Đằng sau làn sóng chia tách của các tập đoàn khổng lồ

Trong vòng chưa đầy một tuần, hàng loạt tập đoàn lớn trên thế giới, gồm Johnson & Johnson (Mỹ), Toshiba (Nhật Bản) và General Electric (Mỹ) lần lượt tuyên bố chia tách thành nhiều công ty con. Giới chuyên gia cho rằng đây là một hướng đi nhằm thích ứng với tình hình mới, khi mô hình đa ngành của các tập đoàn khổng lồ đã không còn phù hợp.

Khi các ông lớn gặp khó

General Electric, Toshiba và Johnson&Johnson đều là các tập đoàn đa ngành, tức là mô hình doanh nghiệp bao gồm một công ty chính và nhiều công ty chi nhánh thuộc nhiều ngành khác nhau, thường không có liên hệ với nhau về mặt sản xuất cũng như thị trường.

General Electric được thành lập vào năm 1892, tới thập niên 1980 trở thành doanh nghiệp lớn nhất thế giới, biểu tượng của ngành công nghiệp Mỹ. Dưới sự lãnh đạo của CEO Jack Welch, General Electric tăng doanh thu gấp 5 lần lên 130 tỷ USD vào năm 2001 và vốn hóa thị trường cũng tăng từ 14 tỷ USD lên 410 tỷ USD. Các sản phẩm của General Electric hiện diện trong từng hộ gia đình Mỹ, từ bóng đèn, tivi tới máy giặt, máy phát điện, cho tới những sản phẩm phức tạp như máy chụp cộng hưởng từ và động cơ phản lực cho máy bay.

Đằng sau làn sóng chia tách của các tập đoàn khổng lồ -0
Chia tách đang là xu thế của các tập đoàn lớn trong vài năm gần đây

Trong khi đó Toshiba - “ông lớn” đến từ Nhật Bản - thành lập năm 1875, với hoạt động kinh doanh trải dài từ năng lượng, cơ sở hạ tầng, chip bán dẫn cho tới đồ gia dụng. Chia sẻ về quyết định chia tách của Toshiba, Chủ tịch tạm quyền kiêm CEO Satoshi Tsunakawa cho biết đây là cách tốt nhất để doanh nghiệp này tối đa hóa giá trị.

Sau khi chia tách, thương hiệu Toshiba sẽ tồn tại dưới danh nghĩa công ty Toshiba Tec Corporation - đơn vị cung cấp máy in, bộ mã vạch và thiết bị bán hàng. Một bộ phận khác trở thành công ty Device Co., kế thừa mảng kinh doanh bán dẫn của Toshiba cùng với mảng kinh doanh ổ cứng. Công ty con thứ ba mang tên Infrastructure Service Co., tham gia lĩnh vực sản xuất, truyền tải và phân phối điện, năng lượng tái tạo, các giải pháp cơ sở hạ tầng công cộng, đường sắt, giải pháp tiết kiệm năng lượng, công nghệ thông tin cho chính phủ và doanh nghiệp.

Còn Johnson&Johnson là “đại gia” chăm sóc sức khỏe với 135 năm lịch sử. Trong thông báo đưa ra, CEO của Johnson&Johnson Alex Gorsky cho rằng quyết định chia tách được đưa ra trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng, mong muốn mang tới dịch vụ tốt nhất để phục vụ khách hàng.

Vào thời hoàng kim, cổ phiếu của các tập đoàn đa ngành từng được định giá chót vót, phản ánh sức hấp dẫn của mô hình công ty có các dòng doanh thu đa dạng có thể tạo ra thu nhập trong nhiều điều kiện thị trường.

