Trung tá Lê Văn Thắng, Đội trưởng Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy của Công an quận Hai Bà Trưng cho biết:
- "Hiện trường" của loại tội phạm này rộng mênh mông. Từ Hà Nội, chúng có thể lên tận Sơn La, Lai Châu, vào Nghệ An, Hà Tĩnh hay sang tận Lào…Và ngược lại, bọn tội phạm cũng có thể từ các địa bàn trên thâm nhập vào Hà Nội để gây án. Vì thế, có những vụ án xảy ra trên địa bàn quận mình nhưng chúng tôi đã phải lên tận Mộc Châu (Sơn La) hay Hòa Bình… để truy bắt tội phạm.
Dắt một lượng ma túy trong người hay trong mọi loại phương tiện, từ chiếc xe máy cà tàng đến những chiếc "xế hộp" láng coóng trị giá tiền tỉ, chúng có thể "hòa tan" trong dòng chảy đông đúc của phố phường.
Cuộc đời muôn nẻo, chúng cũng luồn lách trong muôn nẻo của cuộc đời, người đời muôn mặt, chúng cũng "nhập vai" thành muôn mặt của người đời, từ kẻ ăn mày, kẻ bụi đời, anh công nhân, chàng sinh viên đang tìm việc đến những "đại gia" sang trọng, những kiều nữ đài các, những mệnh phụ kiêu sa, và độc ác hơn, nhiều khi chúng sử dụng cả trẻ con... để vận chuyển, giao dịch buôn bán, trong khi bọn tội phạm khác chẳng mấy khi hóa trang khi hành động, cùng lắm là bịt kín mặt mũi, chỉ để hở hai con mắt.
Việc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán… cũng không mấy khi có địa điểm cụ thể, hiện trường cụ thể, giờ giấc cụ thể. Thành phố mênh mông, hàng trăm hàng ngàn ngõ ngách. Hẹn nhau ở quận này, phố này, nhưng gần đến giờ giao hàng, chúng có thể đột ngột hẹn nhau ở quận khác, phố khác hay đổi từ giờ này sang giờ khác… Một cảnh sát trong Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an quận Hai Bà Trưng nhận xét:
- Cái bọn tội phạm này nó cứ như những giọt thủy ngân trên tấm kính ấy.
Câu nói khí văn vẻ. Nhưng nếu ai có dịp nhìn thấy những giọt thủy ngân đổ trên tấm kính, thì đều thấy sự so sánh của anh là hoàn toàn chính xác. Những giọt thủy ngân long lanh, linh động vô cùng, nhìn rõ đấy mà không tài nào nắm giữ được. Các loại tội phạm khác, mỗi tên hay một nhóm chỉ gây hại cho một vài người hay một vài cơ quan, còn tội phạm ma túy là loại tội phạm tàn phá xã hội. Lọt một tên tội phạm loại này, thì có nghĩa là hàng trăm hàng ngàn người khác bị chúng gieo rắc, tiêm nhiễm chất gây nghiện, dẫn đến tàn phá, hủy hoại cả bản thân lẫn gia đình. Trung tá Nguyễn Gia Lập, Đội phó Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy quận Hai Bà Trưng tâm sự:
- Có nhìn những người nghiện lúc lên cơn, và nhìn gia cảnh của họ, mới thấy hết mức độ tàn ác do bọn tội phạm ma túy gây ra cho xã hội. Khi lên cơn, "chất người" trong những con nghiện biến hết, họ chỉ còn là những con thú vật vã, lồng lộn trước một khát vọng, khát vọng điên cuồng là phải có ngay ma túy để thỏa mãn cơn nghiện. Lúc đó, cha mẹ, vợ con… đối với họ chẳng là cái gì cả. Để có ma túy, họ không từ một việc gì. Nhiều con nghiện đã đâm chém, giết người thuê, đòi nợ thuê… với số "tiền công" chỉ đủ mua mấy tép hêrôin, một số khác trở thành kẻ cướp cũng vì nghiện. Trong mỗi con nghiện luôn luôn tiềm ẩn một tên tội phạm hình sự là vì thế.
