Cơn sốt AI giúp thế giới tránh cú hãm tăng trưởng

Làn sóng đầu tư AI bùng nổ tại Mỹ đang trở thành lực đỡ bất ngờ cho kinh tế toàn cầu, giúp xoa dịu lo ngại về tác động thuế quan và khiến nhiều tổ chức quốc tế phải nâng dự báo tăng trưởng cho năm 2025-2026.

AI tại Mỹ bùng nổ xoa dịu lo ngại thuế quan

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế quan đối ứng vào tháng 4, giới phân tích khi đó đồng loạt dự báo kinh tế toàn cầu sẽ chịu một cú hãm mạnh. Với vai trò là thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới, việc Mỹ cắt giảm nhập khẩu được cho là sẽ kéo theo xuất khẩu sụt giảm và gia tăng thất nghiệp tại nhiều quốc gia.

Cơn sốt AI giúp thế giới tránh cú hãm tăng trưởng -0
Những khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI đang giúp bù đắp thiệt hại kinh tế do thuế quan gây ra.

Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng, bức tranh dự báo trở nên lạc quan hơn. Một số chuyên gia thậm chí đã nâng triển vọng tăng trưởng toàn cầu với lý do bất ngờ rằng làn sóng đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ đang trở thành lực bù đắp đáng kể cho tác động của thuế quan.

Trong báo cáo tháng 10, WTO đã nâng dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu năm nay lên 2,4%, so với mức 0,9% hồi tháng 8. IMF cũng điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2025 từ 2,8% lên 3,2%. Cả hai tổ chức đều lý giải rằng sự điều chỉnh tích cực này chủ yếu đến từ làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI, khi riêng 4 tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ gồm Amazon, Alphabet, Meta và Microsoft đã lên kế hoạch chi gần 400 tỷ USD trong năm nay, tạo nên một động lực tăng trưởng mới cho kinh tế toàn cầu.

Theo các chuyên gia, Mỹ hiện chiếm 25% quy mô kinh tế toàn cầu. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, các khoản đầu tư liên quan đến AI từ thiết bị máy tính, trung tâm dữ liệu đến chi phí nghiên cứu có thể đã đóng góp gần một nửa tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế lớn nhất thế giới, mức đóng góp hiếm thấy đối với một ngành công nghệ mới nổi.

Tăng trưởng lệch pha

Dù vậy, làn sóng tăng trưởng này không lan tỏa rộng. Các trung tâm dữ liệu - biểu tượng của cơn sốt AI chủ yếu được xây dựng tại những khu vực nông thôn, tạo ít việc làm nhưng tiêu thụ lượng lớn điện và nước, khiến tác động kinh tế trực tiếp đối với địa phương khá hạn chế. Trong khi đó, nhiều vùng trên khắp nước Mỹ lại đối mặt bức tranh trái ngược: thất nghiệp tăng, tiêu dùng suy yếu, sản xuất và xây dựng nhà ở cắt giảm nhân công, ngân sách khu vực công bị thu hẹp và tâm lý thận trọng bao trùm doanh nghiệp.

Nhu cầu chip AI tăng mạnh từ Mỹ đã buộc IMA Asia nâng dự báo tăng trưởng GDP của hòn đảo lên 7% trong năm nay, so với mức 4,4% đưa ra trước đó. Chi tiêu cho hạ tầng và nhà máy dự kiến tăng tới 30%, cho dù tiêu dùng nội địa vẫn yếu và nhiều ngành công nghiệp khác gặp khó khăn. Hàn Quốc cũng được hưởng lợi nhờ vị thế thống trị trong mảng chip nhớ, trong khi Hà Lan hưởng lợi từ ASML - nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip hàng đầu thế giới. Theo CMC Markets, châu Á chiếm gần 2/3 tăng trưởng thương mại toàn cầu liên quan AI trong nửa đầu năm, nhưng lợi ích chủ yếu tập trung vào nhóm quốc gia có năng lực sản xuất tiên tiến.

