Đi qua vùng hạn mặn

Đợt hạn mặn lịch sử trong vòng 100 năm qua đang gây thiệt hại nặng nề cho người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Kênh, rạch kiệt nước, đồng ruộng khô khốc, nứt nẻ…, người dân phải chịu cảnh thiếu nước ngọt trầm trọng. Về lâu dài, người dân miền Tây Nam Bộ còn phải tiếp tục đối mặt với nhiều hệ lụy do hạn mặn lịch sử này gây ra.

Hạn mặn bủa vây, kéo dài

Sau Tết Nguyên đán, người dân vùng ĐBSCL như ngồi trên đống lửa. Hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra sớm hơn 2 tháng, khiến nhiều diện tích lúa và hoa màu bị thiệt hại nghiêm trọng. Trên tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp, qua vùng Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau, nhiều cánh đồng lúa khô hạn, nứt nẻ. "Chưa năm nào, hạn hán, xâm nhập mặn diễn ra khốc liệt và sớm như năm nay!" nhiều người dân ở Ngã Năm (tỉnh Sóc Trăng) khẳng định.

Chỉ vào ruộng lúa nứt nẻ, mất trắng vì nhiễm mặn, lão nông Liêng Văn Phước buồn rầu nói: "8 công lúa của gia đình coi như mất trắng. Năm nay nhiễm mặn sớm quá, người dân ai cũng rầu vì phải trắng tay và lỗ nặng".

Theo lời lão nông này, ban đầu phát hiện nước nhiễm mặn, gia đình còn nỗ lực bơm nước cứu lúa. Nhưng mặn ngày càng nghiêm trọng, ông đành bất lực. "Thà chịu lỗ tiền công, giống ban đầu 4-5 triệu đồng, chứ đeo hết vụ thì càng lỗ nặng", ông Phước trầm ngâm.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát phải thốt lên: "Đây là thiên tai lần đầu tiên trong hàng trăm năm qua, nhưng trong 100 năm tới nhiều khả năng nó sẽ xảy ra thường xuyên hơn và gay gắt hơn". Tính đến ngày 26-2, đã có 5 tỉnh công bố thiên tai hạn mặn, gồm: Bến Tre, Tiền Giang, Kiên Giang, Long An và Sóc Trăng. Đây là những tỉnh lần đầu tiên ở ĐBSCL công bố thiên tai, hứng chịu những thiệt hại nặng nề.

Hôm chúng tôi đến xứ dừa Bến Tre, độ mặn 4%o đã xâm nhập sâu cách cửa sông từ 40-50 km, ranh mặn 1%o đã xâm nhập sâu cách cửa sông khoảng 75 km. Nước mặn bủa vây hầu hết diện tích sản xuất. Không phải chỉ có lúa, hàng trăm ha vườn cây ăn trái ở các huyện như Chợ Lách, Giồng Trôm, Châu Thành, Mỏ Cày Nam, Mỏ Cày Bắc bị thiếu nước ngọt, ảnh hưởng năng suất. Việc sản xuất và sinh hoạt của người dân đã bị ảnh hưởng.

Chị Phạm Minh Thư (xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang, Trà Vinh) trên cánh đồng lúa bị nứt nẻ, khô hạn.
Chị Phạm Minh Thư (xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang, Trà Vinh) trên cánh đồng lúa bị nứt nẻ, khô hạn.

Vĩnh Long là tỉnh ít bị mặn tấn công nhưng mặn đã xuất hiện ở huyện Trà Ôn và xã Quới Thiện (huyện Vũng Liêm), gây ra tình trạng vỡ đê, ảnh hưởng đến hành chục ha trồng bưởi da xanh, sầu riêng, xoài. Tương tự, những năm trước Hậu Giang chỉ có nước biển Tây xâm nhập vào, còn năm nay nước biển Đông cũng tấn công, khiến 400 ha lúa của người dân ở TP Vị Thanh mất trắng.

Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang Trần Công Chánh nhìn nhận: "Hạn hán không thì còn dễ, còn đã xâm nhập mặn rồi thì 10 năm sau kinh tế không phát triển được bởi những tác động tai hại của nó".

Theo dự báo, hiện tượng El Nino từ năm 2014-2016 kéo dài nhất trong khoảng 60 năm qua kết hợp với việc chi phối nước của các hồ chứa ở thượng lưu làm cho hạn hán và xâm nhập mặn tại ĐBSCL diễn ra gay gắt. Những tháng mùa khô 2016, nền nhiệt vùng ĐBSCL có xu thế cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,50C, nhiệt độ cao nhất ở mức 33-370C. Nguồn nước ngọt ở ĐBSCL sẽ rất khan hiếm. Nhiệt độ cao sẽ làm gia tăng bốc hơi, xâm nhập mặn và làm gia tăng nhu cầu nước cho cây trồng.

