Đại sứ Ngô Quang Xuân: Không ai dạy con để thành hoa hậu…

Qua email, Hoa hậu thế giới người Việt Ngô Phương Lan cho tôi biết hiện giờ cô cùng chồng là Ngô Quang Nhật Minh đang làm việc cho một tổ chức quốc tế về phát triển giáo dục và đào tạo.

Hoa hậu Ngô Phương Lan cho rằng hiện giờ có quá nhiều chương trình giáo dục; trong đó có những chương trình đào tạo thiếu cơ bản và hiệu quả ở nước ta. Ngô Phương Lan nhận thấy nhiều nước tiên tiến trên thế giới có những nét văn hóa giống Việt Nam, cô mong muốn sau này có thể áp dụng vào Việt Nam những chương trình đào tạo và giáo dục tiên tiến, có hiệu quả.

Sau khi đăng quang Hoa hậu thế giới người Việt năm 2007, Hoa hậu Ngô Phương Lan đi làm từ thiện, trao tiền và quà tình nghĩa cho nhiều gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn ở các tỉnh miền Trung. Tôi cũng có mặt trong chuyến đi ấy và bấy giờ tôi mới biết dòng họ Ngô ở Nghệ An có nhà thờ được công nhận là di tích văn hóa cấp quốc gia. Những người trong dòng tộc đã đón Hoa hậu Ngô Phương Lan về bái lễ tổ tiên rất trang trọng.

Gia đình Đại sứ Ngô Quang Xuân.
Gia đình Đại sứ Ngô Quang Xuân.

Lần giở những trang sử về họ Ngô và theo lời kể của Đại sứ Ngô Quang Xuân, thân phụ của Hoa hậu Ngô Phương Lan thì họ Ngô ở Nghệ An là một dòng tộc nhiều đời khoa bảng, từng làm rạng danh lịch sử một vùng quê địa linh nhân kiệt. Có lẽ trong lịch sử nước ta duy nhất chỉ có một phụ tử đồng khoa tiến sỹ đó là ông Ngô Trí Tri và con là Ngô Trí Hòa đều đậu tiến sỹ trong một khoa thi (Khoa thi năm nhâm Thìn - 1592 đời Lê Trung Hưng, lúc đó ông Ngô Trí Tri 56 tuổi và con trai ông là Ngô Trí Hòa 28 tuổi).

Rồi ông Ngô Trí Hòa làm Thượng thư Bộ hộ, có con trai là Ngô Trí Vinh cũng đậu tiến sỹ, làm nên tam đại tiến sỹ (Đời ông, đời bố, đời con đều là tiến sỹ).

Đại sứ Ngô Quang Xuân nói rằng điều đầu tiên ông dạy các con mình là dạy về truyền thống lịch sử của quê hương, của dòng họ Ngô nhiều đời khoa bảng để các con ông có niềm tự hào mà cố gắng vươn lên.

Ông Ngô Quang Xuân từng là Phó chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại của Quốc hội, Đại sứ Việt Nam tại Liên Hợp quốc, Phó Chủ tịch Đại Hội đồng Liên Hợp quốc, Phó Chủ tịch Liên minh nghị viện thế giới. Ông nổi tiếng trong sự kiện tham gia đàm phán để Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới.

Hai con gái của ông sinh ra ở Việt Nam nhưng đã theo vợ chồng ông sinh sống ở nhiều nước, được hưởng các nền giáo dục khác nhau.

Cô con gái đầu là Ngô Thị Hương trên 10 tuổi đã theo bố mẹ sang Nga sống và học tập ở đó nhiều năm. Cô con gái thứ hai sau này trở thành Hoa hậu Thế giới người Việt là Ngô Phương Lan mới hơn 5 tuổi đã theo bố mẹ sang Mỹ. Ông nói rằng, ở xứ người vợ chồng ông lo dạy các con trước hết là tiếng Việt, văn hóa Việt Nam. "Nhiều người Việt Nam sống ở nước ngoài chỉ lo cho con học tiếng Anh, tiếng nước sở tại rồi quên đi tiếng mẹ đẻ. Không thành thạo tiếng Việt thì làm sao thấm nhuần được văn hóa Việt Nam. Mình là người Việt thì dù đi đâu, ở đâu, làm gì cũng phải mang tầm hồn Việt Nam, cốt cách Việt Nam".

