Giá vàng liên tục lập kỷ lục trong năm nay đang thúc đẩy một xu hướng đầu tư mới: Giới nhà giàu và các văn phòng gia đình mang vàng thỏi đi cho thuê thay vì để “nằm yên” trong két. Mô hình này đem lại mức lãi 2 - 4% mỗi năm, đi ngược lại quan niệm truyền thống rằng vàng là tài sản không sinh lời và chỉ để nắm giữ chờ giá tăng.
Gaurav Mathur - nhà sáng lập SafeGold cho biết, lượng vàng được cho thuê thông qua nền tảng của ông đã tăng mạnh từ 2 triệu USD lên 40 triệu USD kể từ đầu năm. Ông nói với CNBC rằng mỗi ngày nhận được nhiều cuộc gọi từ các nhà đầu tư giàu có bày tỏ mong muốn cho thuê lượng vàng thỏi trị giá 1 - 2 triệu USD. Mathur nhận định, trong những tháng gần đây, sự thay đổi rõ rệt nhất là nhà đầu tư cá nhân giàu có đã trở nên thoải mái hơn với việc cho thuê vàng, bất chấp quan điểm lâu nay rằng kim loại quý này không tạo ra dòng tiền.
Hiện tượng cho thuê vàng vốn không mới. Trước đây, lĩnh vực này chủ yếu do các ngân hàng trung ương và tổ chức tài chính lớn nắm giữ. Nhưng theo Patrick Tuohy - CEO Goldstrom, điểm đặc biệt hiện nay là số lượng nhà đầu tư cá nhân tham gia ngày càng tăng thông qua các nền tảng chuyên biệt. Còn Keith Weiner - nhà sáng lập kiêm CEO Monetary Metals cho biết sự hấp dẫn của mô hình này đến từ việc nhà đầu tư muốn vừa nắm giữ vàng dài hạn, vừa kiếm được mức lãi ổn định thay vì chỉ kỳ vọng giá vàng tăng lên 5.000 USD mỗi ounce như trước.
Cách vận hành và sức hấp dẫn của thị trường cho thuê vàng
Bản chất của hoạt động cho thuê vàng tương tự như cho vay nhưng lãi suất được trả bằng vàng thay vì tiền mặt. Chủ sở hữu vàng chuyển tài sản vào các nền tảng trung gian, sau đó số vàng này được cấp cho các thợ kim hoàn, nhà tinh luyện hoặc doanh nghiệp chế tác làm nguyên liệu sản xuất. Những doanh nghiệp này không phải chịu rủi ro biến động giá vàng như khi vay tiền mặt để đi mua vàng; họ sản xuất ra sản phẩm và bán theo giá vàng tại thời điểm bán, nhờ đó tránh được sự phức tạp của việc phòng hộ giá.
Theo Wade Brennan - CEO Kilo Capital, việc thuê vàng giúp doanh nghiệp giải quyết đồng thời cả 2 vấn đề là có vốn phục vụ hoạt động sản xuất và loại bỏ được hoàn toàn rủi ro về giá. Nếu chọn vay tiền từ ngân hàng để mua vàng, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với rủi ro thị trường hoặc phải thực hiện các hợp đồng phòng hộ mà đa số họ không am hiểu. Khi thuê vàng, người vay chỉ cần hoàn trả lượng vàng tương đương sau khi hợp đồng kết thúc hoặc gia hạn khi cần thiết.
Lãi suất trên thị trường cho thuê vàng hiện khá hấp dẫn. SafeGold áp dụng mức 2% với hợp đồng có tài sản bảo đảm và 4% với hợp đồng không bảo đảm. Đầu năm nay, các mức này từng lên đến 3% và 5%. Monetary Metals cũng đang chi trả lãi suất tương tự, tùy vào cấu trúc hợp đồng và đối tác vay.
