Ông Yukio Hatoyama đã nhanh chóng nhận chức bao nhiêu, sau chiến thắng vang dội của đảng Dân chủ Nhật Bản (DJP) nhằm chấm dứt 50 năm cầm quyền liên tục của đảng Dân chủ Tự do trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 2009, thì nay ông lại khẩn trương từ bỏ chiếc ghế Thủ tướng sau hơn 8 tháng tại vị để đảm bảo cho DJP không bị "đo ván" trong kỳ bầu cử Thượng viện vào ngày 11/7. Đây là Thủ tướng Nhật Bản thứ tư trong vòng 4 năm qua và là Thủ tướng thứ ba trong vòng hai năm nay phải từ chức.
Trước cuộc bầu cử Quốc hội năm 2009, cử tri Nhật Bản đã "chán ngấy" 50 năm "cai trị" của đảng bảo thủ Dân chủ Tự do (LDP), vì vậy họ hy vọng một đảng mới sẽ mang ngọn gió tốt lành để "hoa anh đào rơi trên mái tóc từ người già cho tới cháu trẻ" của đất nước Phù Tang này. Ông Yukio Hatoyama đã trở thành Thủ tướng với cương lĩnh: thay đổi hình ảnh nước Nhật; loại bỏ các chính trị gia quan liêu, đưa các nhân kiệt có quan điểm kỷ trị để phục vụ nhân dân; lập lại thế cân bằng trong quan hệ với Mỹ thông qua việc đàm phán nhằm dời căn cứ quân sự Futenma ra khỏi đảo Okinawa.
Một cuộc thăm dò dư luận vừa qua cho thấy tỉ lệ được lòng dân của Thủ tướng đã rơi từ 70% xuống còn 18% khiến cho chén sâm panh vừa uống mừng nhân 200 ngày tại vị của ông Hatoyama trở nên đắng ngắt. Và ông buộc phải nói lời từ biệt chính trường Nhật Bản.
Căn cứ quân sự Mỹ ở Okinawa.
Một trong rất nhiều nguyên nhân quan trọng nhất khiến ông Hatoyama phải từ chức là "nuốt lời hứa"- không thực hiện được kế hoạch di chuyển căn cứ quân sự Mỹ Futenma rời khỏi phía Nam Nhật Bản ở
Thực ra, các căn bệnh trầm kha về kinh tế và nhân sự không thể giải quyết trong ngày một ngày hai mà cần phải có nhiều thời gian, thậm chí rất nhiều thời gian để thử nghiệm, cải tổ, tối ưu hóa rồi mới đi tới một phương án khả thi nhất. Còn vấn đề quan hệ quốc tế do bản tính "trở như lòng bàn tay" nên không ai học hết chữ ngờ cho dù đó là một Thủ tướng có kinh nghiệm nhiều năm cầm trịch quốc gia chứ đừng nói tới một người còn "non trẻ" như ông Hatoyama. Dù vậy, một lời hứa đối với cử tri theo phong cách Nhật Bản nặng tựa núi Thái Sơn vì thế nếu thất hứa, người đó phải xin lỗi nhân dân và tự mình gánh vác hậu họa. Ông Hatoyama đã làm đúng bổn phận như một chính nhân quân tử của đất nước Mặt trời mọc.
Cho dù đương kim Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Naoto Kan đã chính thức lên thay ông Hatoyama làm Thủ tướng thì cũng phải đối đầu với những khó khăn mà người tiền nhiệm đã gặp phải và đặc biệt trong vấn đề căn cứ quân sự Mỹ đóng trên đất Nhật Bản.
Hơn 50 năm qua, người dân của xứ Phù Tang đã bình yên lao động và sáng tạo mà không phải lo nghĩ về vấn đề an ninh quốc tế vì họ được "ô hạt nhân" của người Mỹ che chở trong mọi lúc, mọi nơi. Nên thế, từ đống tro tàn sau chiến tranh, người Nhật đã bứt phá ngoạn mục để trở thành nền kinh tế thứ 2 sau Mỹ mà chỉ phải trả một cái giá "rẻ" do các lính Mỹ "quậy phá" ngoài căn cứ quân sự như đánh nhau với người bản xứ, say rượu, gây tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường do sự lên xuống nhộn nhịp của các phương tiện chiến tranh hiện đại tại các sân bay khiến cho người dân "bị đinh tai nhức óc", thậm chí hãm hiếp phụ nữ địa phương…
Một khi đã trở thành một cường quốc kinh tế và có những đóng góp to lớn cho sự tiến bộ chung của nhân loại, nhân dân Nhật Bản đương nhiên tìm kiếm con đường để có vị thế chính trị tương ứng, ví dụ như trở thành thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ. Họ nghĩ rằng, điều đó được thể hiện thông qua việc bình đẳng trong quan hệ quốc tế đối với đồng minh chiến lược tại Washington và cụ thể hơn là "thoát" khỏi sự "bảo trợ" về an ninh của người Mỹ. Thay cho an ninh của người Nhật trước đây phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ thì nay phải nằm trong tay chính người Nhật. Điều này góp phần nâng cao vị thế tự chủ, tự hào và cả tiềm năng quốc phòng chưa được kích hoạt tới mức cần có của Nhật Bản trong thời gian qua. Vì thế khi ứng cử viên Hatoyama của đảng Dân chủ Nhật Bản (DJP) đưa ra lời hứa - Nếu trở thành Thủ tướng ông sẽ chuyển căn cứ Futenma với hơn 9.000 lính Mỹ ra khỏi Okinawa để đến một đảo nào của Mỹ tại Guam hay đến một nơi khác nhằm giảm "stress" cho người dân Okinawa - đã như một cốc rượu mạnh thăng hoa tinh thần thượng võ Samurai của cử tri Nhật.
Thế nhưng những diễn biến mau lẹ tại khu vực đặc biệt tại bán đảo Triều Tiên và vùng biển Đông đã cho thấy lời nhận xét của cựu Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu là hết sức chí lý. Ông Lý cho rằng để duy trì thế cân bằng và tính ổn định ở châu Á, nhất thiết người Mỹ phải có mặt tại đây.
Tất nhiên Nhật Bản là một cường quốc kinh tế và cho dù có khả năng trở thành cường quốc quân sự đi chăng nữa thì cũng không thể đơn phương độc mã chiến thắng trong các cuộc đụng độ vũ trang tổn lực và hiện đại vì bất cứ các cuộc "đấu súng" trong tương lai không chỉ liên quan tới hai bên mà liên quan tới nhiều phía nhằm giải quyết nhiều vấn đề "tích gió thành bão" trong nhiều thập kỷ qua, trong một không gian mở mà thế giới thì hẹp.
Chính vì vậy, Thủ tướng Hatoyama đã thay đổi suy nghĩ và đồng ý để
Cho dù thời gian qua, các cuộc đàm phán giữa Washington và Tokyo về vấn đề căn cứ quân sự Mỹ trên đất Nhật Bản luôn luôn vấp phải sự bất đồng, song trong tương lai chắc họ sẽ tìm được tiếng nói chung để giải quyết được vấn đề bức xúc của người dân mà vẫn góp phần đảm bảo được an ninh trên thế giới
