Đặc biệt, Thái Lan, Ấn Độ và cả Anh cũng bày tỏ sự sẵn sàng trợ giúp đàm phán để đi đến thỏa thuận cuối cùng hợp lý, hợp tình.
Trong một tuyên bố được đưa hôm 6/7 sau chuyến thăm Bắc Kinh và gặp gỡ Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì, Ngoại trưởng Thái Lan Surapong Tovichakchaikul cho biết, Thái Lan sẽ giúp Trung Quốc tìm kiếm giải pháp hòa bình cho tranh chấp Biển Đông. Quan điểm của Thái Lan là cố gắng hòa bình ở Biển Đông và các nước giải quyết tranh chấp, xung đột thông qua đàm phán.
Cuối tháng 7 này, khi đảm nhiệm vai trò điều phối quan hệ của ASEAN với Trung Quốc, Thái Lan chủ trương là sẽ tiến hành một loạt cuộc gặp gỡ với các nước tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông để biết nhu cầu của từng nước và quan điểm chung. Sau đó, Thái Lan có thể sẽ làm trung gian đàm phán giữa các bên. Tuy nhiên, do bị chi phối việc muốn tăng cường hợp tác thương mại với Trung Quốc nên trong tuyên bố của mình, Thái Lan cũng không muốn nêu rõ lập trường về những tranh chấp này.
Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda trong buổi hội kiến với Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc hôm 1/7 đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Việt Nam về bảo đảm hòa bình, ổn định và tự do, an toàn hàng hải ở biển Đông, giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc (LHQ) về Luật Biển năm 1982.
Còn Anh thì nêu cao việc tất cả các nước có lợi ích trong vấn đề Biển Đông phải tuân thủ các thủ tục quốc tế, tôn trọng các quy định của pháp luật, tôn trọng các nước láng giềng của mình. Trong cuộc gặp với phóng viên hôm 5/7 tại Hà Nội, Thứ trưởng Ngoại giao Anh Jereny Browne nói, Anh không muốn thấy các cuộc tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông làm gián đoạn việc vận chuyển hàng hóa và thương mại tại khu vực này của thế giới.
Đa số quan điểm của các học giả đều cho rằng, tranh chấp phải được giải quyết dựa trên Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982, DOC và sắp tới là COC. Hiện dự thảo COC đã được các quốc gia thành viên ASEAN thông qua và đang sắp xếp để đàm phán với Trung Quốc. Vấn đề được đặt ra là liệu Trung Quốc có chấp nhận đàm phán COC hay cứ trì hoãn như những lần trước.
Một số nhà quan sát cho rằng, những căng thẳng gần đây giữa Trung Quốc-Philippines, Trung Quốc - Việt Nam trên Biển Đông đã có tác động mạnh đến chính sách của chính quyền Bắc Kinh. Hơn thế nữa, ảnh hưởng từ những lời phê phán, kêu gọi của các học giả quốc tế và học giả trong nước có thể sẽ tạo áp lực để Bắc Kinh xem xét lại chính sách ngoại giao của mình ở Biển Đông.
| Ấn Độ khẳng định, vấn đề Biển Đông phải được giải quyết theo luật quốc tế. Bày tỏ lo ngại về căng thẳng leo thang tại Biển Đông, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Ranjit Rae phát biểu trên tờ PTI rằng, một nửa số sản phẩm xuất và nhập khẩu của Ấn Độ đi qua khu vực Biển Đông và các tàu quốc tế cần được đảm bảo an ninh và an toàn để hoạt động xuất nhập khẩu không bị ảnh hưởng. Kêu gọi các bên duy trì hiện trạng cho đến khi tranh chấp được giải quyết, Đại sứ Ranjit Rae nói, các nước liên quan phải cố gắng bảo đảm hòa bình trong khu vực và tôn trọng Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Vì thế, bất chấp những sự phản đối phi lý của Trung Quốc, hồi tháng 10 năm ngoái, Ấn Độ đã ký một hiệp định với Việt Nam để mở rộng và thúc đẩy hơn nữa việc khai thác dầu ở Biển Đông. |