Vì được coi là người tổ chức buôn lậu từ thuốc lá, xe hơi đến dầu hỏa với lợi nhuận lên tới 10 tỷ USD từ những năm 90 thế kỷ trước nên Lại Xương Tinh được dư luận gọi với biệt danh “Vua buôn lậu”. Hắn càng nổi tiếng sau khi đào tẩu và sống lưu vong ở
Nhiều người cho rằng, “Vua buôn lậu” Lại Xương Tinh sẽ tiết lộ nhiều thông tin mới khi bị xét xử công khai và phiên tòa có thể khai đình trong thời gian diễn ra kỳ họp thường niên của Chính hiệp (từ 3/3) và Quốc hội (5/3). Giới truyền thông cho biết, ngày 21/7/2011, tòa án Canada đã quyết định trục xuất Lại Xương Tinh và khi đó “Vua buôn lậu” là kẻ bị truy nã số 1 của Trung Quốc chưa bị dẫn độ về nước xét xử.
Quan hệ giữa Canada và Trung Quốc từng căng thẳng xung quanh yêu cầu bắt dẫn độ Lại Xương Tinh bởi Canada là quốc gia không áp dụng án tử hình nên cấm dẫn độ tù nhân cho những nước áp dụng án tử hình đối với họ. Có lẽ biết khó thoát việc dẫn độ nên từ thượng tuần tháng 12/2009, Lại Xương Tinh đã đưa ra 3 điều kiện để về nước quy án. Thứ nhất, công khai những quan toà sẽ xét xử vụ buôn lậu trong vụ án Tập đoàn Viễn Hoa. Thứ hai, xem xét lại những phán quyết đã đưa ra đối với các thành viên chủ chốt của Tập đoàn Viễn Hoa. Thứ ba, thay đổi một số thành viên trong Tổ công tác đặc biệt.
Lại Xương Tinh cũng từng đưa ra nhiều tuyên bố gây sốc, trong đó có liên quan tới khoản tiền khổng lồ dùng để buôn lậu - đây là “sản phẩm tất yếu của thể chế”, một mình hắn không thể làm nổi, cho dù đã hối lộ “tất cả các cửa”.
Lại Xương Tinh bị dẫn độ về nước hôm 23/7/2011.
Ngày 6/2/2009, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du từng đề cập tới việc Canada cần sớm dẫn độ Lại Xương Tinh về nước quy án sau khi chính quyền sở tại cấp giấy phép làm việc cho “Vua buôn lậu”. Dư luận từng đặt nhiều câu hỏi sau khi Lại Xương Tinh, một kẻ nhập cư bất hợp pháp, không có tư cách nạn dân, đang bị Chính phủ Trung Quốc truy nã, nhưng vẫn được cấp giấy phép làm việc tại Canada.
Kể từ khi đào tẩu sang
Ngày 18/5/2006, vụ án Lại Xương Tinh xuất hiện một số tình tiết gây bất lợi cho ông ta, nhưng “Vua buôn lậu” đã thuê luật sư giỏi để biện hộ. Ngày 5/4/2007, Toà án liên bang Canada chấp nhận kiến nghị của Lại Xương Tinh khiến phiên toà xét xử “Vua buôn lậu” kéo dài và không thể kết thúc.
Theo giới luật gia, điều quan trọng nhất trong việc dẫn độ Lại Xương Tinh về Trung Quốc là hai nước chưa ký hiệp định dẫn độ tội phạm. Ngoài ra, luật sư của Lại Xương Tinh đã khai thác triệt để những quy định trong luật pháp Canada nhằm giúp “Vua buôn lậu” không bị dẫn độ về Trung Quốc bởi nước này đã bỏ án tử hình từ lâu.
Trong thời gian ở
Cách đây gần 13 năm (20/4/1999), bà Lưu Lệ Anh và ông Vương Trung Vũ, đứng đầu chuyên án 420 sau khi Ủy ban Kiểm tra và Kỷ luật Trung ương nhận được nhiều đơn tố cáo đối với những việc làm sai trái của Lại Xương Tinh đã cử 4 cán bộ sang Canada để khuyên giải “Vua buôn lậu” về Trung Quốc chịu án, nhưng bất thành.
Được biết, một trong 4 người kể trên là Lại Thủy Cường, anh trai Lại Xương Tinh. Lại Thuỷ Cường và Lại Xương Đồ, em trai của Lại Xương Tinh đã được khoan hồng mặc dù bị coi là chủ mưu chính trong các vụ buôn lậu thuốc lá, ôtô, trốn thuế với giá trị lớn bởi nếu chiểu theo luật thì bị tử hình, nhưng Lại Thuỷ Cường chỉ bị kết án 7 năm tù và 20 triệu NDT tiền phạt, còn Lại Xương Đồ bị án 15 năm tù và tịch thu toàn bộ toàn sản