Tuy nhiên, quan niệm này đã thay đổi. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 cho thấy quy mô và sự phức tạp trong kinh doanh của General Electric đã làm ảnh hưởng đến tính linh hoạt trong việc đối phó với khủng hoảng. Vào năm 2018, General Electric bị loại khỏi danh sách bluechip của Chỉ số công nghiệp Dow Jones. Quyết định ngày 9-11 cho thấy lãnh đạo General Electric đã mạnh dạn tạm biệt hình ảnh “siêu tập đoàn” đã gắn liền với hãng suốt hơn 100 năm qua để có thể “gọn nhẹ hơn, tập trung hơn và mạnh hơn”.

Quyết định chia tách được đưa ra sau khi Toshiba loại bỏ các bộ phận khác sau liên tiếp nhiều năm hoạt động thiếu hiệu quả, bao gồm thiết bị y tế, máy tính cá nhân, thiết bị điện tử tiêu dùng và một công ty điện hạt nhân ở Mỹ - Westinghouse Electric đã phá sản vào năm 2017.

Làn sóng chia tách?

Nhiều tập đoàn lớn trên thế giới cũng đang đi theo xu thế chia nhỏ thời gian gần đây. Tập đoàn công nghệ Dell đã tách mảng kinh doanh điện toán đám mây VMWare thành một công ty riêng biệt. Chuỗi bán lẻ L Brands, có trụ sở ở bang Ohio (Mỹ), cũng chia tách thành hai công ty Bath&Body Works và Victorias Secret. Siemens chia tách các bộ phận chăm sóc sức khỏe và năng lượng của mình. United Technologies cũng làm như vậy với thương hiệu thang máy Otis, hệ thống sưởi và điều hòa Carrier. Tập đoàn công nghệ IBM đã tách đơn vị dịch vụ công nghệ thông tin thành một công ty mới có tên gọi Kyndryl hồi đầu tháng 11.

Những công ty được tách ra từ các tập đoàn lớn sẽ có quyền tự chủ hơn trong việc thiết lập các mối quan hệ hợp tác kinh doanh. Đây là điều khó có thể thực hiện được nếu là một bộ phận của một tập đoàn khổng lồ.

Kể từ năm 2017, đã có 178 thương vụ chia tách trị giá gần 800 tỷ USD, không tính General Electric, theo thống kê của Dealogic. Tuy nhiên, về hiệu quả không phải cuộc chia tách nào cũng đạt được hiệu ứng mong muốn. Công ty bán sản phẩm máy tính HP đã chia tách thành 2 công ty vào năm 2015 vào tạo ra giá trị thị trường tổng hợp cao hơn. Tuy nhiên, tập đoàn DowDuPont giải thể thành 3 công ty vào năm 2019 nhưng tổng vốn hóa thị trường lại giảm so với trước đó.

Lĩnh vực công nghệ là nơi đang diễn ra các giao dịch sáp nhập sôi động nhất và tạo ra cái mà giáo sư kinh doanh Jerry Davis của Đại học Michigan gọi là “tập đoàn đa ngành kiểu mới”. Trong số đó có công ty mẹ của Facebook là Meta Platforms Inc., Tesla Inc., Amazon.com Inc., và công ty mẹ của Google là Alphabet Inc.

Những siêu tập đoàn đa ngành mới giờ đây đang gây ra sự kinh ngạc và thán phục trong giới quản lý và nhà đầu tư tương tự như như những gì CEO Jack Welch của General Electric đã làm vào những năm 1980. Các công ty này thường tập trung vào một mục tiêu, làm nổi bật ưu thế của mình và nhận được các khoản đầu tư lớn để hỗ trợ họ mua bán hoặc sáp nhập hướng tới việc vượt qua đối thủ cạnh tranh về mặt công nghệ, bành trướng thị trường.

Tuy nhiên, mô hình đa ngành kiểu mới này không phải không có rủi ro.Trong khi General Electric, Johnson&Johnson và Toshiba tan rã bởi áp lực của giới đầu tư và thay đổi trong động lực phát triển ngành, các công ty công nghệ sẽ phải dè chừng trước sự xét nét của các cơ quan quản lý chính phủ với danh nghĩa chống độc quyền như những gì mà Google và Facebook đang phải đối mặt.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.