Theo GS.TS Tăng Đức Thắng, Viện trưởng Viện Khoa học thủy lợi miền Nam, dự kiến đến tháng 5-2016, tình hình hạn, mặn mới lắng xuống khi El Nino giảm dần. Nếu như không có mưa thì hạn, mặn sẽ kéo dài đến tháng 6 hoặc tháng 7 năm nay.

Nhiều chuyên gia cho rằng, nguồn nước ở ĐBSCL phụ thuộc nhiều vào trữ nước ở biển Hồ (Campuchia) và dòng chảy chính sông Mê Kông. Dòng chảy từ thượng nguồn về ĐBSCL hạn chế dẫn đến hạn hán, xâm nhập mặn ngày càng nguy hiểm hơn. Vào mùa lũ, nước từ thượng nguồn mang phù sa, thủy sản dồi dào, giúp đẩy xâm ngập mặn ra khỏi đồng bằng.

Thời gian qua, các tỉnh An Giang, Đồng Tháp phát sinh hàng loạt công trình đê bao khép kín. Thay vì nước lũ tràn đầy đồng như trước đây, thì nay co cụm lại theo các dòng sông và lại theo sông Mê Kông rút nhanh về các tỉnh phía hạ nguồn. Vào mùa khô, nước đã khan hiếm lại càng rút nhanh hơn khiến hạn hán gay gắt, xâm ngập mặn ngày càng tăng.

Lão nông Liêng Văn Phước (xã Trường Khánh, huyện Long Phú, Sóc Trăng) trên cánh đồng lúa 8.000 ha bị thiệt hại do hạn hán, nhiễm mặn.
Lão nông Liêng Văn Phước (xã Trường Khánh, huyện Long Phú, Sóc Trăng) trên cánh đồng lúa 8.000 ha bị thiệt hại do hạn hán, nhiễm mặn.

Thiệt hại tăng từng ngày

Toàn vùng ĐBSCL đã gieo cấy vụ Đông Xuân 2015-2016 đạt trên 1,5 triệu ha (99% kế hoạch). Thời gian tới, tình hình xâm nhập mặn tiếp tục căng thẳng, diện tích ảnh hưởng có thể tăng thêm. Qua vùng Ba Tri (Bến Tre) nhìn những cánh đồng lúa khô khốc, đất nứt nẻ, lúa cháy vàng, ai cũng xót xa khi tiền của, công sức lao động của người dân mất trắng. Nhiều nơi diện tích bị thiệt hại 100%, nông dân phải cắt lúa về cho bò ăn.

Chị Phạm Minh Thư (ngụ xã Mỹ Long Nam, huyện Cầu Ngang) than thở: "Gia đình xuống giống vụ lúa Đông Xuân 2015-2016, với diện tích 4.000m2 nhưng vì hạn hán, xâm nhập mặn khiến lúa bị chết khô".

Tại vùng lõi Vườn Quốc gia (VQG) U Minh Hạ (Cà Mau), ông Lê Thanh Dũng - Phó giám đốc VQG cho biết: "Nắng nóng, mực nước dưới chân rừng xuống rất nhanh. Tại khu vực nghiêm ngặt, mực nước xuống tới đáy kênh chỉ còn 1,9m; so với năm trước thấp hơn 30cm". Gần 2/3 lâm phần của VQG bị khô hạn (5.134 ha).

Những tuyến kênh, rạch trong nội đồng đang dần kiệt nước.
Những tuyến kênh, rạch trong nội đồng đang dần kiệt nước.

Trời cuối tháng 2, nắng như đổ lửa. Cùng với nhân viên của Trạm kiểm lâm Kênh Đứng trong VQG trên đài quan sát cao 18m, chúng tôi tận mắt chứng kiến nhiều con kênh trong lõi rừng đã kiệt nước; rừng phủ đầy dây choại bám theo thân tràm chết khô… Rừng tràm đang đối diện với nguy cơ cháy rất cao.

"Trạm chịu trách nhiệm trông coi 800 ha rừng tràm 30 tuổi. Anh em trên tháp canh lửa đã căng mắt, còn anh em lội rừng còn vất vả hơn nhiều vì đây là khu vực bảo vệ nghiêm ngặt. Mùa này, dân giữ rừng sợ nhất là người vào rừng bắt cá và lấy mật ong. Chỉ cần một tàn thuốc thôi là rừng bốc cháy".

Thái Bình – Văn Vĩnh

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…