Là diễn đàn an ninh uy tín bậc nhất khu vực, hội nghị lần này sẽ có khoảng 400 chuyên gia và quan chức quốc phòng đến từ 27 quốc gia tham dự. Theo tin từ hãng Bloomberg, người phát biểu bài diễn văn chính của hội nghị là Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Với những diễn biến gần đây trên biển Hoa Đông và biển Đông, trong bài diễn văn đọc tại hội nghị vào ngày 31/5, ông Shinzo Abe chắc chắn sẽ đề cập đến vấn đề an ninh hàng hải cũng như việc kêu gọi các quốc gia thành viên của ASEAN hợp tác với Nhật Bản và những quốc gia khác trong khu vực để đảm bảo luật pháp quốc tế được tôn trọng trong việc giải quyết các tranh chấp, bất đồng về lãnh thổ.
Một số nhà phân tích còn nhận định, nhiều khả năng, Thủ tướng Nhật Bản cũng sẽ phát đi thông điệp tới Trung Quốc rằng Tokyo sẵn sàng trở thành một đối trọng với Bắc Kinh bởi hiện tại Nhật Bản đang nhận được sự ủng hộ của đông đảo các quốc gia trong khu vực còn Trung Quốc thì tự làm xấu đi hình ảnh về nước mình bằng những hành động gây hấn với các quốc gia láng giềng như Việt Nam, Philippines, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Những nhận định này hoàn toàn trùng khớp với tuyên bố mà ông Shinzo Abe đưa ra khi trả lời trên tờ Wall Street Journal hôm 27/5 rằng: “Bắc Kinh đã đơn phương thực hiện các hoạt động khoan thăm dò khai thác dầu trong vùng biển của Việt Nam, biển Đông. Nhật Bản sẽ không bao giờ tha thứ cho hành động dùng vũ lực và đe dọa nhằm làm thay đổi hiện trạng của khu vực”.
Trong nhiều năm qua, Hội nghị thượng đỉnh an ninh châu Á đã trở thành diễn đàn an ninh uy tín bậc nhất khu vực.
Theo các nhà quan sát, việc Trung Quốc ngang nhiên hạ đặt giàn khoan Hải Dương-981 sâu trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam, vi phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam sẽ làm nóng diễn đàn đối thoại Shangri-La năm nay. Lý giải về vấn đề này, chuyên gia cao cấp Alexander Neill của Đối thoại Shangri-La nói: “Trong vòng 12 tháng qua, an ninh khu vực rõ ràng đã đi xuống. Niềm tin trong quan hệ song phương đã suy giảm”.
Còn GS Artha Nantachukra, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phupan của Thái Lan cũng đã cho đăng tải bài viết mang tên "Biển Đông làm nóng Diễn đàn đối thoại Shangri-La lần thứ 13” trên trang web của Viện Nghiên cứu Phupan. GS Artha Nantachukra viết: “Đối phó với chủ nghĩa bành trướng và các hành vi đơn phương, vi phạm luật pháp quốc tế của Trung Quốc trên biển Đông được kỳ vọng sẽ là ưu tiên trong các cuộc họp song phương bên lề đối thoại Shangri-La 2014”. Đồng thời GS Artha Nantachukra cũng nhắc đến cuộc hội thảo quốc tế về Biển Đông với chủ đề “Căng thẳng gia tăng tại biển Đông và những tác động tới an ninh khu vực” do Trung tâm Nghiên cứu chiến lược châu Á của Ấn Độ (CASS) tổ chức tại khách sạn The Traders của Singapore ngày 28/5 với sự tham gia của hơn 50 học giả, nhà nghiên cứu quốc tế.
Tại hội thảo này, các đại biểu đã lên án yêu sách chủ quyền "Đường 9 đoạn" phi lý và phi pháp nhằm độc chiếm biển Đông, đặc biệt là sự việc ngày 2/5, Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam. Được biết, cũng trong ngày 28/5, tại Hội thảo về Luật Biển quốc tế do Bộ Ngoại giao Italy, Thượng viện Italy và Viện Nghiên cứu quốc tế Italy (CESI) phối hợp tổ chức, Thượng nghị sỹ Pierferdinando Casini, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Italy đã tuyên bố, Rome quan ngại sâu sắc về hành động của Trung Quốc tại biển Đông và yêu cầu Bộ trưởng Ngoại giao Italy Federica Mogherini phải nhanh chóng đưa ra các định hướng mà Chính phủ Italy dự định tuyên bố liên quan đến những diễn biến trên biển Đông.
