Đằng sau làn sóng “cấm cửa” TikTok

Do lo ngại về vấn đề bảo mật thông tin, chính phủ Mỹ đã yêu cầu tất cả các nhân viên liên bang xóa ứng dụng truyền thông xã hội do Trung Quốc sở hữu - TikTok - khỏi các thiết bị do chính phủ quản lý. Các chính phủ phương Tây khác hoặc đã đưa ra lệnh cấm tương tự, hoặc đang nghiên cứu về khả năng này, với cùng lý do nêu trên.

Mỹ đi đầu trong làn sóng cấm TikTok

Ngày 27/2, Giám đốc Văn phòng Quản lý ngân sách của Nhà Trắng Shalanda Young cho biết các cơ quan chính phủ Mỹ có 30 ngày để gỡ bỏ ứng dụng chia sẻ video TikTok trên toàn bộ các thiết bị do chính phủ quản lý và trên hệ thống liên bang. Bà Young đã yêu cầu cơ quan chính phủ làm việc với các nhà cung cấp nhằm đảm bảo an toàn cho dữ liệu của Mỹ bằng cách gỡ bỏ ứng dụng TikTok trên các thiết bị và hệ thống phục vụ công việc.

Đằng sau làn sóng “cấm cửa” TikTok -0
Văn phòng TikTok tại thành phố Culver, Los Angeles, Mỹ.  

Quốc hội, Nhà Trắng, các lực lượng vũ trang Mỹ và hơn một nửa số bang của Mỹ đã cấm TikTok trong bối cảnh lo ngại rằng công ty mẹ của ứng dụng này - ByteDance - sẽ thu thập dữ liệu người dùng và sử dụng chúng một cách trái phép.

Trên thực tế, từ năm 2020, Tổng thống Mỹ khi đó là Donald Trump và chính quyền của ông đã tìm cách buộc ByteDance bán bớt các tài sản của họ ở Mỹ và đã cấm TikTok trên các cửa hàng ứng dụng. Các tòa án sau đó đã không ủng hộ đề nghị của ông. Tổng thống Joe Biden khi lên nắm quyền cũng đã hủy bỏ các yêu cầu của người tiền nhiệm. Tuy nhiên, ông Biden cũng ra lệnh nghiên cứu sâu thêm về vấn đề này.

Tháng 12/2022, Quốc hội Mỹ đã thông qua “Đạo luật không có TikTok trên các thiết bị của chính phủ”. Tuy nhiên, luật này vẫn cho phép các cơ quan sử dụng TikTok trong một số trường hợp nhất định, bao gồm mục đích nghiên cứu, an ninh quốc gia và thực thi pháp luật.

Ngày 1/3 vừa qua, Đạo luật ngăn chặn các đối thủ công nghệ của Mỹ (DATA) do Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, nghị sỹ đảng Cộng hòa Michael McCaul đề xuất đã được thông qua với 24 phiếu ủng hộ và 16 phiếu phản đối. Theo dự luật này, chính quyền ông Biden có quyền cấm TikTok cùng các ứng dụng khác bị cho là có rủi ro về bảo mật thông tin gây đe dọa đến an ninh quốc gia trên toàn quốc. Tuy nhiên dự luật này cần phải được toàn thể Hạ viện và Thượng viện Mỹ thông qua trước khi được chuyển đến Tổng thống Biden.

Các quốc gia theo sau

Tiếp sau Mỹ, cơ quan hành pháp của Liên minh châu Âu (EU) đã tạm thời cấm TikTok trên điện thoại của các nhân viên. Ủy ban châu Âu nói rằng trong nỗ lực “bảo vệ dữ liệu và tăng cường an ninh mạng”, các nhân viên làm việc tại Ủy ban đã được lệnh xóa ứng dụng TikTok khỏi điện thoại và thiết bị thông tin của họ. Ủy ban này cho biết có khoảng 32.000 nhân viên hợp đồng và chính thức, và họ bắt buộc phải gỡ bỏ TikTok trước ngày 15/3/2023. Người phát ngôn của EC, bà Sonya Gospodinova, nhấn mạnh rằng quyết định trên được đưa ra vì lý do an ninh. Lệnh cấm nhằm ngăn chặn nguy cơ lợi dụng các kẽ hở an ninh mạng để tiến hành các vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống máy tính và môi trường làm việc của ủy ban này.

Cùng tham gia “phong trào” cấm TikTok của Mỹ và Ủy ban châu Âu, chính phủ Canada đã thông báo rằng họ cũng sẽ bắt đầu cấm sử dụng ứng dụng TikTok trên các thiết bị điện tử do chính phủ cung cấp từ 28/2. Canada đã thông báo việc xóa hoặc chặn ứng dụng TikTok trên các thiết bị do chính phủ nước này quản lý trong một ghi chú gửi các nhân viên Bộ Sự vụ toàn cầu, với lý do ứng dụng này có thể làm người sử dụng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công mạng. Ghi chú cũng nói rằng quyết định này nhằm đảm bảo an ninh cho hệ thống và mạng lưới thông tin của chính phủ. Thủ tướng Canada Justin Trudeau nói rằng việc cấm TikTok trên các thiết bị di động do chính phủ quản lý có thể là bước khởi đầu của việc loại bỏ nền tảng phát video trực tiếp này.

Hôm 28/2, Nghị viện Đan Mạch cũng đã yêu cầu các nghị sĩ và toàn thể nhân viên xóa ứng dụng TikTok trên các máy di động của mình. Tại Vương quốc Anh, Thủ tướng Rishi Sunak cũng đã khuyến khích cấm các quan chức chính phủ sử dụng TikTok trên các thiết bị cá nhân và thiết bị của chính phủ cung cấp.

Giới chuyên gia nói gì?

Hãng tin AFP trích dẫn phát biểu của Evan Greer, giám đốc của nhóm vận động phi lợi nhuận Fight for the Future cho rằng mặc dù  có khả năng ByteDance bị buộc phải cung cấp dữ liệu người dùng (chẳng hạn như lịch sử duyệt web và vị trí người dùng) cho chính phủ Trung Quốc, nhưng “điều đáng lo ngại không kém là chính phủ Mỹ, và nhiều chính phủ khác, cũng có thể lạm dụng và khai thác dữ liệu được thu thập bởi các công ty công nghệ khác có trụ sở tại Mỹ với cùng các hoạt động kinh doanh thu thập dữ liệu như vậy”.

Nhiều chuyên gia khác cho rằng có những lý do chính đáng để lo ngại việc này. Anton Dahbura, giám đốc điều hành của Viện An ninh thông tin thuộc Đại học Johns Hopkins cho biết, những người sử dụng TikTok có thể nghĩ rằng họ không làm bất cứ điều gì có lợi cho chính phủ nước ngoài, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Thông tin quan trọng về Mỹ không chỉ giới hạn ở các nhà máy điện hạt nhân hoặc các cơ sở quân sự mà theo Dahbura, nó mở rộng sang cả các lĩnh vực khác, chẳng hạn như chế biến thực phẩm, ngành tài chính và các trường đại học.

Còn theo bà Stéphanie Laporte, thuộc Viện Nghiên cứu cao cấp Kinh tế và Thương mại Pháp INSEEC, được báo “20 Minutes” trích dẫn, những căng thẳng xung quanh ứng dụng TikTok chỉ là một phần trong cuộc “chiến tranh lạnh công nghệ”mà trong đó phương Tây và Trung Quốc cạnh tranh với nhau để “kiểm soát dữ liệu và không gian mạng”.

Khánh An (Tổng hợp)

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…