Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên: Cái mới bao giờ cũng khó xơi

"Tôi là người làm phim. Tôi làm những gì tôi thấy thích. Việc đánh giá một bộ phim thì tốt nhất là để thời gian trả lời. Không cứ ở Việt Nam, ngay cả những nước có nền điện ảnh tiên tiến với đông đảo khán giả ưu tú đôi khi vẫn nhầm lẫn như thường. Cái mới bao giờ cũng khó xơi" - Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên chia sẻ.

Chả hiểu có duyên gì mà  sáng nay, vừa thấy trên Internet một bài viết về diễn viên Tú Oanh (vợ Bùi Thạc Chuyên) và cửa hàng hoa khô của chị trên phố Quang Trung - Hà Nội, giờ lại gặp Bùi Thạc Chuyên, lỉnh kỉnh đồ nghề, máy ảnh, máy quay ngó nghiêng trên con phố Nhà Thờ, con phố vẫn được coi là thâm trầm, lãng mạn nhất thủ đô. Hóa ra, những ngày miền Bắc mưa dầm gió bấc này, chàng đạo diễn tài hoa vẫn lang thang khắp chốn để tìm bối cảnh quay cho bộ phim mới "Rh108".

Tôi đảm bảo cách đây vài năm, phát hành "Cánh đồng bất tận" sẽ chẳng có ai xem...

Phóng viên (PV): Chào anh Chuyên. "Sống trong nỗi sợ hãi" và "Chơi vơi" là hai phim nhựa tâm lý tình cảm trước đây của anh, còn bộ phim mới nhất anh đang bắt tay vào bấm máy "Rh 108" là phim kinh dị. Lần này anh động vào một đề tài có thể coi là "hóc hiểm", có gì đột biến ở đây chăng?

Đạo diễn (ĐD) Bùi Thạc Chuyên: Chẳng có gì là đột biến cả. Nhiều khán giả trong nước và nước ngoài nói phim "Chơi vơi" chẳng có gì tương đồng với "Sống trong sợ hãi" nếu không nói là hoàn toàn khác lạ với "Sống trong sợ hãi". Với tôi chẳng có đề tài nào là hóc hiểm. Đề tài nào cũng khó nếu muốn làm phim hay. Tôi muốn thử sức trong những cách làm phim khác với cách mình làm ngày hôm qua.

PV: Trước nay, nói đến phim kinh dị, ấn tượng với khán giả vẫn là những bộ phim của Hollywood, hay chí ít là của Hồng Công, còn Việt Nam thì có rất ít và cũng không mấy thành công. Khi làm bộ phim này anh có nghĩ mình sẽ có bước tiến ngoạn mục để thay đổi cách nhìn?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Với tôi, Thái Lan làm phim kinh dị cực hay. Nhật Bản cũng vậy. Việt Nam rồi cũng sẽ có phim kinh dị hay vì tín ngưỡng và tâm linh là rất quan trọng với người Việt Nam. Thế giới thần bí trong quan niệm của người Việt rất đa dạng, phức tạp và chi phối nhiều tới đời sống thực tại. Nỗi sợ hãi thế giới kỳ bí là có thật. Nó thường trực trong mỗi con người từ bé đến lớn.

Điện ảnh Việt Nam có ít phim về đề tài này vì chúng ta làm... ít phim quá. Đề tài nào cũng ít chả cứ đề tài phim kinh dị. Còn về cách nhìn, tôi nghĩ tôi vẫn như vậy thôi. Nói đến điều gì đi chăng nữa cũng là để nói đến con người.

Một cảnh trong phim “Chơi vơi”.
Một cảnh trong phim “Chơi vơi”.

PV: Khi nhắc đến tên anh, người ta thường nghĩ đến những bộ phim có chất lượng nghệ thuật tốt. Nhưng nghệ thuật tốt không đồng nghĩa với đông khán giả. Có những bộ phim xét về nghệ thuật thì điểm 0, nhưng hút khách nhờ vào các yếu tố khác. Điều này có làm anh chạnh lòng không?

ĐD Bùi thạc Chuyên: Sao lại chạnh lòng? Tôi có hơi buồn khi bộ phim đầu tiên "Sống trong sợ hãi" của tôi phát hành. Nó chỉ được chiếu ở những rạp rất bé, hầu như không quảng bá, không giới thiệu, trong hoàn cảnh Việt Nam chỉ có một mùa phim là mùa phim tết, tất cả phim Việt Nam chiếu ngoài thời gian tết đều chết. Phim đó đâu như chỉ bán được có 200 vé rồi bị đá ra khỏi các rạp chiếu. Điều đó mang lại cho tôi rất nhiều bài học.

