Đằng sau ước mơ trở thành ngôi sao mạng xã hội

Các KOL (Key Opinion Leader - “công ty quản lý người nổi tiếng dẫn dắt dư luận”) xây dựng hàng triệu người theo dõi trên phương tiện truyền thông xã hội dựa trên chuyên môn của họ trong các lĩnh vực cụ thể, từ trò chơi video đến thời trang Hàn Quốc.

Nhận thấy khả năng thương mại của họ, các nhà quản lý tài năng am hiểu chen lấn ký hợp đồng với những ngôi sao này để tạo ra thành công thương mại điện tử.

Ở Mỹ, những người có ảnh hưởng xuất phát từ các nhà tiếp thị nội dung. Họ thích làm video, chụp ảnh và hiếm khi nghĩ đến việc bán mọi thứ vì chúng được Youtube bù đắp đủ - theo Rui Ruiwan Xu, người sáng lập Học viện trực tuyến CareerTu. Tuy nhiên, tại Trung Quốc, những người sáng tạo nội dung nhận được phần tiền ít hơn từ các nền tảng nội dung, vì vậy họ phải tìm cách khác để kiếm tiền.

Ruhnn và những ngôi sao trên Internet

Dữ liệu của Frost & Sullivan cho thấy doanh thu do China KOLs tạo ra đạt 32,9 tỷ nhân dân tệ (4,9 tỷ USD) trong năm 2017 và dự kiến sẽ tạo ra tốc độ tăng trưởng gộp hàng năm (CAGR) 40,4% trong 5 năm tiếp theo. Mặc dù ở trạng thái non trẻ, nền kinh tế KOL đã quyến rũ các thế hệ trẻ Trung Quốc. Ruhnn cho biết hơn 80% người hâm mộ theo dõi KOL của họ là những người sinh ra từ thập niên 1980 đến đầu thập niên 2000.

Ruhnn đang muốn thay đổi bộ mặt của ngành công nghiệp thời trang Trung Quốc.
Ruhnn đang muốn thay đổi bộ mặt của ngành công nghiệp thời trang Trung Quốc.

Ruhnn được thành lập vào năm 2016 bởi Feng Min, một chủ cửa hàng trực tuyến, là một trong những động lực đầu tiên để tận dụng các ngôi sao Internet đang lên của Trung Quốc. Công ty được hỗ trợ bởi Alibaba cung cấp một bộ dịch vụ cho các KOL để kết nối với người hâm mộ một mặt và mặt khác là các thương hiệu và nhà bán lẻ.

Điều đó có nghĩa là những người có ảnh hưởng được đào tạo để phát triển danh tiếng và tạo nội dung số cho các sản phẩm thị trường. Năm 2018, các KOL được ký hợp đồng của Ruhnn đã tạo ra 2 tỷ nhân dân tệ (300 triệu USD) trong tổng doanh thu và thu được gần 150 triệu người hâm mộ trên nhiều kênh xã hội khác nhau.

Công ty có trụ sở tại sân sau Hàng Châu của Alibaba ở phía đông Trung Quốc, không chỉ là một cơ quan tài năng theo nghĩa truyền thống. Công ty khởi nghiệp vận hành các cửa hàng trực tuyến cho các ngôi sao trực tuyến và chăm sóc toàn bộ chu trình thương mại điện tử - từ thiết kế sản phẩm, sản xuất, lưu kho, giao hàng (cho phép thông qua các công ty hậu cần bên thứ ba) cho đến các dịch vụ hậu mãi. Phần lớn doanh thu của Ruhnn đến từ việc bán trực tiếp hàng thời trang và phong cách sống.

Các công ty như Ruhnn - đôi khi được gọi là người hỗ trợ KOL, người ươm tạo hoặc người ấp trứng - không chỉ trao quyền cho những người nổi tiếng trên Internet; chúng cũng rất quan trọng đối với các nền tảng xã hội đói nội dung.

Các ngôi sao của Ruhnn trên khắp Trung Quốc, thu hút người dùng trên WeChat, Weibo và Douyin, phiên bản địa phương của TikTok. Ruhnn và các trang thương mại điện tử khác dựa vào các KOL để bán hàng, chẳng hạn như Mogu được niêm yết tại NYSE, Hàng Châu, cũng được cho là làm rung chuyển chuỗi cung ứng thời trang Trung Quốc.

Theo truyền thống, các thương hiệu nhận được phản ứng của người tiêu dùng chỉ sau khi họ bán mọi thứ. Các điều phối viên của KOL lật lại quá trình đó bằng cách yêu cầu những người có ảnh hưởng thử các sản phẩm may mặc mẫu của nhãn hiệu.

Từ đó, các ngôi sao sẽ yêu cầu người hâm mộ phản hồi, dựa trên những thương hiệu nào có thể điều chỉnh thiết kế và đơn đặt hàng nhà máy của họ. Ruhnn cũng đã mã hóa hàng tồn kho của mình, vì vậy các KOL và nhà bán lẻ biết chính xác thị hiếu của người tiêu dùng đang thay đổi như thế nào trong thời gian thực.

