Cáo buộc của Chủ tịch Ủy ban tình báo Hạ viện Mỹ
Ngày 4/3, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ Mike Rogers đã yêu cầu điều tra hoạt động của tình báo Mỹ vì không báo cáo kịp thời kế hoạch của Nga xâm nhập vào Ukraine. Theo ông Mike Rogers, cuộc điều tra sẽ làm rõ nguyên nhân vì sao Văn phòng Giám đốc Tình báo quốc gia Mỹ (ODNI) không biết gì về kế hoạch đưa quân vào Ukraine của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Bởi cuối tháng 2, ODNI báo cáo rằng, mặc dù quân Nga tiến hành tập trận và chiếm giữ các trụ sở hành chính và sân bay ở Crimea, nhưng Moskva không định xâm nhập vào lãnh thổ Ukraine. Trong khi đó, CIA lại cho rằng, việc tập trận và chiếm giữ các cơ sở ở Crimea là sự chuẩn bị để Nga can thiệp trực tiếp vào Ukraine. Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ cho rằng, còn quá sớm để nói ODNI không hoàn thành nhiệm vụ, nhưng cũng cần làm rõ trách nhiệm trong vấn đề này khi tình báo Mỹ bị bất ngờ với kế hoạch của Nga ở Ukraine.
Ông Mike Rogers cũng nhấn mạnh, yêu cầu của mình chỉ để kiểm tra quy trình làm việc của ODNI. Trước đó, người phát ngôn của ODNI Shawn Turner cho biết, trước và trong quá trình bất ổn ở Ukraine, cộng đồng tình báo Mỹ đã cung cấp những thông tin kịp thời và có giá trị, nhờ đó giúp cho các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ tình hình để đưa ra những quyết định; và sự việc xảy ra vừa qua chỉ là thiếu sót tình báo, cũng như chưa hiểu hết về tình hình tại Ukraine. Nhiều người nói rằng, tình hình hiện nay tương tự như cách đây 6 năm, khi quân đội Nga ủng hộ lực lượng ở Nam Ossetia chống lại Gruzia bằng “cuộc chiến 5 ngày” năm 2008.
Được biết, khi trả lời phỏng vấn tờ Newsweek, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ Mike Rogers đã kêu gọi Washington nên cam kết giúp đỡ Ukraine cả tình báo, an ninh và quân sự để chống Nga. Ngoài ra, Washington nên phối hợp với đồng minh và Ba Lan có vị trí tốt nhất để Mỹ có thể triển khai nhanh nhất các hoạt động hỗ trợ Ukraine. Đại sứ quán Ba Lan ở Washington chưa bình luận gì về đề nghị của ông Mike Rogers, còn FBI và CIA từ chối bình luận về chủ đề nhạy cảm này. Gần 5 tháng trước (27/10/2013), ông Mike Rogers từng tuyên bố, người dân châu Âu nên biết ơn vì nhờ chương trình do thám của Mỹ, lục địa này mới chống khủng bố có hiệu qủa và đảm bảo an toàn cho họ. Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mike Rogers còn cho rằng, báo đài đã đưa tin “100% sai sự thật” về việc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) Mỹ theo dõi 70 triệu cuộc điện thoại của người dân Pháp.
Theo tiết lộ của ông Scott Rickard, cựu nhân viên CIA, Mỹ và phương Tây đã tạo ra một cuộc “cách mạng giả và bạo lực” ở Ukraine nhằm thiết lập một chính phủ “bù nhìn”. Thông tin này được đưa ra trong cuộc phỏng vấn với PressTV của ông Scott Rickard, theo đó Mỹ và EU đã chuẩn bị Euromaidan (biểu tình tại Kiev) từ mấy năm trước. Và chính quyền Mỹ đã chi hơn 5 tỷ USD cho chiến dịch “Dự án cam".
Trong khi đó đài Russia 24 đưa tin, Mỹ đang tích cực thu thập tài liệu của các quan chức Ukraine bị lật đổ. Thông tin này xuất hiện sau khi Cơ quan An ninh liên bang Nga (FSB) bắt giữ một người đàn ông 21 tuổi tự xưng là Vladislav vừa trở về từ Ukraine. Vladislav tới Ukraine với hy vọng lợi dụng tình hình hỗn loạn để trộm cắp. Theo lời khai của Vladislav, anh ta đã tham gia với nhóm hoạt động cấp tiến tại Kiev Right Sector 3 ngày sau khi Tổng thống Viktor Yanukovych bị phế truất. Trong khi đó, nhóm Right Sector tham gia các vụ tấn công nhà của những quan chức chính phủ cũ, đồng thời tịch thu tài liệu của họ giao cho Mỹ. Vladislav cho rằng, Đức cũng thu thập thông tin tình báo với sự giúp đỡ của các nhóm cực đoan tại Ukraine.