Một là, hoạt động của các hãng phim nhà nước là không còn phù hợp với sự phát triển của điện ảnh hiện nay nữa. Hai là, khán giả Việt Nam ở thời điểm đó nếu quan tâm đến điện ảnh phần nhiều họ quan tâm đến khía cạnh giải trí chứ không quan tâm đến nghệ thuật. Thứ ba là, người làm phim cần phải suy nghĩ rằng bộ phim của mình sẽ làm để cho ai xem? 

Khi làm phim thứ hai có tên là "Chơi vơi", tôi đã nói, tôi chỉ hy vọng trong 80 triệu đồng bào có 80 người thích phim của tôi là thành công. Có nghĩa là tôi chỉ làm phim đó cho bản thân tôi thôi. Vì tôi xin được tiền để làm phim, tôi sẽ làm những gì tôi thích. Nhưng thật bất ngờ khi bộ phim được Galaxy Thiên Ngân phát hành. "Chơi vơi" công chiếu ở rạp hơn một tháng, dù chỉ được chiếu vào buổi sáng và buổi trưa là những giờ chiếu thật tệ nhưng khán giả rất đông và mang lại cho Hãng phim của tôi (hồi đó vẫn là hãng phim nhà nước) một khoản tiền ngỡ từ trên trời rơi xuống.

Tôi vẫn có ba bài học: Một là, hoạt động của các hãng phim nhà nước không còn phù hợp với sự phát triển của điện ảnh hiện nay nữa. Hai là, khán giả đang thay đổi rất nhiều so với cách đây 5 năm. Ba là, làm phim để cho ai xem, cái đó người làm phim phải biết.

PV: Thực tế cho thấy, phim nghệ thuật rất kén người xem, còn phim mang tính giải trí bát nháo đơn thuần lại đông khách, phải chăng trong xã hội hiện nay, trình độ mặt bằng văn hóa chung đang xuống cấp?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Ngược lại. Tôi có một lòng tin vào khán giả Việt Nam. Khi yêu điện ảnh, xem nhiều phim, khán giả sẽ ngày càng thông thái hơn, am hiểu hơn. Đó là thực tế. Tháng 11 vừa rồi bộ phim "Cánh đồng bất tận" phát hành thu hút được rất đông khán giả, tôi đảm bảo cách đây vài năm sẽ chẳng có ai xem phim này vì bối cảnh nông thôn, ăn mặc rách rưới, câu chuyện thì chậm và buồn... Ngày ấy khán giả Việt Nam được xem gì? Rất ít rạp, rất ít phim mà toàn phim tuyên truyền. Vậy khi người ta đói thì người ta có câu nệ phải xơi yến sào không hay cơm nguội? Nhưng nếu no đủ rồi thì khác đấy. "Sống trong sợ hãi" có 200 khán giả mua vé, đến "Chơi vơi" là 20.000 khán giả mua vé dù tôi nghĩ "Chơi vơi" khó xem hơn nhiều. Vậy thì cái gì xuống cấp đây?

PV: Có câu đại ý thế này: "Rồi tất cả sẽ trở về nguyên giá trị của nó", theo anh, thời gian có còn xa nữa không, người ta sẽ nhận ra đâu là "kim cương" và đâu là "bọt biển"?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Vấn đề "kim cương" và "bọt biển" phải để cho các nhà lý luận phê bình. Tôi là người làm phim. Tôi làm những gì tôi thấy thích. Việc đánh giá một bộ phim thì tốt nhất là để thời gian trả lời. Không cứ ở Việt Nam, ngay cả những nước có nền điện ảnh tiên tiến với đông đảo khán giả ưu tú đôi khi vẫn nhầm lẫn như thường. Cái mới bao giờ cũng khó xơi.

Chắc chỉ có Ngô Bảo Châu mới thực sự là vừa thông minh vừa văn minh

PV: Hiện nay khán giả Việt Nam bằng lòng với cách thưởng thức nghệ thuật hay giải trí miễn phí bằng cách ở nhà xem truyền hình. Vậy theo anh, đến khi nào thực trạng này mới được cải tạo?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Chả cần cải tạo gì cả. Đến một ngày đẹp trời khán giả lạc vào rạp và phát hiện ra cái thứ kịch trên truyền hình chỉ là cơm nguội. Còn những bộ phim ở rạp mới là yến sào. Mà ta có đủ tiền thỉnh thoảng xơi yến sào tại sao lại chỉ ăn cơm nguội? Nói thế cho vui,  không phải tôi chê bai truyền hình. Ở các nước khác người ta phân biệt rất rõ. MOVIE hay CINEMA dịch ra tiếng ta là PHIM, hay là ĐIỆN ẢNH là để gọi phim chiếu ngoài rạp. Còn kịch trên truyền hình thì người ta gọi là Tivi series, là opera xà phòng... chứ không gọi là PHIM. Ở mình thì gọi là PHIM tuốt tuột.

