc gặp riêng với vị đạo diễn nổi tiếng khó chiều của Hollywood, Guy Ritchie. Cuộc gặp gỡ này giúp Robert giành được vai diễn thám tử huyền thoại của Anh quốc Sherlock Holmes trong bộ phim cùng tên năm 2008.
Sherlock Holmes đạt doanh thu kỉ lục trong mùa Giáng sinh năm 2008 và chỉ chịu thua trước bộ phim mở màn cho trào lưu phim 3D Avatar của đạo diễn James Cameron. Vai diễn này đã mang lại cho Downey một giải Quả cầu vàng cho vai diễn xuất sắc nhất.
Khi lên nhận giải, Robert không quên cảm ơn người vợ yêu của mình bằng một câu đùa: “Cảm ơn Susan vì đã bảo tôi là Matt Damon sẽ đoạt giải nên tôi cũng chẳng cần chuẩn bị diễn văn làm gì đâu”. Robert Downey Jr. thực sự quay lại vị trí ngôi sao hạng A sau bộ phim “Iron Man” năm 2008.
Ban đầu, đạo diễn Jon Favreau có ý muốn chọn một diễn viên mới nổi, hoặc một ngôi sao phim hành động kì cựu như Tom Cruise hay Nicholas Cage. Tuy nhiên, đến phút chót anh lại đổi ý, vì anh nhận ra chỉ một ngôi sao trỗi dậy từ đáy vực của sự nghiệp như Robert Downey Jr. mới có thể nhập vai người hùng Iron Man với cuộc đời thăng trầm không kém. Hơn nữa, Robert có rất nhiều điểm tương đồng, từ ngoại hình tới tính cách với nhân vật Người Sắt.
“Iron Man” thu về 585.2 triệu USD lợi nhuận và mở ra một kỉ nguyên rực rỡ cho dòng phim siêu anh hùng ngỡ đã tàn lụi từ thập niên 90. Sau thành công vang dội này, Robert đã công khai cảm ơn người vợ hiền: “Tất cả những gì tôi đạt được đều là nhờ vợ tôi. Cô ấy là một cộng sự tuyệt vời và là vận may lớn nhất của đời tôi”. Ảnh hưởng tích cực của Susan lên Robert cũng được ghi nhận bởi những đồng nghiệp.
Đạo diễn Guy Ritchie từng lên tiếng khen ngợi cặp vợ chồng này bằng nhiều lời lẽ có cánh: “Cuộc hôn nhân của Robert và Susan là một trong những cuộc hôn nhân hòa hợp nhất ở Hollywood. Susan kiềm chế được cái tôi của Robert, bằng chứng là anh ấy đỡ đáng ghét hẳn từ ngày lấy vợ”.
Robert cũng đã thay đổi Susan theo hướng tích cực hơn. Cô từng cho biết: “Trước khi gặp anh ấy, tôi chỉ biết đến công việc, chứ hoàn toàn không thiết tha gì đến việc yêu đương, lập gia đình hay xây dựng mái ấm. Và rồi Robert xuất hiện, giúp tôi mở lòng và trở nên yêu đời hơn”.
Sau những chuỗi ngày nghiện ngập, vào tù ra tội, giờ đây Robert đã trở thành ông hoàng của kinh đô điện ảnh thế giới. Tuy nhiên, không phải nhà tù hay trại cai nghiện thay đổi được anh, mà chính là sức mạnh kì diệu của tình yêu với người vợ hiền.
