Đại tướng và dòng sông

Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ra và lớn lên ở một làng quê bên dòng sông Kiến Giang, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Sách “Ô châu cận lục” của TS. Dương Văn An viết về dải đất từ Quảng Bình đến Bắc Quảng Nam, hoàn tất năm 1555, khi nhắc đến dòng Kiến Giang đã ghi rằng: “Nước trong xanh, vị ngọt, khuấy không vẩn đục, uống không biết chán. Đó là dòng sông đẹp nhất”.

Sông Kiến Giang là con đường đến trường làng, trường huyện và trường tỉnh của cậu bé họ Võ. Rồi cũng dòng sông tiễn chân ông vào Huế bước vào cuộc đời cách mạng khi ông mới qua tuổi 17. Trong suốt cuộc trường chinh dằng dặc từ lúc thoát ly gia đình cho đến ngày về yên nghỉ trên đất mẹ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp luôn canh cánh nỗi nhớ thương thẳm sâu về quê nhà và dòng sông.

Đại tướng và dòng sông -0
Đại tướng Võ Nguyên Giáp và phu nhân tại Lễ hội đua thuyền trên sông Kiến Giang

Kiến Giang là dòng sông văn hóa. Hai bên dòng sông này là những ngôi làng mang cái tên rất cổ. “Những Kẻ Tiểu, Kẻ Tuy, Kẻ Soi, Kẻ Tréo...; những Nhà Phan, Nhà Vàng, Nhà Ngo, Nhà Nòi... Cùng với cây lúa, cây dâu, cây cói là nghề dệt vải, dệt chiếu, nghề rèn, nghề gốm, nghề mộc... phát triển, làm cho xóm làng đông đúc chung nghe tiếng gà... sông hồ đầy nước... đất đai màu mỡ... Ngày xuân mở hội bơi trải, phất phới lụa là...”. Hội bơi trải trên sông Kiến Giang ra đời đã hơn 500 năm. Đó là lễ hội mang tính tâm linh, thu hút sự quan tâm đặc biệt của các thế hệ người Lệ Thủy. Sự đặc biệt của hội bơi còn ở chỗ lập kỷ lục về quy mô đường đua, với 15 km và số người tham gia cổ vũ. Trên suốt dòng sông luôn chen chật người xem, chưa kể đến đoàn người vừa phất cờ, vừa chạy theo thuyền đua của làng mình.

“Dù ai đi Tây về Đông

Mồng hai tháng chín cũng mong về nhà

Về nhà xem hội quê ta

Dưới sông bơi trải, nhà nhà cờ bay”.

Cũng là một người Lệ Thủy, nếu có dịp về thăm quê, Đại tướng sẽ thu xếp thời gian để được tham gia lễ hội đua thuyền. Và luôn luôn có mặt bên ông là Phó Giáo sư Đặng Bích Hà, người vợ bên ông mấy mươi năm cuộc đời. Hình ảnh Đại tướng và phu nhân trong một buổi sáng hòa vào dòng người tấp nập xem đua thuyền đã trở thành nguồn cảm xúc thiêng liêng để nhạc sĩ Xuân Đồng sáng tác ca khúc nổi tiếng “Đưa em về Kiến Giang”.

Nhạc sĩ Xuân Đồng kể rằng, ngày 2-9-1986, anh cũng về quê dự lễ. Sáng khai mạc, nhân dân khắp nơi trong huyện tụ về đứng chật hai bờ chờ xem bơi, không khí phấn khích vô cùng. Bất ngờ, một giọng nói ấm áp vang lên trên loa phóng thanh “Kính thưa toàn thể bà con nhân dân huyện nhà, hôm nay tôi về quê...” mới chỉ vậy thôi mà cả hai bờ sông đã im bặt, tất cả lặng người xúc động, nhiều bà nhiều chị mừng rỡ kêu lên “Ông Giáp! Ông Giáp về!”. Ai cũng nhận ra đó là giọng nói của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, giọng Lệ Thủy của một người Lệ Thủy, dù gót chân bám bụi trăm miền vẫn chân nguyên âm sắc mộc mạc mà ấm áp ấy. Sau đó là sự chuyển động ào ạt của dòng người về phía khán đài, nơi Đại tướng đang có mặt. Những dòng ca từ tha thiết của ca khúc “Đưa em về Kiến Giang” bắt nguồn từ đây: “Anh đưa em về thăm quê anh xứ Lệ/ Nơi giọng hò ru anh thời thơ trẻ/ Sông nước chan hòa ôm ấp tình quê/ Bởi Kiến Giang xanh ôm mái tóc thề/ Ngày xa quê anh không hẹn lại về”.

Đại tướng và dòng sông -0
Lễ hội đua thuyền trên dòng sông quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Đại tướng và phu nhân Đặng Bích Hà cùng dòng sông Kiến Giang trở thành hình ảnh trữ tình đi vào ca khúc làm lay động trái tim người nghe. Ngày đi tóc hãy còn xanh, ngày về mái đầu đã bạc, trái tim Đại tướng vẫn mãi lưu giữ hình ảnh dòng sông, nhớ tiếng đập nước của những thuyền chài ngoài bến vắng, nhớ giọng hò khoan man mác vọng dài theo nhịp sóng, nhớ những ngày lội bùn tát cá, bẫy chim trên mải miết đồng làng... Người Lệ Thủy nhắc đến ông, nghĩ về ông là thấy quê nhà và dòng sông: “Kiến Giang ơi! Dòng Kiến Giang/ Dòng sông thơ như dòng sữa mẹ/ Mà ta yêu nhau năm tháng/ Gạo trắng nước trong cho da em trắng/ Bao nhiêu hạt phù sa xứ Lệ/ Để Kiến Giang xanh xanh mãi một màu/ Để duyên đôi ta như dải lụa màu”.

Lệ Thủy là vùng đất của cây lúa. Hầu như lần nào về quê, Đại tướng cũng hỏi về công việc trồng lúa của nhân dân trong huyện. Đại tướng nói, quê hương mình có sông dài, đồng rộng, lại có vùng vời phá mênh mông nên chúng ta phải duy trì và phát triển nông nghiệp cho xứng với câu ca xưa “Lệ Thủy gạo trắng nước trong/ Ai đi đến đó lòng không muốn về”. Làm nông nghiệp vùng đồng chiêm trũng là công việc vất vả, nhọc nhằn nhưng từ bao đời qua, người Lệ Thủy đã nhận cây lúa là sinh kế nên dù khó nhọc, bão lũ thì cánh đồng vẫn cứ phải xanh, mãi xanh.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và dòng Kiến Giang đã trở thành hình ảnh đại diện cho quê hương Lệ Thủy. Để rồi, trên đất nước Việt Nam ở nơi đâu có người Lệ thủy là ở đó vang lên ca khúc “Đưa em về Kiến Giang”: “Kiến Giang ơi! Dòng Kiến Giang/ Rằng quê anh đây là quê mẹ/ Bởi em yêu anh năm tháng/ Gạo trắng nước trong thương ai mưa nắng/ Tình ta xin gửi vào đây quê ta xứ Lệ/ Để Kiến Giang xanh, xanh mãi một màu/ Để duyên đôi ta như dải lụa màu” tha thiết, trữ tình và chứa chan nhung nhớ”.

Trương Thu Hiền

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?