- "Đòi lại vỉa hè" phải hài hòa, phù hợp thực tế từng địa phương2
- Hiến kế quản lý và sử dụng vỉa hè linh hoạt, trách nhiệm
Trong khi “chiến dịch” ra quân giành lại vỉa hè cho người đi bộ vẫn chưa đạt được mục đích cuối cùng thì Sở GTVT TP Hồ Chí Minh vừa xây dựng, “trình làng” đề án cho sử dụng tạm vỉa hè để làm bãi giữ xe, kinh doanh, chợ đêm...
Dù đề án này đang còn trong giai đoạn lấy ý kiến các sở, ngành liên quan nhưng sau khi đối chiếu với mục đích ban đầu của “chiến dịch” là dành vỉa hè cho người đi bộ đã khiến nhiều người dân nghi ngờ: Có phải mục đích ban đầu đã bị chuyển hướng sang “tìm mặt bằng sạch để cho thuê, thu tiền” (?).
Cho rằng mức phí sử dụng tạm vỉa hè theo quy định cũ chỉ có 12.000 đồng/ m²/tháng là quá thấp, không còn phù hợp, Sở GTVT TP Hồ Chí Minh dự kiến mức phí mới dựa trên giá đất của từng khu vực.
Cụ thể, mức phí cao nhất thuộc các tuyến hè đường của quận 1 với giá 100.000 đồng/ m²/tháng. Các quận 3, 5, 6, 10, 11, Phú Nhuận và Bình Thạnh có mức thu phí sử dụng tạm vỉa hè từ 80.000 đồng, giảm dần xuống còn 25.000 đồng.
Các quận còn lại và huyện ngoại thành có mức phí sử dụng tạm vỉa hè là 20.000 đồng/ m²/tháng. Mức phí đậu xe ôtô dưới lòng đường tại các quận 1, 3, 4, 5, 10, 11, Tân Bình và Phú Nhuận cũng được đề xuất tăng lên mức 20.000 đồng/lượt vào ban ngày và 40.000 đồng/lượt về đêm đối với xe dưới 10 chỗ.
Xe trên 10 chỗ mức phí là 25.000 đồng/lượt vào ban ngày và 50.000 đồng/lượt về đêm. Các quận, huyện còn lại mức thu sẽ là 15.000 đồng/lượt xe vào ban ngày và 30.000 đồng/lượt ban đêm.
 |
| Vẫn còn nhiều ý kiến xung quanh đề án cho sử dụng tạm vỉa hè tại TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Diệp Đức Minh. |
Góp ý về mức thu phí đối với xe ôtô đậu dưới lòng đường, một cán bộ Hội cầu, đường, cảng cho rằng, đặt mức thu ban đêm cao gấp đôi ban ngày như vậy là không hợp lý.
Bởi mục đích thu phí cao là để hạn chế xe hơi vào trung tâm chứ không chỉ đơn giản là việc thu phí. Điều thành phố cần là hạn chế có hiệu quả số lượng xe hơi vào trung tâm ban ngày để giảm ùn tắc chứ không phải một năm thu được bao nhiêu tỷ đồng tiền phí cho thuê vỉa hè, lòng đường.
Do đó phải đặt mức thu ban ngày cao hơn nhiều lần ban đêm, thậm chí là thu phí đậu ôtô theo giờ, càng đậu lâu càng phải chịu mức phí lũy tiến mới góp phần hạn chế xe hơi vào trung tâm giờ cao điểm và tình trạng lợi dụng lượt gửi để đậu xe cả ngày lẫn đêm.
Việc cho thuê vỉa hè nhằm mục đích để hỗ trợ người buôn bán, kinh doanh mặt tiền và lề đường cũng như đáp ứng nhu cầu gửi xe của người dân. Do đó đề án này cần tập trung vào việc quản lý chặt đối tượng được thuê, kiểm soát trật tự ATGT sau khi cho thuê chứ không chỉ là việc tăng mức phí.
Tham gia góp ý vào đề án này, ông Ngọc Huy - một hộ kinh doanh trên đường Nguyễn Đình Chiểu đề nghị ưu tiên cho người kinh doanh tại chỗ thuê. Nhà mặt phố có lợi thế là đoạn vỉa hè trống phía trước, nếu chính quyền cho người khác nhảy vào thuê chặn ngang trước mặt là không hợp lý.
Theo ông Huy, tại những đoạn cho phép đậu xe dưới lòng đường, địa phương cũng phải bảo đảm để không gây cản trở việc buôn bán, đi lại của các hộ dân mặt tiền.