PV: Đạo diễn luôn là một nghề được coi là văn minh, và tố chất của người đạo diễn là thông minh. Hẳn anh là người vừa thông minh lại vừa văn minh?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: (Cười). Nhiều người nói nghề đạo diễn là nghề chẳng làm gì cả. Mọi thứ đã có người khác làm rồi. Diễn xuất có diễn viên, hình ảnh có quay phim, kịch bản có nhà biên kịch... Có một anh trong đoàn phim chỉ ngồi một chỗ là anh đạo diễn. Tôi chẳng thấy cái nghề ấy có gì thông minh và văn minh cả. Chắc chỉ có Ngô Bảo Châu mới thực sự là người vừa thông minh vừa văn minh. Tiếc là tôi lại dốt toán.

PV: Tôi thấy câu trả lời của anh thật dí dỏm, mà dí dỏm cũng là một cách thể hiện sự thông minh đấy. Anh Chuyên này, ngoài sự khác biệt về đặc điểm hình thức bên ngoài, thì anh khác các đạo diễn Việt Nam ở điểm gì?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Đời nào tôi tiết lộ cái bên trong của mình. (cười)

PV: Trong nghệ thuật, đa phong cách có nghĩa là không có phong cách gì. Còn anh, phong cách của anh là gì?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Tôi không biết. Người ta xem phim và nhận ra tôi, thế là đủ. Còn tôi không quan tâm đến lý luận. Đạo diễn là nghề thực hành.

PV: Lựa chọn cho mình khi hướng đến dòng phim nghệ thuật, có phải anh là người cực đoan và rất khó tính trong công việc. Theo cách hiểu của tôi, phim nghệ thuật khó có thể xin tài trợ từ các công ty tư nhân mà chủ yếu ở các quỹ văn hóa nước ngoài. Và như vậy, bộ phim sẽ không bị can thiệp vào nội dung cũng như ý tưởng, để đạo diễn tha hồ tung tẩy, thỏa thuê sáng tạo?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Tôi không thích khái niệm phim nghệ thuật và phim thương mại. Chỉ có phim có đề tài hướng đến đông đảo khán giả và phim có đối tượng khán giả hẹp hơn. Tất cả các đạo diễn đều khó tính và cực đoan thì bộ phim mới tốt được. Họ cần được tôn trọng. Nếu ai can thiệp vào công việc của đạo diễn một cách thô bạo thì có nghĩa là đạo diễn sẽ không cần khó tính và cực đoan nữa, kết quả là sẽ có một bộ phim tồi. Vậy thôi. Với phim nào cũng vậy.

Tôi đã thề không bao giờ làm giám khảo thi hoa hậu nữa

PV: Người ta ví von, nhạc sĩ thì "sống bằng tai", nhà nhiếp ảnh thì "sống bằng mắt", còn đạo diễn thì sống bằng gì?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Điện ảnh là nghệ thuật tổng hợp nên đạo diễn sống bằng cả tai, mắt, mũi, chân tay, móng vuốt và thậm chí... cả răng nữa.

PV: Một bộ phim nhiều tiền chưa chắc đã hay nhưng một bộ phim hay chắc chắn phải tốn nhiều tiền. Điều này có đúng không?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Vế thứ hai sai. Một bộ phim nhiều tiền chưa chắc đã hay thì đúng nhưng nhiều phim hay mà chẳng cần nhiều tiền. Phim là sự sáng tạo. Sáng tạo đôi khi không cần tốn tiền. Điều này thì nhà sản xuất nào cũng thích nghe. Họ chỉ thích sáng tạo mà không tốn tiền.