Nghe ông tâm sự tôi mới hiểu vì sao Ngô Phương Lan khi trả lời các câu hỏi ứng xử tại Cuộc thi Hoa hậu thế giới người Việt lần thứ nhất lại rất am hiểu văn hóa Việt Nam, thành thạo tiếng Việt dù Ngô Phương Lan từ khi lên 5 tuổi đã theo bố mẹ sang Mỹ. Tôi cũng được biết rằng Ngô Phương Lan đã được Tổng thống Mỹ Bill Clinton trao Giải Vàng cho thành tích học giỏi trong những năm Lan học tiểu học tại Mỹ. Đại sứ Ngô Quang Xuân bảo tôi rằng Lan trở thành hoa hậu là cái duyên của cháu chứ có ai dạy con để có thể trở thành hoa hậu được đâu!

Nhưng, qua những điều mà tôi biết, chẳng phải vợ chồng ông đã dạy những điều cần dạy để con gái ông trở thành một cô gái Việt Nam phát triển toàn diện… để trở thành một hoa hậu đó sao?!

Bà Lê Thị Hòa, mẹ Hoa hậu Ngô phương Lan vốn quê ở Lục Ngạn (Bắc Giang) nổi tiếng về nhan sắc một thời. Bà học đại học Sư phạm Ngoại ngữ ở Nga, cùng khóa, cùng năm nhưng khác lớp với ông Ngô Quang Xuân. Tôi gặp bà lần đầu ở thủ đô của nước Anh khi bà đưa con gái đi dự thi Hoa hậu thế giới người Việt khu vực Bắc Âu. Bà kể rằng dạo ở New York, thỉnh thoảng có kẻ gọi điện dọa bắt cóc con gái. Bà phải đưa đón con đi học hằng ngày. Nhiều hôm mưa tuyết quất ràn rạt, gió ở đảo Mahattan thổi như bão, bà bảo con gái đi sau nhưng Ngô Phương Lan phăm phăm chạy lên trước như muốn che chở cho mẹ… Bà nói rằng hai cô con gái, nhất là Ngô Phương Lan từ bé đã tỏ ra rất cá tính.

Hoa hậu Ngô Phương Lan không đi theo con đường showbiz như nhiều cô gái có nhan sắc lựa chọn, dù Lan hát hay, biết chơi đàn, nhiều lần dẫn chương trình trên truyền hình rất có duyên. Sau cuộc thi Hoa hậu, Ngô Phương Lan về làm Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển kinh doanh.

Khi tôi hỏi đại sứ Ngô Quang Xuân việc giáo dục con thế nào khi các con ông tiếp xúc nhiều với các nền văn hóa như vậy, ông nói, vợ chồng ông ngoài việc hướng dẫn, nhắc nhở các con làm quen với phong tục tập quán ở các nước sở tại "Nhập gia tùy tục". Việc quan trọng hơn là chọn lọc, tiếp thu tinh hoa của các nền văn hóa ở các nước phát triển như Mỹ, Nga, Thụy Sỹ… nơi các con ông đã sinh sống, học tập nhiều năm. Tiếp thu tinh hoa chứ quyết không để bị đồng hóa hay chạy theo những biểu hiện lai căng.

Ví như những năm ở Mỹ, ông cho là, người Mỹ ngoài việc đề cao ý thức công dân và sự thượng tôn pháp luật thì việc cạnh tranh lành mạnh là vấn đề số một. Từ người dân thường đến Tổng thống Mỹ có ý thức vươn lên để trở thành "Number one". Ông nói, ông cũng giáo dục các con làm việc gì cũng cố gắng làm cho tốt nhất.

Vợ chồng ông luôn nhất trí với nhau một phương thức dạy con là không bao giờ dùng chữ "phải", các con phải làm, phải nói, phải thế này, phải thế khác mà chỉ dùng chữ "nên", các con nên làm, nên học, nên nói… "Áp đặt, nhồi nhét là hình thức giáo dục lỗi thời, kém hiệu quả nhất mà chúng ta cần tránh" - Đại sứ Ngô Quang Xuân thổ lộ.

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.