Chuyến đi không như kỳ vọng của Thủ tướng Shinzo Abe

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vừa thực hiện chuyến thăm Iran kéo dài từ ngày 12 đến 14-6 với kỳ vọng có thể tận dụng mối quan hệ tốt đẹp bấy lâu nay của Nhật Bản để góp phần làm hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời nâng cao vị thế của ông trước thềm tổng tuyển cử ở Nhật Bản vào tháng 7 tới.

Tuy nhiên, sứ mệnh thuyết khách của nhà lãnh đạo Nhật Bản đã không đạt được kết quả như mong đợi, khi cả Mỹ và Iran đều đưa ra thông điệp không tích cực trong việc cải thiện quan hệ song phương và chuyến thăm cũng bị phủ bóng bởi vụ tấn công tàu chở dầu ngoài khơi vịnh Oman.

Một tàu chở dầu bốc cháy trên vịnh Oman ngày 13-6. Ảnh: AP.
Một tàu chở dầu bốc cháy trên vịnh Oman ngày 13-6. Ảnh: AP.

Chuyến thăm của Thủ tướng Abe tới Iran được thực hiện trong bối cảnh khu vực Trung Đông đang có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là quan hệ giữa Mỹ và Iran. Phát biểu khi gặp Tổng thống nước chủ nhà Hassan Rouhani, Thủ tướng Shinzo Abe khẳng định mong muốn của Nhật Bản trong chuyến thăm Iran lần này: “Có khả năng xảy ra các vụ đụng độ tình cờ trong khu vực nhưng chúng ta phải tránh bằng mọi giá. Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, cần thiết để Iran đóng vai trò xây dựng trong việc thúc đẩy hòa bình và ổn định trong khu vực. Không ai muốn chiến tranh. Nhật Bản sẽ nỗ lực để giảm nhẹ căng thẳng hiện nay”.

Nguyện vọng của Thủ tướng Abe là rõ ràng nhưng kết quả không được như  mong đợi khi cả Mỹ và Iran đều tuyên bố chưa sẵn sàng. Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei khẳng định hiện tại, ông không có phản hồi nào gửi đến Tổng thống Mỹ Donald Trump và trong tương lai cũng vậy.

Thực tế đây là một kết quả có thể dự đoán được và giới chuyên gia cho rằng chuyến thăm mang ý nghĩa biểu tượng nhiều hơn là sứ mệnh hòa giải. Chuyến thăm cũng bị phủ bóng bởi sự cố 2 tàu chở dầu bị tấn công trên vịnh Oman. Mỹ ngay lập tức cáo buộc Iran thực hiện vụ tấn công, điều tàu chiến đến khu vực làm gia tăng nguy cơ xung đột lớn hơn.

Giáo sư Jeff Kingston của Trường Đại học Temple ở Tokyo cho rằng, đây là một “sự trùng hợp” không phải tình cờ và điều đó cho thấy chuyến thăm của ông Shinzo Abe tới Iran không có tác động đối với căng thẳng tại Trung Đông. Thậm chí sự cố này đánh dấu sự leo thang đáng lo ngại trong khu vực, là tiền đề cho một cuộc xung đột rộng lớn hơn giữa Mỹ và Iran.

Ông Ali Vaez - Giám đốc dự án Iran của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế cho rằng, nếu Iran đứng đằng sau vụ việc như Mỹ cáo buộc thì rõ ràng chính sách gia tăng áp lực tối đa của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thất bại. Điều này đang khiến Iran trở nên quyết liệt hơn chứ không kiềm chế lại như Mỹ kì vọng. Còn nếu Iran không đứng đằng sau vụ việc, thì đã có một số lực lượng khác trong khu vực đang cố gắng tạo ra một sự cố để khơi mào một cuộc chiến mới trong khu vực.

Mặc dù vậy, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vẫn có thể tiếp tục vai trò hòa giải của mình với việc là nước chủ nhà tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh G20 trong tháng này.

Bộ trưởng Công nghiệp Nhật Bản Hiroshige Seko cho biết sự cố sẽ được thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng và Môi trường G20 vào cuối tuần này. Tuy nhiên giới quan sát nhận định, việc giảm nguy cơ leo thang sẽ đòi hỏi một sự thay đổi cơ bản trong chiến lược của cả Iran và Mỹ  cũng như các đồng minh khu vực của họ - một sự thay đổi mà Thủ tướng Shinzo Abe khó có thể thực hiện được.

Hôm 14-6, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đã bác bỏ cáo buộc của Mỹ liên quan đến vụ hai tàu chở dầu bị tấn công tại vịnh Oman, đồng thời cho rằng Washington đã lập tức đưa ra những cáo buộc đối với Tehran mà không có bằng chứng rõ ràng nào. Ngoại trưởng Javad Zarif cáo buộc Washington tìm cách phá hoại nỗ lực ngoại giao trong bối cảnh Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tới thăm Iran để làm trung gian hòa giải cho căng thẳng hiện nay tại khu vực Trung Đông.

Tuyên bố trên nhằm đáp lại việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran đứng sau hai vụ tấn công tàu chở dầu vừa qua. Một quan chức Mỹ cho biết, tại cuộc họp kín sáng 13-6, hầu hết các nước thành viên trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ)  đều lên án các cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu.

Do đó, sự việc vừa qua sẽ khiến Mỹ tìm kiếm được nhiều sự ủng hộ hơn cũng như “hợp lý hóa” chính sách cứng rắn với Iran. Trước đó cùng ngày, phát biểu tại cuộc họp của HĐBA LHQ về hợp tác giữa LHQ và Liên đoàn Arab (AL), Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã cực lực lên án vụ tấn công trên, đồng thời cảnh báo rằng, thế giới không thể để xảy ra một cuộc đối đầu lớn tại vùng Vịnh.

Nhận định về vụ việc, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng, hiện còn quá sớm để đưa ra bất kỳ kết luận nào về vụ việc do còn thiếu nhiều thông tin. Ông nêu rõ: “Không ai biết rõ điều gì đằng sau vụ tấn công này”.

Trong khi đó, chuyên gia Saudi Arabia, ông Hezam al-Hezam cáo buộc Cơ quan Tình báo Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thực hiện các vụ tấn công nhằm vào các tàu chở dầu trên nhằm kích động cuộc chiến chống Iran.

Vị chuyên gia nhấn mạnh Iran không “ngây thơ” đe dọa hoạt động vận tải biển trong khu vực theo cách thức như vậy mà không cân nhắc kỹ lưỡng tới các lệnh trừng phạt kinh tế đang nhằm vào mình. Bình luận cùng ngày về sự cố trên, Bộ Ngoại giao Ai Cập cũng lên án mọi hành động gây nguy hại đến an toàn của các vùng biển tại vùng Vịnh. Bộ trên cho biết Ai Cập rất quan ngại và đang theo dõi tin tức về vụ việc.

Hà Linh (tổng hợp)

Các tin khác

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).