Đi qua vùng hạn mặn

Đợt hạn mặn lịch sử trong vòng 100 năm qua đang gây thiệt hại nặng nề cho người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Kênh, rạch kiệt nước, đồng ruộng khô khốc, nứt nẻ…, người dân phải chịu cảnh thiếu nước ngọt trầm trọng. Về lâu dài, người dân miền Tây Nam Bộ còn phải tiếp tục đối mặt với nhiều hệ lụy do hạn mặn lịch sử này gây ra.

Hạn mặn bủa vây, kéo dài

Sau Tết Nguyên đán, người dân vùng ĐBSCL như ngồi trên đống lửa. Hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra sớm hơn 2 tháng, khiến nhiều diện tích lúa và hoa màu bị thiệt hại nghiêm trọng. Trên tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp, qua vùng Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau, nhiều cánh đồng lúa khô hạn, nứt nẻ. "Chưa năm nào, hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra khốc liệt và sớm như năm nay!" nhiều người dân ở Ngã Năm (tỉnh Sóc Trăng) khẳng định.

Chỉ vào ruộng lúa nứt nẻ, mất trắng vì nhiễm mặn, lão nông Liêng Văn Phước buồn rầu nói: "8 công lúa của gia đình coi như mất trắng. Năm nay nhiễm mặn sớm quá, người dân ai cũng rầu vì phải trắng tay và lỗ nặng".

Theo lời lão nông này, ban đầu phát hiện nước nhiễm mặn, gia đình còn nỗ lực bơm nước cứu lúa. Nhưng mặn ngày càng nghiêm trọng, ông đành bất lực. "Thà chịu lỗ tiền công, giống ban đầu 4-5 triệu đồng, chứ đeo hết vụ thì càng lỗ nặng", ông Phước trầm ngâm.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát phải thốt lên: "Đây là thiên tai lần đầu tiên trong hàng trăm năm qua, nhưng trong 100 năm tới nhiều khả năng nó sẽ xảy ra thường xuyên hơn và gay gắt hơn". Tính đến ngày 26-2, đã có 5 tỉnh công bố thiên tai hạn mặn, gồm: Bến Tre, Tiền Giang, Kiên Giang, Long An và Sóc Trăng. Đây là những tỉnh lần đầu tiên ở ĐBSCL công bố thiên tai, hứng chịu những thiệt hại nặng nề.

Hôm chúng tôi đến xứ dừa Bến Tre, độ mặn 4%o đã xâm nhập sâu cách cửa sông từ 40-50 km, ranh mặn 1%o đã xâm nhập sâu cách cửa sông khoảng 75 km. Nước mặn bủa vây hầu hết diện tích sản xuất. Không phải chỉ có lúa, hàng trăm ha vườn cây ăn trái ở các huyện như Chợ Lách, Giồng Trôm, Châu Thành, Mỏ Cày Nam, Mỏ Cày Bắc bị thiếu nước ngọt, ảnh hưởng năng suất. Việc sản xuất và sinh hoạt của người dân đã bị ảnh hưởng.

Chị Phạm Minh Thư (xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang, Trà Vinh) trên cánh đồng lúa bị nứt nẻ, khô hạn.
Chị Phạm Minh Thư (xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang, Trà Vinh) trên cánh đồng lúa bị nứt nẻ, khô hạn.

Vĩnh Long là tỉnh ít bị mặn tấn công nhưng mặn đã xuất hiện ở huyện Trà Ôn và xã Quới Thiện (huyện Vũng Liêm), gây ra tình trạng vỡ đê, ảnh hưởng đến hành chục ha trồng bưởi da xanh, sầu riêng, xoài. Tương tự, những năm trước Hậu Giang chỉ có nước biển Tây xâm nhập vào, còn năm nay nước biển Đông cũng tấn công, khiến 400 ha lúa của người dân ở TP Vị Thanh mất trắng.

Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang Trần Công Chánh nhìn nhận: "Hạn hán không thì còn dễ, còn đã xâm nhập mặn rồi thì 10 năm sau kinh tế không phát triển được bởi những tác động tai hại của nó".

Theo dự báo, hiện tượng El Nino từ năm 2014-2016 kéo dài nhất trong khoảng 60 năm qua kết hợp với việc chi phối nước của các hồ chứa ở thượng lưu làm cho hạn hán và xâm nhập mặn tại ĐBSCL diễn ra gay gắt. Những tháng mùa khô 2016, nền nhiệt vùng ĐBSCL có xu thế cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,50C, nhiệt độ cao nhất ở mức 33-370C. Nguồn nước ngọt ở ĐBSCL sẽ rất khan hiếm. Nhiệt độ cao sẽ làm gia tăng bốc hơi, xâm nhập mặn và làm gia tăng nhu cầu nước cho cây trồng.