Kẻ buôn ma túy muốn bán được hàng thì phải có cả một hệ thống từ vận chuyển, phân phối đến bán lẻ. Chỉ cần một đầu mối bị bắt là cảnh sát có thể lần đến tận gốc. Vì thế tội phạm ma túy luôn luôn là tội phạm có tổ chức, và tổ chức của chúng rất chặt chẽ, tinh vi, không ít băng nhóm tội phạm loại này gồm toàn… người nhà, vì thế khi án bị phá, gần như toàn gia vào tù.
Đối đầu với loại tội phạm này, việc phá án đương nhiên là cực kỳ vất vả. Nói vô cùng nguy hiểm, vì xét về mặt hung hãn, manh động và liều lĩnh, xảo quyệt, thì bọn tội phạm ma túy hơn hẳn bọn tội phạm khác, bởi chúng biết hình phạt dành cho chúng nặng hơn nhiều so với khung hình phạt dành cho những tội phạm hình sự khác.
Giết người có khi chỉ bị án chung thân, và từ án chung thân, nhờ cải tạo tốt hoặc lập công, có thể được giảm xuống hình phạt tù có thời hạn rồi được đặc xá hay giảm án. Nhưng buôn bán 100 gram hêrôin (bây giờ thì 600 gram) mà bị bắt là cầm chắc án tử hình. Vì thế khi bị truy bắt, chúng biết "đằng nào cũng chết" nên một mặt sẵn sàng đổi mạng, một mặt sẵn sàng tung ra những khoản tiền lớn, có lần hàng trăm triệu, thậm chí hàng trăm ngàn USD hòng "đánh gục" cảnh sát.
26 con người, cả lãnh đạo lẫn chiến sĩ, trong đó chỉ có 14 điều tra viên, đó là toàn bộ lực lượng cảnh sát chống ma túy của Công an quận Hai Bà Trưng, một quận có số dân đông nhất của Hà Nội cũ (trên 34 vạn người, chưa kể số người vãng lai, tạm trú và số lao động tự do từ nơi khác đổ về), có diện tích rộng nhất (trên 10 km2), có địa hình cũng phức tạp nhất, với những địa danh "nổi tiếng" về ma túy như Thanh Nhàn, Mai Hương, ngõ 295 Bạch Mai, nhất là ngõ Lò Lợn đường Bạch Mai. Đây là một nơi có "truyền thống" về ma túy từ thời Pháp thuộc (hồi ấy chưa có hêrôin, thuốc lắc… mà chỉ mới có thuốc phiện), từ sau năm 1954 đến nay, ngõ này cũng là nơi cư trú của khá đông con nghiện và những người từng lăn lóc hết nhà tù này đến nhà tù khác vì phạm tội hình sự…
Với lực lượng cảnh sát chống ma túy, trước nay tôi nghĩ công việc của họ chỉ là lập án, phá án, truy bắt bọn tội phạm về ma túy. Và bắt được rồi thì điều tra, kết luận, giao hồ sơ cho Viện Kiểm sát nhân dân để truy tố chúng trước tòa. Nay gặp những cảnh sát chống ma túy thực sự, mới hay không phải chỉ có thế.
Ngoài việc lập án, phá án… họ còn rất nhiều công việc khác, như tham mưu cho Ban chỉ đạo phòng chống ma túy, cho Ban chỉ huy Công an quận để triển khai các biện pháp hành chính, phát động phong trào, triển khai các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp với công an các phường để quản lý những đối tượng có biểu hiện hoạt động phạm tội về ma túy, quản lý người nghiện, lập hồ sơ đưa người nghiện vào các trung tâm cai nghiện của thành phố… Chỉ riêng một việc quản lý người nghiện cũng đã vô cùng gian nan rồi. Trung tá Nguyễn Gia Lập cho biết:
- Số người nghiện ở quận Hai Bà Trưng, thời điểm cao nhất lên tới hơn hai nghìn, đông hơn nhiều so với các quận huyện khác của Hà Nội. Năm nào thành phố cũng giao chỉ tiêu đưa người nghiện vào các trung tâm chữa bệnh. Nhưng đưa được một người đi, phải tuân thủ những quy định, trình tự rất chặt chẽ của pháp luật. Các con nghiện thì luôn tìm mọi cách trốn tránh để khỏi phải đi cai.
