Khó khăn chồng chất
Với địa hình đồi núi hiểm trở, có nhiều đường mòn, cửa khẩu, hệ thống đường giao thông kết nối vùng tương đối hoàn chỉnh, Điện Biên đã hội tụ nhiều yếu tố thuận lợi cho tội phạm ma túy khai thác về thị trường, tuyến vận chuyển, tiêu thụ ma túy và trung chuyển ma túy đi các địa phương khác. Cũng vì thế, trong nhiều năm qua, công tác kiểm soát ma túy của các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an gặp nhiều khó khăn. Cùng với tệ nạn buôn bán ma túy, số lượng người sử dụng ma túy vẫn còn nhiều, trên toàn tỉnh Điện Biên có 8.905 người nghiện ma tuý có hồ sơ quản lý, phần lớn đang sinh sống tại cộng đồng, số này tạo ra nguồn cầu rất lớn về tiêu thụ ma túy tại địa bàn và cũng là nguồn phát sinh các tội phạm về hình sự, ma túy.
Theo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (CSĐTTPVMT) - Công an tỉnh Điện Biên, trong thời điểm dịch bệnh COVID-19, tình hình tội phạm, tệ nạn ma túy tiếp tục diễn biến vô cùng phức tạp. Các loại ma túy như heroin, thuốc phiện, ma túy tổng hợp... được mua bán, vận chuyển từ nước ngoài vào địa bàn tỉnh Điện Biên tiêu thụ và trung chuyển đi các địa phương khác tiêu thụ. Mặc dù các lực lượng chức năng phòng, chống tội phạm ma túy toàn tỉnh đã đấu tranh quyết liệt nhưng các đường dây ma túy lớn vẫn có xu hướng tăng, tính chất ngày càng nguy hiểm, có sự móc nối chặt chẽ giữa đối tượng bên kia biên giới và đối tượng trong nước, sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi xảo quyệt để vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy.
Qua đấu tranh khai thác, Phòng CSĐTTPVMT xác định rõ một số thủ đoạn của các băng nhóm buôn bán ma túy. Một số đối tượng cầm đầu đường dây ở Điện Biên dùng thủ đoạn chia cắt việc vận chuyển ma túy bằng cách thuê nhiều nhóm khác nhau, nhóm này không biết nhóm kia. Đa số những người vận chuyển thuê ma túy là người dân tộc thiểu số, tuổi đời còn rất trẻ, thiếu việc làm, nhận thức còn hạn chế. Cũng do ảnh hưởng từ dịch bệnh COVID-19, giá heroin, ma túy tổng hợp có loại giảm 50 - 70% nên nguồn cung rất dồi dào, lợi nhuận cao.
Trong năm 2021, Công an tỉnh Điện Biên đã phát hiện 5 vụ, bắt 6 đối tượng quốc tịch Lào vượt biên giới thực hiện hành vi mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy, thu giữ gần 150 ngàn viên ma túy tổng hợp, 1,81 gam heroine, 1 kg thuốc phiện cùng nhiều tang vật khác.
Triệt phá đường dây của kẻ “trốn nã”
Trong thời gian qua, các lực lượng chức năng cũng đã triển khai nhiều kế hoạch tấn công trấn áp mạnh ở địa bàn huyện Điện Biên, từ đó triệt phá được nhiều vụ buôn bán ma túy xuyên quốc gia với số lượng lớn.
Cụ thể, vào sáng sớm ngày 1/9, tại khu vực đội 2, xã Noong Luống (huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên), khi tổ công tác thuộc Phòng CSĐTTPVMT phối hợp với Phòng Phòng chống tội phạm ma túy Bộ Chỉ huy Biên phòng tỉnh, Cục Hải quan tỉnh, Đồn Biên phòng Pa Thơm đang làm nhiệm vụ thì phát hiện hai chiếc xe máy do hai đối tượng nam giới điều khiển từ hướng xã Pa Thơm (huyện Điện Biên) đi xã Noong Luống, trên mỗi xe máy đều chở theo 1 bao xác rắn.
Với kinh nghiệm trong quá trình đấu tranh với tội phạm ma túy, các cán bộ đang làm nhiệm vụ đã nhận thấy những biểu hiện nghi vấn của các đối tượng này. Sau khi ra tín hiệu dừng xe, các đối tượng bị khống chế để kiểm tra. Tiến hành kiểm tra hai bao xác rắn, lực lượng chức năng phát hiện 49 bọc giấy bạc hình hộp chữ nhật, bên trong chứa các hạt tinh thể màu trắng, nghi ma túy tổng hợp.
