Rõ ràng, trong khi đi rao giảng về dân chủ, nhân quyền ở các nước khác, chính phủ Mỹ lại “lãng quên” những quyền tối thiểu nhất của người dân nước mình. Và một quốc gia luôn có hành vi xâm phạm quyền riêng tư của con người liệu có đủ quyền hạn để chỉ trích hay bôi xấu các quốc gia khác hay không?
Theo tuyên bố của nhóm Anonymous, họ có đầy đủ chứng cứ chứng minh việc NSA đang theo dõi hàng trăm triệu công dân của 35 quốc gia khác nhau trên khắp thế giới, trải dài từ châu Mỹ tới châu Âu, châu Á, châu Phi, Trung Đông và cả châu Úc… Những tài liệu này được các thành viên của Anonymous lấy được trong quá trình xâm nhập máy chủ và đánh cắp dữ liệu mật của NSA và Lầu Năm Góc.
Các hoạt động giám sát, theo dõi này được thực hiện cả trên thư điện tử như gmail, điện thoại di động, điện thoại để bàn và cả tài khoản trên trang mạng xã hội như Facebook, Twitter… Anonymous cũng khẳng định, ngoài chương trình PRISM vừa bị tờ Washingtonpost đăng tải hôm 7/6, NSA và Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) còn đang thực hiện một chương trình giám sát khác mang tên GiG với mục tiêu là các công ty bị nghi có tham gia hoạt động hoặc liên quan đến các hoạt động chống phá lợi ích của Mỹ.
Trong khi đó, tờ Guardian của Anh lại đưa tin, nhiều khả năng, Anh cũng tham gia vào chương trình này của NSA với tính chất liên kết giữa trụ sở thông tin chính phủ (GCHQ) và NSA. Các báo cáo mà Guardian thu thập được cho thấy, GCHQ đã hoàn thành tới 197 báo cáo tình báo dựa trên những thông tin mà NSA cung cấp trong năm 2012. Hơn nữa, hợp tác giữa GCHQ được hình thành từ cách đây gần 4 năm và người ta không loại trừ khả năng hoạt động của chương trình PRISM cũng được thực hiện vào thời điểm đó.
Cho đến chiều 8/6, chính quyền Washington vẫn bao biện rằng hành động này chỉ nhằm mục đích ngăn chặn một cuộc tấn công lớn vào nước Mỹ trong vòng vài năm vừa qua. Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ Mike Rogers còn nói với phóng viên rằng, việc thu thập các cuộc điện thoại của người Mỹ là hợp pháp và đã được Quốc hội cho phép. Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest cũng mô tả hành động này là “công cụ quan trọng” giúp giới chức Mỹ giám sát các nghi phạm khủng bố. Người đứng đầu ngành tình báo Mỹ James Clapper không những mạnh mẽ biện hộ cho hành vi này mà còn cho rằng, việc tiết lộ chương trình PRISM sẽ gây tổn hại lớn cho hoạt động tình báo…
Được biết, NSA hiện đang thu thập các cuộc gọi của hàng triệu khách hàng của hãng viễn thông Verizon, một trong những nhà cung cấp dịch vụ viễn thông lớn nhất của Mỹ. Văn bản chỉ thị lấy dữ liệu các cuộc gọi dựa theo Luật yêu nước (Patriot Act) được thẩm phán Roger Vinson của tòa án giám sát tình báo nước ngoài ký vào ngày 25/4 và có hiệu lực tới ngày 19/7. Chỉ thị này yêu cầu Verizon hàng ngày và liên tục cung cấp bản ghi âm tất cả các cuộc gọi cho NSA, trong đó bao gồm các cuộc gọi nội địa và cuộc gọi từ Mỹ đi các nước khác. Chưa hết, NSA và FBI còn đang tiếp cận trực tiếp các máy chủ của 9 công ty Internet hàng đầu như Microsoft, Yahoo, Google, Facebook, PalTalk, AOL, Skype, YouTube, Apple để thu thập dữ liệu…
Phải nói rằng, không chỉ người dân Mỹ mà cả thế giới đều sững sờ trước những thông tin mà báo chí đăng tải. Bất chấp những lời biện hộ và trấn an nói trên, các tổ chức, nhà hoạt động vì quyền tự do dân sự và sự riêng tư đang trút giận dữ vào quy mô to lớn của chương trình PRISM. Nhiều quốc gia đã bày tỏ sự phản đối và yêu cầu Mỹ phải có lời giải thích cụ thể.
Thượng nghị sĩ Bernie Sanders nói: “Nói trắng ra thì hàng triệu, hàng triệu người Mỹ bị chính phủ nghe trộm điện thoại và đối với tôi đây là điều không thể biện hộ và không thể chấp nhận được”. Còn Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul cho biết ông sẽ đề xuất một dự luật không cho phép các cơ quan an ninh được ghi lại các cuộc điện thoại mà không có lí do chính đáng. Hiện, Washington đã quyết định cho phép FBI và Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra để tìm ra người đã cung cấp thông tin mật về chương trình theo dõi PRISM.
Nếu bị phát hiện, nhiều khả năng những người này sẽ phải chịu những cáo buộc như phản quốc, tiết lộ thông tin mật… và chịu xét xử giống trường hợp của binh sĩ Bradley Manning cung cấp tài liệu cho trang web WikiLeaks. Theo tiết lộ của tờ Washingtonpost, người góp phần đưa những “chiến dịch bẩn” của Mỹ ra ánh sáng là một sĩ quan tình báo. Người này đã tận mắt chứng kiến hoạt động của hệ thống theo dõi lén mà NSA vận hành và “hoảng sợ với khả năng của nó”