Chỉ có 26 con người, nhưng nhìn vào khối lượng công việc mà họ đã làm vài ba năm gần đây, tôi thật sự khâm phục.
Năm 2007, Đội đã phá 48 vụ án mua bán trái phép chất ma túy, nghĩa là cứ chưa đầy 10 ngày, một vụ án mua bán trái phép chất ma túy đã bị Cảnh sát Chống ma túy Công an quận Hai Bà Trưng phá...
Năm 2007, 2 tụ điểm phức tạp về ma túy là tụ điểm 169 Minh Khai và tụ điểm đê Trần Khát Chân (phường Đống Mác) đã bị Cảnh sát Chống ma túy Công an quận Hai Bà Trưng xóa sổ. Cũng năm 2007, họ đã thụ lý điều tra 289 vụ án, gồm 310 đối tượng, nếu chia số vụ án cho 14 điều tra viên của đội, thì trong năm đó mỗi điều tra viên phải thụ lý điều tra hơn 20 vụ án, phải trực tiếp đấu tranh với trên 20 đối tượng.
Năm 2008, số vụ án về mua bán trái phép chất ma túy bị Cảnh sát Chống ma túy Công an quận Hai Bà Trưng phá là 44, trong đó có những vụ án điển hình như phá Chuyên án 132M tại Quốc lộ Tân Minh - Sóc Sơn (Hà Nội), bắt đối tượng Nguyễn Trọng Tuệ (có 1 tiền án tội "giết người") thu 1 bành hêrôin, 3 điện thoại di động, 1 xe máy, 86 triệu đồng. Vụ phá Chuyên án 122M tại phường Thanh Lương, bắt 2 đối tượng thuộc loại "boong ke, lô cốt" là Nguyễn Tiến Dũng, Nguyễn Mạnh Hùng, thu giữ 35 gói hêrôin, 5 điện thoại di động và trên 9 triệu đồng… Số vụ án mà đội đã thụ lý điều tra là 292, gồm 339 đối tượng, đã chuyển 292 vụ sang Viện Kiểm sát để truy tố, trong đó có 27 vụ án điểm, lập và được duyệt 379 hồ sơ đưa 379 đối tượng đi cai nghiện bắt buộc.
Sáu tháng đầu năm 2009, Đội đã phá 20 vụ án về buôn bán trái phép chất ma túy, trong đó có 6 vụ đường dây, 4 vụ là ổ nhóm "lô cốt" lâu năm, trong đó có những vụ điển hình như vụ phá Chuyên án VA010M tại phường Lê Đại Hành, bắt 2 đối tượng Lê Thị ánh, Phùng Xuân Phong, thu 4 bánh hêrôin. Vụ phá Chuyên án VA013 tại thị trấn Xuân Mai (huyện Chương Mỹ, Hà Nội), bắt 3 đối tượng Đặng Văn Kênh, Tăng Thị Cam và Mùi Văn Huy, thu 1 bánh hêrôin…
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2009, với những chiến công xuất sắc, liên tiếp khám phá 5 chuyên án ma túy, Đội Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy Công an quận Hai Bà Trưng đã được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Từ một quận có tới 4 phường được thành phố coi là "điểm nóng" về ma túy, nay chỉ còn 1. Cả chục "lô cốt, boong ke" về ma túy bị xóa sổ. Số người nghiện ngày càng giảm đi, hàng trăm người phạm tội về mua bán trái phép chất ma túy, sau khi thụ án đã hoàn lương… đó là những chỉ số về thành tích của những người cảnh sát chống ma túy ở một quận mà mới ngày nào, tệ nạn ma túy còn thuộc hàng "cộm cán" của thủ đô. Nhưng, cuộc chiến vẫn còn dài, và gian nan vẫn còn đang chờ họ ở phía trước