Qua đấu tranh, 2 đối tượng khai nhận là Lò Lả (SN 1969 - tên thường gọi là Peng Lả Lò, quốc tịch Lào, HKTT bản Huổi Khum, huyện Mường Say, tỉnh U Đom Xay, Lào) và Hoàng Mạnh Linh (SN 1983, trú quán tổ 3, phường Nam Thanh, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên). Các đối tượng khai nhận, tinh thể trắng trong hai bao xác rắn là ma túy đá, được một đối tượng tên Long thuê vận chuyển từ đoạn đường thuộc xã Pa Thơm lên khu vực Bản Phủ, huyện Điện Biên. Nhận thấy có dấu hiệu của một đường dây buôn bán, vận chuyển ma túy xuyên biên giới, một chuyên án đã được xác lập.
Mở rộng vụ án, ban chuyên án đã tiến hành vây bắt đối tượng tên Long tại nơi hắn thuê phòng nghỉ gần bến xe Điện Biên. Tuy nhiên, khi lực lượng chức năng tới nơi, đối tượng Long này lại không có mặt. Tại hiện trường, cơ quan chức năng tạm giữ 1 xe ôtô, 2 điện thoại và 1 quyển hộ chiếu mang tên Bun Long. Từ manh mối là quyển hộ chiếu mang tên Bun Long, cơ quan CSĐT Công an tỉnh Điện Biên đã phát hiện tung tích về một đối tượng trốn truy nã của Công an tỉnh Lai Châu (cũ) tên là Hoàng Tiến Dũng (SN 1975), nơi đăng ký HKTT trước khi bỏ trốn của đối tượng này là ở Ngã Tư, xã Phì Nhừ (huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên).
Theo hồ sơ vụ án, sau khi bị TAND tỉnh Lai Châu (cũ) tuyên phạt 14 năm tù giam về hành vi buôn bán, vận chuyển các chất ma túy, bằng thủ đoạn vô cùng tinh vi, Hoàng Tiến Dũng đã tìm cách bỏ trốn khỏi trại giam. Công an tỉnh Điện Biên cũng đã có 2 quyết định truy nã đối tượng này vào các năm 1994, 1999 về các tội trốn khỏi nơi giam giữ và mua bán trái phép chất ma túy. Với sự xảo quyệt, Dũng đã bỏ trốn sang Lào sinh sống và móc nối với các đối tượng khác để tổ chức đường dây gồm 6 đối tượng mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy xuyên quốc gia từ Lào vào Điện Biên và tiếp tục trung chuyển đi các địa phương tiêu thụ.
Để che giấu tung tích, đối tượng thường chọn những nơi xa xôi, hẻo lánh, tìm cách hợp pháp hóa giấy tờ tùy thân do Lào cấp bằng nhiều cách. Trong gần 30 năm trốn truy nã, Dũng hoàn toàn không liên lạc với người thân ở Điện Biên, nhiều lần thay đổi tên, tuổi, địa chỉ, lấy vợ người Lào và hiện có 3 con.
Sau khi xác định được nơi ẩn náu của Dũng, các lực lượng chức năng do Phòng CSĐTTPVMT Công an tỉnh Điện Biên chủ trì đã lên kế hoạch vây bắt ông trùm trốn nã này. Đến 16h ngày 28/12/2021, tại bản Đon Tum, huyện Mường Nan (tỉnh Luông Pha Băng, Lào), tổ công tác của Công an tỉnh Điện Biên đã tổ chức vây bắt thành công đối tượng Dũng, dù đối tượng chống trả quyết liệt. Chiều 29/12/2021, Công an tỉnh Điện Biên đã di lý đối tượng từ cửa khẩu quốc tế Tây Trang về Điện Biên để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định. Vụ việc triệt phá đường dây của Hoàng Tiến Dũng chỉ là một trong những chiến công mà Phòng CSĐTTPVMT xác lập.
Theo lãnh đạo Phòng, trong năm 2021, các cán bộ chiến sĩ đã đấu tranh, phát hiện 19 vụ, bắt 25 đối tượng có hành vi phạm tội về ma túy, thu giữ 89,223kg heroin, 23,358kg ma túy tổng hợp và nhiều tang chứng, vật chứng khác. Trong công tác phối hợp, đã phát hiện 35 vụ, bắt 45 đối tượng về hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma túy, thu 64,77kg heroin, 127,99kg ma túy tổng hợp (gồm 227.808 viên hồng phiến, 2kg ma túy đá) và các tang chứng, vật chứng liên quan.
Bên cạnh việc đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ giúp đỡ người nghiện ma túy cai nghiện, phục hồi và hòa nhập xã hội, Phòng CSĐTTPVMT tiếp tục tăng cường cán bộ, chiến sĩ xuống cơ sở, liên tục mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm ma túy. Đồng thời đẩy mạnh hợp tác giữa các cơ quan, ban, ngành trong tỉnh và nước bạn Lào để nắm bắt được các hoạt động của loại tội phạm này, từ đó triệt phá các đường dây buôn bán ma túy liên tỉnh, xuyên quốc gia...