Tại Mexico, hôm 29/5, Bí thư Đối ngoại và Di trú Đảng Cách mạng Dân chủ Mexico (PRD) Julio Cesar Tinoco Oros cũng đã trao cho Đại sứ quán Việt Nam bản tuyên bố của đảng này về vấn đề biển Đông. Bản tuyên bố gồm ba điểm chính, trong đó kêu gọi giải quyết các bất đồng bằng giải pháp hòa bình, yêu cầu các bên không có những hành động khiến tình hình thêm căng thẳng, bất ổn và mất an ninh trong khu vực. PRD cũng đề nghị Bộ Ngoại giao Mexico sớm bày tỏ lập trường về vấn đề này và hy vọng Mexico đóng vai trò tích cực hơn trong việc tìm kiếm và gìn giữ hòa bình trên thế giới, đặc biệt trong trường hợp các bên liên quan là hai quốc gia có mối quan hệ lịch sử và sâu sắc với Mexico, đồng thời khẳng định luôn tôn trọng chủ quyền và quyền tự quyết của mỗi dân tộc trên thế giới, ủng hộ hòa bình và cho rằng đối thoại và chính trị là các công cụ đóng góp vào việc tạo dựng sự thịnh vượng cho nhân loại ngày càng tốt đẹp hơn.
Trong khi đó, TS Sally Percival Wood, chuyên gia nghiên cứu về ASEAN thuộc Đại học Deakin (Australia) nhận định, những hành động ngang ngược, khiêu khích của Trung Quốc đã đặt ra những thử thách đối với Việt Nam, đe dọa đến an ninh của Việt Nam. Tốt hơn hết, Trung Quốc nên có những hành động phù hợp với khuôn khổ của luật pháp quốc tế cũng như cam kết của Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC). Mạnh mẽ hơn, nhà báo nổi tiếng của Palestine Kawther Salam gọi đây là “sự vi phạm rõ ràng và không thể chấp nhận được chủ quyền và biên giới của một nước láng giềng, là Việt Nam. Nó cũng che giấu những tham vọng thực dân trong việc cướp bóc tài nguyên của nước khác, đi ngược lại luật pháp và các thỏa thuận quốc tế mà Trung Quốc đã ký kết với các tổ chức quốc tế”.
| Việt Nam lên án hành động của Trung Quốc tại hội nghị của LHQ Từ ngày 27 đến 30/5, tại trụ sở chính của Liên Hợp Quốc (LHQ) ở TP New York, Mỹ đã diễn ra Hội nghị lần thứ 15 tiến trình tư vấn của LHQ về đại dương và luật biển với chủ đề “Vai trò của thủy - hải sản với an ninh lương thực toàn cầu”. Trưởng đoàn Việt Nam đã có bài phát biểu phản đối các hành động bất hợp pháp của Trung Quốc tại vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở biển Đông. Theo đó, Trưởng đoàn Việt Nam đã kêu gọi các quốc gia hợp tác để xây dựng chế độ quản lý hữu hiệu về khai thác nguồn lợi hải sản nhằm bảo đảm mục tiêu an ninh lương thực của từng quốc gia. Việt Nam cũng đề nghị các nước phát triển hỗ trợ các nước đang phát triển trong việc chuyển giao các công nghệ tiên tiến về đánh bắt cá biển. Hơn 130.000 chữ ký đề nghị Mỹ trừng phạt Trung Quốc Tính đến chiều 30/5, hơn 130.000 người Việt từ khắp mọi nơi trên thế giới đã ký Thỉnh nguyện thư gửi Nhà Trắng đề nghị Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt Trung Quốc về hành động "xâm lược lãnh thổ Việt Nam" thông qua việc đưa giàn khoan dầu Hải Dương 981 (Haiyang Shiyou 981) vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Thỉnh nguyện thư này bắt đầu lấy chữ ký từ ngày 12/5/2014. Theo quy định của Nhà Trắng, các thỉnh nguyện thư thu được từ 100.000 chữ ký trở lên trong vòng một tháng sẽ được Nhà Trắng phúc đáp. So với những thỉnh nguyện thư đang có trên trang mạng whitehouse.gov của Nhà Trắng, với hơn 130.000 chữ ký đạt được trong vòng hơn nửa tháng là một thành quả kỷ lục. Đáng chú ý là vào lúc này, tại nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới, cộng đồng người Việt cũng đang tích cực có các hành động khác để hướng về biển đảo quê hương. Như ở Đức, Hội Người Việt Nam tại TP Leipzig (bang Sachsen) đã phát động lời kêu gọi bà con cộng đồng cùng các hội viên ủng hộ lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đang ngày đêm chắc tay súng bảo vệ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc. (Hà Linh) |
