Đằng sau làn sóng chia tách của các tập đoàn khổng lồ

Trong vòng chưa đầy một tuần, hàng loạt tập đoàn lớn trên thế giới, gồm Johnson & Johnson (Mỹ), Toshiba (Nhật Bản) và General Electric (Mỹ) lần lượt tuyên bố chia tách thành nhiều công ty con. Giới chuyên gia cho rằng đây là một hướng đi nhằm thích ứng với tình hình mới, khi mô hình đa ngành của các tập đoàn khổng lồ đã không còn phù hợp.

Khi các ông lớn gặp khó

General Electric, Toshiba và Johnson&Johnson đều là các tập đoàn đa ngành, tức là mô hình doanh nghiệp bao gồm một công ty chính và nhiều công ty chi nhánh thuộc nhiều ngành khác nhau, thường không có liên hệ với nhau về mặt sản xuất cũng như thị trường.

General Electric được thành lập vào năm 1892, tới thập niên 1980 trở thành doanh nghiệp lớn nhất thế giới, biểu tượng của ngành công nghiệp Mỹ. Dưới sự lãnh đạo của CEO Jack Welch, General Electric tăng doanh thu gấp 5 lần lên 130 tỷ USD vào năm 2001 và vốn hóa thị trường cũng tăng từ 14 tỷ USD lên 410 tỷ USD. Các sản phẩm của General Electric hiện diện trong từng hộ gia đình Mỹ, từ bóng đèn, tivi tới máy giặt, máy phát điện, cho tới những sản phẩm phức tạp như máy chụp cộng hưởng từ và động cơ phản lực cho máy bay.

Đằng sau làn sóng chia tách của các tập đoàn khổng lồ -0
Chia tách đang là xu thế của các tập đoàn lớn trong vài năm gần đây

Trong khi đó Toshiba - “ông lớn” đến từ Nhật Bản - thành lập năm 1875, với hoạt động kinh doanh trải dài từ năng lượng, cơ sở hạ tầng, chip bán dẫn cho tới đồ gia dụng. Chia sẻ về quyết định chia tách của Toshiba, Chủ tịch tạm quyền kiêm CEO Satoshi Tsunakawa cho biết đây là cách tốt nhất để doanh nghiệp này tối đa hóa giá trị.

Sau khi chia tách, thương hiệu Toshiba sẽ tồn tại dưới danh nghĩa công ty Toshiba Tec Corporation - đơn vị cung cấp máy in, bộ mã vạch và thiết bị bán hàng. Một bộ phận khác trở thành công ty Device Co., kế thừa mảng kinh doanh bán dẫn của Toshiba cùng với mảng kinh doanh ổ cứng. Công ty con thứ ba mang tên Infrastructure Service Co., tham gia lĩnh vực sản xuất, truyền tải và phân phối điện, năng lượng tái tạo, các giải pháp cơ sở hạ tầng công cộng, đường sắt, giải pháp tiết kiệm năng lượng, công nghệ thông tin cho chính phủ và doanh nghiệp.

Còn Johnson&Johnson là “đại gia” chăm sóc sức khỏe với 135 năm lịch sử. Trong thông báo đưa ra, CEO của Johnson&Johnson Alex Gorsky cho rằng quyết định chia tách được đưa ra trên cơ sở đánh giá kỹ lưỡng, mong muốn mang tới dịch vụ tốt nhất để phục vụ khách hàng.

Vào thời hoàng kim, cổ phiếu của các tập đoàn đa ngành từng được định giá chót vót, phản ánh sức hấp dẫn của mô hình công ty có các dòng doanh thu đa dạng có thể tạo ra thu nhập trong nhiều điều kiện thị trường.