PV: Dự định lên sóng truyền hình vào tháng 9, nhưng đến nay bộ phim tiền tỉ "Lý Công Uẩn - Đường tới thành Thăng Long" vẫn đang phấp phỏng số phận bi thảm, bị chê tơi tả. Ngay cả anh với tư cách là thành viên Hội đồng thẩm định cũng đưa ra những lời nhận xét không mấy thiện cảm cho bộ phim truyền hình dài tập này. Có vẻ như anh bức xúc về phim dã sử Việt Nam mà đạo diễn, biên kịch, quay phim, bối cảnh đều của Trung Quốc. Liệu chúng ta có thể làm gì khi một đất nước không có trường quay đúng nghĩa, và cũng không có bóng dáng đạo diễn đủ tầm để làm phim dã sử cho "ra tấm, ra món"?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Trường quay hay đạo diễn đủ tầm không phải là điều kiện để có thể làm tốt phim lịch sử. Chúng ta cần phải nhìn nhận theo quy luật khách quan của đời sống điện ảnh. Cái gì chúng ta thiếu để có những phim lịch sử hay? Đó là thị trường giải trí.

Thị trường giải trí của Việt Nam còn rất nhỏ bé. Nếu nhu cầu của thị trường giải trí đến lúc đủ lớn để cần có phim lịch sử, lúc đó sẽ có trường quay và đạo diễn đủ tầm cùng các điều kiện khác nữa. Còn những bộ phim không xuất phát từ nhu cầu thị trường, xuất phát từ một đòi hỏi mang tính chính trị, có nghĩa là nằm ngoài quy luật khách quan, tất nhiên sẽ rất khó để bàn.

Nhưng có một thực tế. Người Việt Nam có tinh thần dân tộc rất cao. Họ thích xem phim Việt Nam hơn phim nước ngoài dù phim Việt Nam còn nhiều cái dở. Họ sẽ không chấp nhận một sự "làm hộ tuốt tuột" kiểu như vậy, nhất là một bộ phim về một trong những vị vua vĩ đại nhất của lịch sử Việt Nam. Điều đó lý giải vì sao sau hàng ngàn năm Bắc thuộc, người Việt Nam vẫn giữ được bản sắc của mình.

PV: Đạo diễn thường có con mắt tinh tường và nhạy bén trong việc nhìn người. Nhưng đôi khi "dao sắc không gọt được chuôi", ngoài cuộc sống có bao giờ anh nhìn lầm người chưa?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Nhầm suốt.

PV: Thật thiếu sót nếu không hỏi anh về phụ nữ và sắc đẹp. Được biết năm 2010, anh làm giám khảo cuộc thi "Hoa hậu Việt Nam 2010". Theo anh, nhan sắc có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống hiện nay?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Cái này tôi không rành đâu. Chấm hoa hậu thực sự làm tôi đau hết cả đầu. Tôi đã thề sẽ không bao giờ làm giám khảo thi hoa hậu nữa.

 PV: Làm đạo diễn có điều kiện "va chạm" nhiều mỹ nhân, đứng trước nhan sắc anh có xiêu lòng không và bằng cách nào để có thể chống lại sự quyến rũ chết người đó?

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Cách hiểu này cũng giống như nhiều khán giả nói với tôi họ thích đóng những cảnh hôn nhau hay ăn uống trên phim. Họ không biết là hôn nhau và ăn uống trên phim chẳng giống gì ngoài đời hết. Nếu không nói đó thực sự là cực hình. Các mỹ nhân trên phim ảnh cũng thế. Khi tiếp xúc ngoài đời, tôi học cách chỉ nhìn họ thông qua nhân vật của tôi. Chứ cứ xiêu lòng dễ thế thì có mà chết.

PV: Bây giờ là câu hỏi về gia đình nhỏ của anh...

ĐD Bùi Thạc Chuyên: Ồ! Tôi không trả lời những câu hỏi mang tính riêng tư đâu...

PV: Thế thì thôi vậy, rất cảm ơn anh về buổi trò chuyện và mong hẹn gặp lại...

Trần Mỹ Hiền (thực hiện)

Các tin khác

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Kinh tế châu Á tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu chip và làn sóng đầu tư AI, song hoạt động sản xuất đang cho thấy dấu hiệu giảm đà tại nhiều thị trường lớn. IMF cảnh báo cú sốc năng lượng và khả năng đầu tư AI điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng.

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Khảo cổ học cung cấp tư liệu và căn cứ khoa học cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy di sản. Trong khi những nhiệm vụ ấy ngày càng cụ thể, ngành vẫn ít người theo học, nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế.

Đi chùa online để… tích điểm?

Đi chùa online để… tích điểm?

Từ xếp hàng vào chính điện ảo đến làm nhiệm vụ tích điểm “công đức”, trào lưu đi chùa online đang đan xen nhu cầu tìm bình an với trải nghiệm giải trí. Đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhìn nhận công nghệ có thể hỗ trợ tu học nhưng không thay thế hoàn toàn trải nghiệm tại chùa.

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.