Chính trường Mỹ phụ thuộc vào phán quyết của Tòa án tối cao

Sau 8 tháng thụ lý đơn kiện Luật cải cách y tế được Tổng thống Barack Obama ký kết hồi tháng 3/2010, ngày 28/6 (theo giờ địa phương), Tòa án tối cao Mỹ ra phán quyết rằng Luật này có vi phạm Hiến pháp hay không. Giới quan sát nhận định, dù phán quyết nghiêng về phía nào thì đây cũng sẽ là khởi đầu cho một "cuộc chiến chính trị" không an toàn cho cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, nhất là khi chỉ còn 5 tháng nữa là tới cuộc bầu cử Tổng thống.

Người dân Mỹ và thế giới đang dõi theo từng động thái tại trụ sở Tòa án tối cao, nơi 9 thẩm phán sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về Luật cải cách y tế mà Tổng thống Barack Obama ký hồi 3/2010, một sự kiện từng được vinh danh là "chiến công xuất sắc" của chính quyền đương nhiệm tại Washington.

Vụ việc bắt nguồn từ 8 tháng trước, khi tòa án tối cao xem xét lại Luật cải cách y tế lớn nhất trong vòng 50 năm qua của Mỹ nhằm kiểm tra lại xem phạm vi quyền lực của chính phủ liên bang có bị vi phạm như những đơn kiện viết hay không. Tiếp đó, các thẩm phán của tòa án tối cao cũng giám sát lại việc thông qua Luật cải cách y tế của Quốc hội và đưa ra kết luận về việc Quốc hội có vượt quá thẩm quyền của mình hay không.

Hồi tháng 3, tòa án tối cao còn mở thêm 3 vòng chất vấn, mỗi vòng dài ít nhất 2 tiếng đồng hồ để tranh luận về yêu cầu mà chính quyền Tổng thống Barack Obama đưa ra, đó là tất cả người Mỹ hoặc phải có bảo hiểm vào năm 2014 hoặc sẽ bị phạt. Những người ủng hộ Luật nói sự bó buộc này là điều cần thiết để giúp san sẻ phí tổn hầu giúp cho hàng triệu công dân được bảo hiểm y tế mà trước đây họ không có. Trong khi đó, những người phản đối lại coi sự bó buộc này là một hành động vi phạm Hiến pháp của chính phủ Mỹ. Các cuộc tranh luận khi đó càng trở nên gay cấn khi các thẩm phán của tòa án tối cao cũng chia làm hai phe: một bên cấp tiến và một bên có xu hướng bảo thủ, hoài nghi việc Hiến pháp Mỹ lại cho phép chính phủ buộc cá nhân phải mua bảo hiểm.

Luật cải cách y tế của Mỹ được Hạ viện thông qua dự kiến mở rộng dịch vụ chăm sóc y tế cho 95% dân Mỹ. Hiện Mỹ vẫn còn chừng 32 triệu dân chưa được hưởng bảo hiểm y tế. Như vậy, chính phủ liên bang sẽ tiêu tốn khoảng 940 tỉ USD cho việc thực thi Luật này đến năm 2019. Bên cạnh đó, Luật cải cách y tế cũng quy định các công ty bảo hiểm không được từ chối cấp bảo hiểm cho những người có tiền sử bệnh tật hoặc ngưng hợp đồng với những người có dấu hiệu suy giảm sức khỏe... Toàn bộ dân Mỹ sẽ phải mua bảo hiểm y tế và họ sẽ bị phạt nếu không mua. Phần lớn số tiền mua bảo hiểm y tế sẽ được dùng để hỗ trợ những gia đình có thu nhập dưới 88.000 USD/năm chi trả phí tổn y tế. Chính phủ cũng sẽ ban hành một số sắc thuế mới nhằm vào tầng lớp giàu trong xã hội.

Chính trường Mỹ phụ thuộc vào phán quyết của Tòa án tối cao ảnh 1
Người dân biểu tình trước trụ sở toà án tối cao, thể hiện sự ủng hộ đối với Luật cải cách y tế của Tổng thống Barack Obama.

Đây được coi là một trong những thắng lợi quan trọng và nổi bật nhất của Tổng thống Barack Obama kể từ khi ông nhậm chức. Tuy nhiên, ngay từ khi "mới ra đời", Luật này đã gây ra nhiều tranh cãi. Những người ủng hộ Luật chỉ có thành viên của đảng Dân chủ. Còn phe phản đối lại bao gồm cả các nghị sĩ đảng Cộng hòa và chính quyền 26/50 bang ở Mỹ, đứng đầu là bang Florida . Lập luận của các bang là Quốc hội đã vượt quá thẩm quyền của mình bằng cách ép người dân mua bảo hiểm, ngay cả khi họ nói muốn tự trả các chi phí y tế hoặc chưa có nhu cầu chăm sóc y tế.

Ngay trong ngày Tổng thống Mỹ Barack Obama ký Luật cải cách y tế, 14 bang tại Mỹ đã đồng loạt đệ đơn kiện Luật mới lên tòa án. Đơn kiện nêu rõ, bằng việc buộc các bang chi nhiều tỷ USD để mở rộng quyền bảo hiểm y tế cho người nghèo, Luật mới đã xâm phạm chủ quyền của các bang. Một số bang khác thì xem xét khả năng thông qua một luật để vô hiệu hóa điều khoản quy định người dân sẽ bị phạt tiền nếu không mua bảo hiểm.

Cuối năm 2010, tòa án liên bang Mỹ tại bang Virginia đã tuyên bố phần lớn các điều khoản của Luật cải cách y tế là vi phạm Hiến pháp. Đến đầu năm 2011, tuyên bố giống như trên cũng đã được tòa án liên bang Mỹ tại Florida đưa ra. Nhưng trước sự cương quyết của Tổng thống Barack Obama, các bang đã quyết định kiện lên tòa án tối cao. Theo các nhà phân tích, dù phán quyết của tòa án được đưa ra nghiêng về bên nào thì nó cũng có sức mạnh ghê gớm, ảnh hưởng đến cục diện chính trị của Mỹ, nhất là trong thời điểm nước này đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử Tổng thống vào tháng 11 tới.

Dự đoán, có ít nhất 3 kịch bản được đưa ra. Kịch bản 1 là Luật cải cách bị bãi bỏ, đảng Cộng hòa sẽ ăn mừng chiến thắng còn đảng Dân chủ thì đổ mọi lỗi, trách nhiệm cho đảng Cộng hòa. Còn nếu Luật được duy trì, Tổng thống Barack Obama có thể sẽ có nhiều cơ hội hơn trong cuộc tái tranh cử. Kịch bản cuối cùng là chỉ có điều luật quy định mọi công dân Mỹ phải mua bảo hiểm bị bỏ đi, "cơn ác mộng" của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã bắt đầu

Gia Nam

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.