Tuy nhiên, quan niệm này đã thay đổi. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 cho thấy quy mô và sự phức tạp trong kinh doanh của General Electric đã làm ảnh hưởng đến tính linh hoạt trong việc đối phó với khủng hoảng. Vào năm 2018, General Electric bị loại khỏi danh sách bluechip của Chỉ số công nghiệp Dow Jones. Quyết định ngày 9-11 cho thấy lãnh đạo General Electric đã mạnh dạn tạm biệt hình ảnh “siêu tập đoàn” đã gắn liền với hãng suốt hơn 100 năm qua để có thể “gọn nhẹ hơn, tập trung hơn và mạnh hơn”.

Quyết định chia tách được đưa ra sau khi Toshiba loại bỏ các bộ phận khác sau liên tiếp nhiều năm hoạt động thiếu hiệu quả, bao gồm thiết bị y tế, máy tính cá nhân, thiết bị điện tử tiêu dùng và một công ty điện hạt nhân ở Mỹ - Westinghouse Electric đã phá sản vào năm 2017.

Làn sóng chia tách?

Nhiều tập đoàn lớn trên thế giới cũng đang đi theo xu thế chia nhỏ thời gian gần đây. Tập đoàn công nghệ Dell đã tách mảng kinh doanh điện toán đám mây VMWare thành một công ty riêng biệt. Chuỗi bán lẻ L Brands, có trụ sở ở bang Ohio (Mỹ), cũng chia tách thành hai công ty Bath&Body Works và Victorias Secret. Siemens chia tách các bộ phận chăm sóc sức khỏe và năng lượng của mình. United Technologies cũng làm như vậy với thương hiệu thang máy Otis, hệ thống sưởi và điều hòa Carrier. Tập đoàn công nghệ IBM đã tách đơn vị dịch vụ công nghệ thông tin thành một công ty mới có tên gọi Kyndryl hồi đầu tháng 11.

Những công ty được tách ra từ các tập đoàn lớn sẽ có quyền tự chủ hơn trong việc thiết lập các mối quan hệ hợp tác kinh doanh. Đây là điều khó có thể thực hiện được nếu là một bộ phận của một tập đoàn khổng lồ.

Kể từ năm 2017, đã có 178 thương vụ chia tách trị giá gần 800 tỷ USD, không tính General Electric, theo thống kê của Dealogic. Tuy nhiên, về hiệu quả không phải cuộc chia tách nào cũng đạt được hiệu ứng mong muốn. Công ty bán sản phẩm máy tính HP đã chia tách thành 2 công ty vào năm 2015 vào tạo ra giá trị thị trường tổng hợp cao hơn. Tuy nhiên, tập đoàn DowDuPont giải thể thành 3 công ty vào năm 2019 nhưng tổng vốn hóa thị trường lại giảm so với trước đó.

Lĩnh vực công nghệ là nơi đang diễn ra các giao dịch sáp nhập sôi động nhất và tạo ra cái mà giáo sư kinh doanh Jerry Davis của Đại học Michigan gọi là “tập đoàn đa ngành kiểu mới”. Trong số đó có công ty mẹ của Facebook là Meta Platforms Inc., Tesla Inc., Amazon.com Inc., và công ty mẹ của Google là Alphabet Inc.

Những siêu tập đoàn đa ngành mới giờ đây đang gây ra sự kinh ngạc và thán phục trong giới quản lý và nhà đầu tư tương tự như như những gì CEO Jack Welch của General Electric đã làm vào những năm 1980. Các công ty này thường tập trung vào một mục tiêu, làm nổi bật ưu thế của mình và nhận được các khoản đầu tư lớn để hỗ trợ họ mua bán hoặc sáp nhập hướng tới việc vượt qua đối thủ cạnh tranh về mặt công nghệ, bành trướng thị trường.

Tuy nhiên, mô hình đa ngành kiểu mới này không phải không có rủi ro.Trong khi General Electric, Johnson&Johnson và Toshiba tan rã bởi áp lực của giới đầu tư và thay đổi trong động lực phát triển ngành, các công ty công nghệ sẽ phải dè chừng trước sự xét nét của các cơ quan quản lý chính phủ với danh nghĩa chống độc quyền như những gì mà Google và Facebook đang phải đối mặt.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.