Khi chiến dịch đồng loạt ra quân dành vỉa hè cho người đi bộ của các quận huyện vẫn đang tiếp diễn, thì việc dự kiến cho thuê vỉa hè, lòng đường để làm chỗ đậu xe, buôn bán… được Sở GTVT TP Hồ Chí Minh đưa ra đã bị dư luận của một bộ phận người dân nghi ngờ, đặt vấn đề rằng liệu có phải thành phố quyết liệt dọn dẹp vỉa hè để có “mặt bằng sạch” đem cho thuê thu tiền?
Mang thắc mắc này trao đổi với chuyên gia giao thông Mai Trọng Tuấn - người đã đề xuất thành phố đề án sử dụng lòng, lề đường làm chỗ đậu ôtô, xe máy để ngăn xe cá nhân vào trung tâm, PV được vị này trả lời bằng lập luận: Hạ tầng giao thông tĩnh của thành phố - tức hệ thống bến bãi đậu xe, mới đáp ứng được một phần rất nhỏ so với số lượng xe cá nhân hiện có. Không xén tạm những đoạn vỉa hè rộng hoặc những tuyến đường ít phương tiện qua lại để người dân sử dụng tạm làm chỗ đậu xe, lượng xe không lồ của người dân sẽ đậu ở đâu?
Theo nhiều chuyên gia về đô thị, ngành “kinh tế vỉa hè”, “kinh tế mặt tiền đường” đang nuôi sống cả triệu người dân và đóng góp không nhỏ cho sự phát triển thương mại, dịch vụ thành phố, khi hầu hết nhà mặt tiền đường đều được sử dụng làm mặt bằng kinh doanh.
Có người buôn bán, cung cấp dịch vụ ắt sẽ phải có khách ra vào mua bán, giao dịch và hiện tượng mua bán trên vỉa hè, mặt phố đã trở thành thói quen của người dân vài chục năm qua nên xe của người dân cần được phép cho để ở những đoạn có vỉa hè rộng để tránh gây cản trở giao thông.
 |
| Không được thuê, người dân vẫn cứ lấn chiếm để phục vụ nhu cầu trông giữ xe. |
Đông đảo người dân từng đồng tình với mục đích ban đầu của “chiến dịch” (là dành vỉa hè cho người đi bộ) cho rằng, cấp có thẩm quyền của thành phố cần cân nhắc xem xét trước khi phê duyệt đề án.
Một khi còn “nợ” người dân, nhất là dân nghèo từng sống bao nhiêu năm trên vỉa hè bị ảnh hưởng trực tiếp bởi “chiến dịch” mấy tháng qua câu trả lời “đi đâu?”, “sống sao?” thì không nên gật đầu chấp nhận đem một phần vỉa hẻ cho thuê như đề án đặt ra.
Bởi như thế sẽ thiếu công bằng, hay nói cách khác, người nghèo bị hất ra khỏi vỉa hè – nơi từng nuôi sống họ và gia đình bấy lâu nay.
| Theo Phó Chủ tịch chuyên trách Ban ATGT thành phố Nguyễn Ngọc Tường, một nửa số tuyến đường tại thành phố hiện không có vỉa hè. Trong số 2.271 tuyến đường có vỉa hè, thì cũng chỉ có 772 tuyến có vỉa hè rộng từ 3m trở lên. Hiện đã có 345 tuyến đường cho phép sử dụng tạm thời một phần vỉa hè làm bãi giữ xe công cộng có hoặc phục vụ kinh doanh và cho phép đỗ xe dưới lòng đường có thu phí. Nhưng tình trạng lấn chiếm vỉa hè tại thành phố vẫn khá phổ biến do nhu cầu sử dụng hàng ngày vào việc để xe, giao dịch buôn bán diễn ra ở mặt phố. Từ đó, việc cho sử dụng tạm vỉa hè, lòng đường là điều tất yếu phải làm để đáp ứng nhu cầu bức xúc của xã hội. “Vấn đề là cho ai thuê, thuê ở những đoạn nào, các quận, huyện cần công khai minh bạch. Đồng thời sẽ kiểm soát thế nào để ngăn ngừa tình trạng lợi dụng lấn chiếm, gây cản trở lưu thông và mất trật tự mỹ quan đô thị sau khi cho thuê là điều cần tính toán, có chế tài cụ thể”, ông Tường nói. |