Joseph - một doanh nhân Mỹ cho biết ông đã tăng gấp đôi lượng vàng cho thuê trong năm nay thông qua Monetary Metals. Theo ông, đà mua vàng ở tốc độ kỷ lục của các ngân hàng trung ương và tình trạng nợ toàn cầu phình to khiến tích trữ vàng trở thành lựa chọn ít rủi ro và mang lại sự an tâm nhất. Ông hiện nhận mức lãi 3,8% trả bằng vàng và kỳ vọng mô hình này sẽ còn phát triển mạnh hơn khi giá vàng duy trì ở mức cao.
Giá vàng thế giới đã tăng hơn 50% trong năm nay và từng đạt đỉnh 4.381 USD một ounce vào tháng 10. Dù hiện đã giảm xuống khoảng hơn 4.000 USD nhưng mức tăng từ đầu năm đến nay vẫn là mạnh nhất kể từ 1979. Việc giá tăng nhanh khiến nhu cầu thuê vàng từ các hãng trang sức bùng nổ.
CEO Goldstrom cho biết nhu cầu của các hãng trang sức đã tăng gấp đôi chỉ trong 4 tháng, đặc biệt tại các thị trường từ Dubai đến Ghana. Giá vàng cao khiến khoản vay 100.000 USD tại ngân hàng mua được ít vàng hơn nhiều so với trước, buộc doanh nghiệp phải tìm tới mô hình thuê vàng để duy trì nguồn nguyên liệu.
Rủi ro tiềm ẩn và những lớp phòng thủ đang được siết chặt
Tuy nhiên, thị trường cho thuê vàng không phải không có rủi ro. John Reade - chuyên gia của Hội đồng Vàng thế giới (WGC) cảnh báo, rủi ro lớn nhất là người thuê không trả vàng đúng hạn hoặc trả vàng không đúng chất lượng. Một số trường hợp có thể trả vàng giả hoặc vàng bị pha tạp, nếu không được kiểm định kỹ lưỡng sẽ gây thiệt hại cho người cho thuê. Thậm chí việc quản lý dòng tiền yếu kém hoặc khó khăn tài chính của doanh nghiệp vay cũng có thể dẫn tới vỡ nợ.
Để giảm thiểu rủi ro, các nền tảng cho thuê vàng áp dụng nhiều biện pháp giám sát. Mathur cho biết SafeGold kiểm tra mọi thỏi vàng được trả lại để xác định độ tinh khiết. Monetary Metals sử dụng bảo hiểm, kiểm toán độc lập, hệ thống camera và công nghệ nhận diện tần số vô tuyến (RFID) nhằm ngăn chặn gian lận, dù theo Weiner, “không bao giờ có thể nói rủi ro là bằng không”.
Goldstrom thậm chí còn gắn chip RFID lên từng món trang sức làm từ vàng được thuê, cho phép truyền dữ liệu theo thời gian thực về nền tảng. Công ty sử dụng camera và cảm biến giám sát 24/7, đồng thời có các hãng bảo hiểm bảo lãnh trong trường hợp trộm cắp hoặc gian lận nội bộ. Nếu người thuê vỡ nợ, Goldstrom có quyền thu giữ và nung chảy số trang sức để thu hồi vàng. Tuohy khẳng định mô hình này đã hoạt động tại Trung Đông từ năm 2006 và chưa từng xảy ra trường hợp vỡ nợ nào.
Sự bùng nổ của thị trường cho thuê vàng cho thấy cách nhìn mới về kim loại quý này. Từ một tài sản phòng thủ, vàng đang trở thành nguồn tạo ra dòng tiền cho những nhà đầu tư nắm giữ dài hạn. Bối cảnh giá vàng cao kỷ lục, nhu cầu sản xuất tăng và thị trường nợ toàn cầu tiếp tục mở rộng có thể khiến xu hướng này ngày càng lan rộng. Với những chủ sở hữu vàng hiểu rõ rủi ro đối tác và lựa chọn đúng nền tảng uy tín, đây được xem là một kênh đầu tư bổ sung có khả năng mang lại lợi nhuận ổn định mà vẫn giữ nguyên giá trị tài sản gốc.
Khi vàng, bạc phản chiếu bất ổn toàn cầu 
Lý giải giá vàng thế giới lập đỉnh 
