Cơn sốt AI giúp thế giới tránh cú hãm tăng trưởng

Làn sóng đầu tư AI bùng nổ tại Mỹ đang trở thành lực đỡ bất ngờ cho kinh tế toàn cầu, giúp xoa dịu lo ngại về tác động thuế quan và khiến nhiều tổ chức quốc tế phải nâng dự báo tăng trưởng cho năm 2025-2026.

AI tại Mỹ bùng nổ xoa dịu lo ngại thuế quan

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế quan đối ứng vào tháng 4, giới phân tích khi đó đồng loạt dự báo kinh tế toàn cầu sẽ chịu một cú hãm mạnh. Với vai trò là thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới, việc Mỹ cắt giảm nhập khẩu được cho là sẽ kéo theo xuất khẩu sụt giảm và gia tăng thất nghiệp tại nhiều quốc gia.

Cơn sốt AI giúp thế giới tránh cú hãm tăng trưởng -0
Những khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI đang giúp bù đắp thiệt hại kinh tế do thuế quan gây ra.

Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng, bức tranh dự báo trở nên lạc quan hơn. Một số chuyên gia thậm chí đã nâng triển vọng tăng trưởng toàn cầu với lý do bất ngờ rằng làn sóng đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ đang trở thành lực bù đắp đáng kể cho tác động của thuế quan.

Trong báo cáo tháng 10, WTO đã nâng dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu năm nay lên 2,4%, so với mức 0,9% hồi tháng 8. IMF cũng điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2025 từ 2,8% lên 3,2%. Cả hai tổ chức đều lý giải rằng sự điều chỉnh tích cực này chủ yếu đến từ làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI, khi riêng 4 tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ gồm Amazon, Alphabet, Meta và Microsoft đã lên kế hoạch chi gần 400 tỷ USD trong năm nay, tạo nên một động lực tăng trưởng mới cho kinh tế toàn cầu.

Theo các chuyên gia, Mỹ hiện chiếm 25% quy mô kinh tế toàn cầu. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, các khoản đầu tư liên quan đến AI từ thiết bị máy tính, trung tâm dữ liệu đến chi phí nghiên cứu có thể đã đóng góp gần một nửa tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế lớn nhất thế giới, mức đóng góp hiếm thấy đối với một ngành công nghệ mới nổi.

Tăng trưởng lệch pha

Dù vậy, làn sóng tăng trưởng này không lan tỏa rộng. Các trung tâm dữ liệu - biểu tượng của cơn sốt AI chủ yếu được xây dựng tại những khu vực nông thôn, tạo ít việc làm nhưng tiêu thụ lượng lớn điện và nước, khiến tác động kinh tế trực tiếp đối với địa phương khá hạn chế. Trong khi đó, nhiều vùng trên khắp nước Mỹ lại đối mặt bức tranh trái ngược: thất nghiệp tăng, tiêu dùng suy yếu, sản xuất và xây dựng nhà ở cắt giảm nhân công, ngân sách khu vực công bị thu hẹp và tâm lý thận trọng bao trùm doanh nghiệp.

Nhu cầu chip AI tăng mạnh từ Mỹ đã buộc IMA Asia nâng dự báo tăng trưởng GDP của hòn đảo lên 7% trong năm nay, so với mức 4,4% đưa ra trước đó. Chi tiêu cho hạ tầng và nhà máy dự kiến tăng tới 30%, cho dù tiêu dùng nội địa vẫn yếu và nhiều ngành công nghiệp khác gặp khó khăn. Hàn Quốc cũng được hưởng lợi nhờ vị thế thống trị trong mảng chip nhớ, trong khi Hà Lan hưởng lợi từ ASML - nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip hàng đầu thế giới. Theo CMC Markets, châu Á chiếm gần 2/3 tăng trưởng thương mại toàn cầu liên quan AI trong nửa đầu năm, nhưng lợi ích chủ yếu tập trung vào nhóm quốc gia có năng lực sản xuất tiên tiến.