Trong khi AI giúp cải thiện triển vọng tăng trưởng, tác động của thuế quan từ Mỹ đối với phần còn lại của thế giới lại được dự báo sẽ gia tăng theo thời gian. Mansoor Mohi-uddin, kinh tế trưởng của Bank of Singapore, cảnh báo rằng “còn quá sớm để nói thuế quan gây ít ảnh hưởng hơn dự kiến; thực tế là tác động của chúng chỉ đang bị trì hoãn”.

Trước thời điểm thuế quan có hiệu lực, doanh nghiệp toàn cầu đã tranh thủ đẩy mạnh xuất hàng sang Mỹ để né thuế, giúp giảm bớt cú sốc ngắn hạn. Nhưng khi hàng tồn kho cạn dần và thuế quan bắt đầu ngấm vào giá thành, doanh nghiệp được dự báo sẽ chuyển chi phí sang người tiêu dùng và giảm khối lượng xuất khẩu. WTO cũng phản ánh rủi ro này khi hạ dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu năm 2026 xuống còn 0,5%, từ mức 1,8% trước đó.

Những điểm sáng nâng đỡ triển vọng 2026

Trong bối cảnh các lực kéo trái chiều đan xen, triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2026 được cho là phụ thuộc đáng kể vào chính sách của các nền kinh tế lớn. Giới phân tích kỳ vọng Đạo luật To lớn và Đẹp đẽ của ông Trump với nội dung gia hạn cắt giảm thuế  có thể thúc đẩy nhập khẩu của Mỹ trong ngắn hạn. Đức đang phá vỡ truyền thống thắt chặt tài khóa để tăng chi tiêu, còn Nhật Bản đã thông qua gói kích thích 135 tỷ USD. Sự suy yếu của đồng USD và khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ cắt giảm lãi suất cũng được xem là những yếu tố hỗ trợ quan trọng với điều kiện cơn sốt AI không nguội lạnh.

Tuy nhiên, OECD cho rằng kinh tế thế giới vẫn dễ tổn thương nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang hoặc nếu kỳ vọng quá lớn vào AI không trở thành hiện thực. Tổ chức này dự báo tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm nhẹ từ 3,2% năm 2025 xuống 2,9% năm 2026 trước khi phục hồi lên 3,1% vào năm 2027.

Mỹ được nâng dự báo tăng trưởng lên 2,0% trong năm 2025 nhờ đầu tư AI, hỗ trợ tài khóa và kỳ vọng cắt giảm lãi suất, song tăng trưởng có thể giảm còn 1,7% vào năm 2026. Trung Quốc được dự báo giữ mức tăng 5,0% năm 2025 nhưng giảm xuống 4,4% năm 2026 khi tác động của thuế quan từ Mỹ rõ hơn và các biện pháp hỗ trợ dần thu hẹp. Khu vực đồng euro được nâng dự báo tăng trưởng lên 1,3% năm 2025, tương tự Nhật Bản, nhờ lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và đầu tư tích cực.

Câu hỏi then chốt hiện nay là liệu AI có thực sự trở thành công nghệ tạo ra bước nhảy năng suất toàn diện cho nền kinh tế hay không? Nếu AI chỉ dừng lại ở mức công cụ hữu ích mà không mang đến cải thiện năng suất rộng khắp, hàng trăm tỷ USD đầu tư cho hạ tầng hiện nay có thể bị coi là thiếu cơ sở, kéo theo làn sóng điều chỉnh mạnh trên thị trường và gây sức ép lên nền kinh tế Mỹ. Tuy vậy, theo Paulo Ruiz - Giám đốc điều hành Eaton, nền kinh tế AI hiện chỉ ở giai đoạn xây dựng nền tảng ban đầu, cho thấy chu kỳ đầu tư này vẫn còn dư địa đáng kể, miễn là kỳ vọng về một cuộc cách mạng năng suất thực sự không bị đổ vỡ.

Kim Ngân

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.