Mặc dù là người hỗ trợ KOL lớn nhất theo doanh thu theo dữ liệu từ Frost & Sullivan, Ruhnn phải đối mặt với một vài trở ngại. Một báo cáo (bằng tiếng Trung Quốc) do Tencent thực hiện cho thấy những người sinh ra sau thập niên 2000 đang mệt mỏi vì bị bán bởi các KOL. Ngoài ra Trung Quốc có thể thắt chặt luật thuế xung quanh ngành công nghiệp KOL non trẻ có thể có ý nghĩa về doanh thu cho các công ty như Ruhnn.

Ước mơ trở thành ngôi sao

Mãi đến năm 2018, Zhang “BB” Xi chỉ mới hơn 20 tuổi với giấc mơ làm được điều gì đó to tát. Cô gái 23 tuổi từ thành phố Trùng Khánh náo nhiệt đã có khoảng 300.000 người hâm mộ trên các mạng xã hội, nơi họ vào xem các vlog (blog bằng video) và những bài hướng dẫn trang điểm, làm đẹp của cô. Đó là con số lớn, nhất là khi cô ở độ tuổi trẻ như vậy, nhưng cô vẫn chưa tìm được con đường thênh thang để bước vào ngành công nghiệp xây dựng hình ảnh người nổi tiếng đầy nghiệt ngã này.

Đội ngũ quản lý của Ruhnn.
Đội ngũ quản lý của Ruhnn.

Nhưng thành công của cô như lời vẫy gọi với đội ngũ săn lùng tài năng tại công ty Ruhnn Holding, một trong những KOL hàng đầu Trung Quốc. Những người đi săn lùng sàng lọc mạng xã hội để tìm thấy người nổi tiếng nghiệp dư có hơn 5.000 người hâm mộ, đây có thể là những người có kỹ năng để trở nên nổi tiếng - Mac Zhou, Phó chủ tịch công ty Ruhnn nói. Mỗi tháng công ty này để ý tới hơn 800 người. Trong số đó, năm 2018 có BB.

Những ứng viên tiềm năng sau đó phải trải qua một loạt bài kiểm tra. Họ sẽ được đưa một xấp gồm 100 hình ảnh và được yêu cầu chọn ra bức hình mà họ nghĩ sẽ là sản phẩm bán chạy và được nhiều người mặc hoặc sử dụng nhất trong mỗi tấm ảnh - là thử nghiệm để xác định khả năng marketing của họ. Đây là yếu tố quan trọng vì những người nổi tiếng ở Trung Quốc thường sẽ lập công ty bán hàng trên mạng để bán sản phẩm cho người hâm mộ.

Ruhnn cũng đầu tư một khoản nhỏ để thăm dò mức độ hút khách của các ứng viên nổi tiếng tiềm năng: họ sẽ chi khoảng 2.000 nhân dân tệ (tương đương 290 USD) vào quảng cáo nhắm đến 10.000 khán giả dành cho mỗi tài khoản người mới nổi tiếng. Nếu người này tiếp tục thu hút khán giả mới thì Ruhnn sẽ cảm thấy tự tin hơn khi hỗ trợ người đó.

Phiên bản tìm kiếm tài năng cực kỳ thương mại hóa này cho thấy ngành công nghiệp xây dựng người nổi tiếng của Trung Quốc đã tinh vi đến mức nào - và bằng cách nào Trung Quốc có thể trở thành hình mẫu cho các ngôi sao mạng xã hội ở quốc gia khác tìm cách kiếm tiền.

Trong số 800 người mới nổi mà Ruhnn tìm ra mỗi tháng, khoảng 5 đến 10 người sẽ được ký hợp đồng. Hợp đồng sẽ cho Ruhnn toàn quyền khai thác hình ảnh (nghĩa là người nổi tiếng này phải xin phép Ruhnn nếu có bất cứ bên thứ ba nào muốn sử dụng hình ảnh của họ) và quyền vận hành các tài khoản mạng xã hội của người đó cùng với cửa hàng trên mạng của họ.

Người nổi tiếng làm việc chặt chẽ với Ruhnn để quyết định sẽ quảng bá sản phẩm nào. Đổi lại, người nổi tiếng sẽ được một đội ngũ hỗ trợ cùng với 4 tháng đào tạo ráo riết, gồm tất cả các mảng như cách thể hiện bản thân trước ống kính, cách sản xuất các loại video khác nhau và cách bán hàng.

Ngành kinh doanh béo bở

Lauren Hallanan, chuyên gia Trung Quốc về marketing trên mạng xã hội chuyên phân tích thị trường người nổi tiếng dẫn dắt dư luận, tin rằng mô hình của Trung Quốc có thể là dấu hiệu của những thứ sắp xuất hiện ở phương Tây, đặc biệt là khi các nền tảng mạng xã hội đạt độ trưởng thành và bắt đầu ưu tiên xây dựng tên tuổi cho những ngôi sao nổi tiếng nhất trên mạng của mình so với những ngôi sao độc lập nhỏ hơn.