Trong khi AI giúp cải thiện triển vọng tăng trưởng, tác động của thuế quan từ Mỹ đối với phần còn lại của thế giới lại được dự báo sẽ gia tăng theo thời gian. Mansoor Mohi-uddin, kinh tế trưởng của Bank of Singapore, cảnh báo rằng “còn quá sớm để nói thuế quan gây ít ảnh hưởng hơn dự kiến; thực tế là tác động của chúng chỉ đang bị trì hoãn”.

Trước thời điểm thuế quan có hiệu lực, doanh nghiệp toàn cầu đã tranh thủ đẩy mạnh xuất hàng sang Mỹ để né thuế, giúp giảm bớt cú sốc ngắn hạn. Nhưng khi hàng tồn kho cạn dần và thuế quan bắt đầu ngấm vào giá thành, doanh nghiệp được dự báo sẽ chuyển chi phí sang người tiêu dùng và giảm khối lượng xuất khẩu. WTO cũng phản ánh rủi ro này khi hạ dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu năm 2026 xuống còn 0,5%, từ mức 1,8% trước đó.

Những điểm sáng nâng đỡ triển vọng 2026

Trong bối cảnh các lực kéo trái chiều đan xen, triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2026 được cho là phụ thuộc đáng kể vào chính sách của các nền kinh tế lớn. Giới phân tích kỳ vọng Đạo luật To lớn và Đẹp đẽ của ông Trump với nội dung gia hạn cắt giảm thuế  có thể thúc đẩy nhập khẩu của Mỹ trong ngắn hạn. Đức đang phá vỡ truyền thống thắt chặt tài khóa để tăng chi tiêu, còn Nhật Bản đã thông qua gói kích thích 135 tỷ USD. Sự suy yếu của đồng USD và khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ cắt giảm lãi suất cũng được xem là những yếu tố hỗ trợ quan trọng với điều kiện cơn sốt AI không nguội lạnh.

Tuy nhiên, OECD cho rằng kinh tế thế giới vẫn dễ tổn thương nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang hoặc nếu kỳ vọng quá lớn vào AI không trở thành hiện thực. Tổ chức này dự báo tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm nhẹ từ 3,2% năm 2025 xuống 2,9% năm 2026 trước khi phục hồi lên 3,1% vào năm 2027.

Mỹ được nâng dự báo tăng trưởng lên 2,0% trong năm 2025 nhờ đầu tư AI, hỗ trợ tài khóa và kỳ vọng cắt giảm lãi suất, song tăng trưởng có thể giảm còn 1,7% vào năm 2026. Trung Quốc được dự báo giữ mức tăng 5,0% năm 2025 nhưng giảm xuống 4,4% năm 2026 khi tác động của thuế quan từ Mỹ rõ hơn và các biện pháp hỗ trợ dần thu hẹp. Khu vực đồng euro được nâng dự báo tăng trưởng lên 1,3% năm 2025, tương tự Nhật Bản, nhờ lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và đầu tư tích cực.

Câu hỏi then chốt hiện nay là liệu AI có thực sự trở thành công nghệ tạo ra bước nhảy năng suất toàn diện cho nền kinh tế hay không? Nếu AI chỉ dừng lại ở mức công cụ hữu ích mà không mang đến cải thiện năng suất rộng khắp, hàng trăm tỷ USD đầu tư cho hạ tầng hiện nay có thể bị coi là thiếu cơ sở, kéo theo làn sóng điều chỉnh mạnh trên thị trường và gây sức ép lên nền kinh tế Mỹ. Tuy vậy, theo Paulo Ruiz - Giám đốc điều hành Eaton, nền kinh tế AI hiện chỉ ở giai đoạn xây dựng nền tảng ban đầu, cho thấy chu kỳ đầu tư này vẫn còn dư địa đáng kể, miễn là kỳ vọng về một cuộc cách mạng năng suất thực sự không bị đổ vỡ.

Kim Ngân

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.