Theo GS.TS Tăng Đức Thắng, Viện trưởng Viện Khoa học thủy lợi miền Nam, dự kiến đến tháng 5-2016, tình hình hạn, mặn mới lắng xuống khi El Nino giảm dần. Nếu như không có mưa thì hạn, mặn sẽ kéo dài đến tháng 6 hoặc tháng 7 năm nay.

Nhiều chuyên gia cho rằng, nguồn nước ở ĐBSCL phụ thuộc nhiều vào trữ nước ở biển Hồ (Campuchia) và dòng chảy chính sông Mê Kông. Dòng chảy từ thượng nguồn về ĐBSCL hạn chế dẫn đến hạn hán, xâm nhập mặn ngày càng nguy hiểm hơn. Vào mùa lũ, nước từ thượng nguồn mang phù sa, thủy sản dồi dào, giúp đẩy xâm ngập mặn ra khỏi đồng bằng.

Thời gian qua, các tỉnh An Giang, Đồng Tháp phát sinh hàng loạt công trình đê bao khép kín. Thay vì nước lũ tràn đầy đồng như trước đây, thì nay co cụm lại theo các dòng sông và lại theo sông Mê Kông rút nhanh về các tỉnh phía hạ nguồn. Vào mùa khô, nước đã khan hiếm lại càng rút nhanh hơn khiến hạn hán gay gắt, xâm ngập mặn ngày càng tăng.

Lão nông Liêng Văn Phước (xã Trường Khánh, huyện Long Phú, Sóc Trăng) trên cánh đồng lúa 8.000 ha bị thiệt hại do hạn hán, nhiễm mặn.
Lão nông Liêng Văn Phước (xã Trường Khánh, huyện Long Phú, Sóc Trăng) trên cánh đồng lúa 8.000 ha bị thiệt hại do hạn hán, nhiễm mặn.

Thiệt hại tăng từng ngày

Toàn vùng ĐBSCL đã gieo cấy vụ Đông Xuân 2015-2016 đạt trên 1,5 triệu ha (99% kế hoạch). Thời gian tới, tình hình xâm nhập mặn tiếp tục căng thẳng, diện tích ảnh hưởng có thể tăng thêm. Qua vùng Ba Tri (Bến Tre) nhìn những cánh đồng lúa khô khốc, đất nứt nẻ, lúa cháy vàng, ai cũng xót xa khi tiền của, công sức lao động của người dân mất trắng. Nhiều nơi diện tích bị thiệt hại 100%, nông dân phải cắt lúa về cho bò ăn.

Chị Phạm Minh Thư (ngụ xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang) than thở: "Gia đình xuống giống vụ lúa Đông Xuân 2015-2016, với diện tích 4.000m2 nhưng vì hạn hán, xâm nhập mặn khiến lúa bị chết khô".

Tại vùng lõi Vườn Quốc gia (VQG) U Minh Hạ (Cà Mau), ông Lê Thanh Dũng - Phó giám đốc VQG cho biết: "Nắng nóng, mực nước dưới chân rừng xuống rất nhanh. Tại khu vực nghiêm ngặt, mực nước xuống tới đáy kênh chỉ còn 1,9m; so với năm trước thấp hơn 30cm". Gần 2/3 lâm phần của VQG bị khô hạn (5.134 ha).

Những tuyến kênh, rạch trong nội đồng đang dần kiệt nước.
Những tuyến kênh, rạch trong nội đồng đang dần kiệt nước.

Trời cuối tháng 2, nắng như đổ lửa. Cùng với nhân viên của Trạm kiểm lâm Kênh Đứng trong VQG trên đài quan sát cao 18m, chúng tôi tận mắt chứng kiến nhiều con kênh trong lõi rừng đã kiệt nước; rừng phủ đầy dây choại bám theo thân tràm chết khô… Rừng tràm đang đối diện với nguy cơ cháy rất cao.

"Trạm chịu trách nhiệm trông coi 800 ha rừng tràm 30 tuổi. Anh em trên tháp canh lửa đã căng mắt, còn anh em lội rừng còn vất vả hơn nhiều vì đây là khu vực bảo vệ nghiêm ngặt. Mùa này, dân giữ rừng sợ nhất là người vào rừng bắt cá và lấy mật ong. Chỉ cần một tàn thuốc thôi là rừng bốc cháy".

Thái Bình – Văn Vĩnh

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.