Zhang “BB” Xi chỉ là một thanh niên ngoài 20 tuổi trên mạng xã hội cho đến khi một lò đào tạo chọn ra để biến cô thành ngôi sao.
Zhang “BB” Xi chỉ là một thanh niên ngoài 20 tuổi trên mạng xã hội cho đến khi một lò đào tạo chọn ra để biến cô thành ngôi sao.

Trong sự kiện Brandcast 2018 của YouTube, được thiết kế nhằm nêu bật phần tốt nhất trong chương trình của nền tảng, những ngôi sao nổi tiếng từ phim truyền hình như Jack Whitehall và Kevin Hart được đưa lên hàng đầu. Kết quả là, những người nổi tiếng cỡ lớn càng được ưu tiên phát triển thì họ sẽ càng hút nhà quảng cáo hơn so với những nhà sáng tạo nội dung nhỏ lẻ.

Đưa những ngôi sao cực kỳ sạch và an toàn vào phần trung tâm của video tổng kết năm là nỗ lực của YouTube, nhằm cho những nhà quảng cáo thấy YouTube là nơi an toàn để họ đầu tư, nổi tiếng với những gương mặt chuyên nghiệp. Tuy nhiên, một số người sáng tạo nội dung lo lắng là họ sẽ bị nền tảng này hờ hững nếu họ không phối hợp với một công ty quản lý, bởi những nền tảng như Instagram và YouTube thì ưu tiên cho việc tìm cách lấy lòng nhà quảng cáo.

Việc người nổi tiếng kết hợp với công ty lớn sẽ giúp trấn an nhà quảng cáo và mạng xã hội rằng người nổi tiếng đó đã được kiểm định và sẽ hành động một cách có trách nhiệm - trong khi vẫn đảm bảo rằng họ là những người đáng tin cậy đối với công ty khi đăng các post trên mạng xã hội.

Hệ thống này có nghĩa là những người nổi tiếng độc lập có thể bị bỏ lại phía sau, và những người được quản lý phải chia lại một phần thu nhập của họ - dù Ruhnn không cho biết là bao nhiêu - và phải hy sinh một phần đáng kể sự độc lập của mình cho công ty quản lý.

Họ cũng phải tuân thủ những luật về mạng xã hội do chính phủ áp dụng đối với tất cả các mạng xã hội - đây cũng là lý do quan trọng vì sao ngành công nghiệp xây dựng người nổi tiếng đã trở nên chuyên nghiệp và tập trung hơn. Nhưng lợi ích đạt được thì nhiều hơn tác hại.

Sự tích hợp đưa thương mại điện tử vào mạng xã hội khiến ngành công nghiệp xây dựng người nổi tiếng ở Trung Quốc vững chắc hơn các quốc gia khác như Anh hay Mỹ.

David Craig, Phó giáo sư Đại học USC Annenberg và đồng tác giả cuốn sách về ngành công nghiệp mạng xã hội “Giải trí Mạng Xã hội” (Social Media Entertainment) ước tính: “Lý do mà các MCN ở Trung Quốc giỏi hơn rất nhiều so với ở phương Tây là vì hai ngành công nghiệp ở hai nơi hoàn toàn khác biệt. Có hàng chục nền tảng ở Trung Quốc có tích hợp những tính năng thương mại điện tử, và hệ thống chi trả trên mạng diễn ra suôn sẻ hơn nhiều” Thứ gì hấp dẫn hơn 1 triệu nhân dân tệ? Đó là 1 tỷ nhân dân tệ! Người nổi tiếng đầu tiên mà công ty Ruhnn đầu tư là Dayi Zhang, người mà Zhou gọi là “nữ hoàng thương mại điện tử”.

Năm 2018, Zhang bán được hơn một tỷ Nhân dân tệ (tương đương 145 triệu USD) doanh số sản phẩm trên cửa hàng online của cô. Cửa hàng này giới thiệu hơn 1.000 sản phẩm mỗi năm. Cô xuất hiện trên chương trình phát trực tiếp hơn 20 lần một năm trên Taobao.

Zhang, 31 tuổi, sau khi tham dự các sự kiện Tuần lễ Thời trang Paris đã gửi ảnh các thiết kế mới nhất trên sàn diễn về Trung Quốc, nơi bộ phận sản xuất thời trang của Ruhnn thiết kế ngay những mẫu ảo trong vòng bốn giờ đồng hồ, hoàn thành mẫu thiết kế để kịp đăng tải ngay cho người hâm mộ của cô xem.

Nhưng hoạt động tương tác không chỉ dừng ở đó. Trong khi phát trực tiếp, người nổi tiếng có thể hỏi người hâm mộ nghĩ gì - họ thích món đồ đó có màu gì, cắt may ra sao hay loại chất liệu gì. Zhou chia sẻ: “Chúng tôi có thể biến những ý tưởng và xu hướng thời trang đó thành hàng bán. Đây là ngành công nghiệp phản ứng nhanh”.

Đó là phương pháp tích hợp theo chiều dọc. Cạnh đó, sự tiếp cận với các trung tâm sản xuất thời trang, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng và phụ kiện điện tử đã giúp ngành công nghiệp xây dựng người nổi tiếng ở Trung Quốc phát triển cực kỳ nhanh.

Di An (tổng hợp)

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?