Truy tìm số tài sản bất minh
Ngày 6/3, Bộ Ngoại giao Anh cho biết, London đã thành lập một nhóm chuyên gia về tình báo tài chính, rửa tiền và tìm kiếm tài sản phạm tội mà có tới Ukraine để giúp chính quyền Kiev lấy lại “các tài sản đã bị biển thủ”. Nhóm chuyên gia trên do Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh (NCA) dẫn đầu sẽ làm việc với Chính phủ tạm quyền Ukraine để đánh giá về quy mô, mức độ của các cuộc điều tra về “các tài sản bị biển thủ”. Đồng thời xác định cách thức tốt nhất để giúp tiến hành các cuộc điều tra này.
Việc này diễn ra sau khi EU quyết định áp đặt trừng phạt phong tỏa tài sản của 18 cá nhân Ukraine bị nghi ngờ "biển thủ công quỹ" và các tài sản được chứng minh là "do tham nhũng" có thể được trả lại Ukraine. Ngày 6/3, EU đóng băng tài sản của Tổng thống bị phế truất Viktor Yanukovych và 17 quan chức khác, trong đó có cựu Thủ tướng Mykola Azarov, cựu Giám đốc cơ quan an ninh Ukraine, cựu Tổng công tố, cựu Bộ trưởng Nội vụ và cựu Bộ trưởng Tư pháp… với lý do nghi ngờ những người này vi phạm nhân quyền và sử dụng sai mục đích ngân sách nhà nước.
Trước đó (4/3), Nhà Trắng thông báo, Mỹ sẽ gửi chuyên gia tới Ukraine để giúp chính quyền lâm thời Kiev tìm kiếm số tài sản được cho là đã bị chính quyền tiền nhiệm lấy cắp. Cũng theo thông báo của Nhà Trắng, hỗ trợ kỹ thuật vốn là một phần trong kế hoạch giúp đỡ Ukraine của Mỹ và việc này sẽ giúp chính quyền mới tại Kiev “giảm thiểu tình trạng tham nhũng và tăng cường tính minh bạch”, đặc biệt là trong lĩnh vực thu mua hàng hóa và tài sản công. Thủ tướng tạm quyền Ukraine Arseniy Yatsenyuk từng cáo buộc chính quyền của Tổng thống bị phế truất Victor Yanukovych làm ngân khố trống rỗng. Theo đánh giá của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, Ukraine hiện xếp thứ 144 trong tổng số 177 quốc gia trên bảng xếp hạng các nước tham nhũng.
Theo Thủ tướng tạm quyền Ukraine, ông Arseniy Yatsenyuk cho biết (27/2), 37 tỉ USD tiền vay mà Ukraine nhận từ nước ngoài đã biến mất trong thời gian ông Viktor Yanukovych tại nhiệm. Ông Arseniy Yatsenyuk còn nhấn mạnh, ngoài 37 tỉ USD bị bốc hơi bí ẩn nói trên, còn có tới 70 tỉ USD đã chảy ra nước ngoài trong 3 năm nắm quyền của ông Viktor Yanukovych. Theo số liệu chính thức của chính phủ tạm quyền Ukraine, mức lương Tổng thống của ông Viktor Yanukovych chỉ khoảng 100.000 USD/năm. Nhưng theo ước tính của giới thạo tin, tổng tài sản của ông Viktor Yanukovych lên tới 12 tỷ USD, chưa kể bất động sản và những tài sản có giá trị khác.
Ngày 28/2, Bộ Ngoại giao Áo đã đóng băng tài sản của 18 người Ukraine bị tình nghi vi phạm nhân quyền và tham nhũng, nhưng không công bố danh tính của những người này. Trước đó (26/2), Bộ Tài chính Mỹ cũng đã hướng dẫn các tổ chức tài chính, ngân hàng ở Mỹ theo dõi chặt các giao dịch với tài khoản có liên quan đến Tổng thống bị phế truất Viktor Yanukovych. Cũng trong ngày 28/2, Thụy Sĩ đã quyết định đóng băng các tài khoản của Tổng thống bị phế truất Viktor Yanukovych...
