Chính giới Mỹ bồi thường cho người da đỏ 1 tỉ USD

Trung tuần tháng 4 vừa qua, Chính phủ Mỹ cùng đại diện của người da đỏ đã ký một thỏa thuận bồi thường thỏa đáng, chấm dứt hơn một thế kỷ tranh chấp giữa chính quyền trung ương với các sắc dân bản địa lâu đời, từng được coi là một trong những “vết nhơ đen tối” trong toàn bộ lịch sử 235 năm tồn tại của Hợp Chủng quốc Hoa Kỳ.

Trong suốt 10 thập niên qua, nhiều bộ lạc da đỏ khác nhau đã khởi kiện chính quyền các tiểu bang, cũng như Chính phủ Liên bang đã sử dụng sai mục đích đất đai, tài nguyên và tiền bạc được ủy quyền, đi ngược lại những thỏa ước giao kèo mà lãnh tụ các bộ lạc đã tin tưởng giao cho chính quyền các cấp. Nhiều chính thể Hoa Kỳ kế tiếp nhau đều không đi đến quyết định dứt khoát về sự tranh chấp với các tộc người da đỏ thiểu số, khiến các vụ kiện dây dưa kéo dài làm xói mòn lòng tin về cách cư xử với sắc dân Mỹ bản địa; thậm chí có dư luận còn coi đó là một sự kỳ thị chủng tộc ngang nhiên tồn tại giữa thời buổi văn minh.

Sau sự kiện đương kim Tổng thống Barack Obama chấp bút ký ban hành một đạo luật vào tháng 12/2010, cho phép bồi thường cho người da đỏ qua thỏa thuận ngoài khuôn khổ chốn pháp đình, một hiện tượng thường thấy trong phạm vi luật pháp cho phép. Sau 15 tháng xúc tiến đàm phán, cuối cùng các đại diện của Bộ Nội vụ và Bộ Tư pháp Mỹ đã đạt được thỏa thuận với đại diện của các sắc dân da đỏ, đồng ý bồi thường số tiền tổng cộng lên tới 1 tỉ USD cho 41 bộ lạc từng đứng nguyên đơn trong các vụ án kiện tụng trước đây.

Sau lễ ký, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Eric Holder lên tiếng nhận định rằng, thỏa thuận vừa đạt được đã góp phần chấm dứt sự xung khắc giữa chính quyền trung ương với sắc dân Mỹ da đỏ, đáp ứng sự trông đợi mà các chính phủ trước đây chưa thực hiện được. "Họ có quyền được bồi thường thỏa đáng, do các cơ quan chủ quản trước đây đã không kiểm soát được sự vi phạm của các công ty khai thác tài nguyên dưới hình thức nhượng quyền, vi phạm thô bạo quyền sở hữu đất đai của người da đỏ do tổ tiên họ để lại - Bộ trưởng E. Holder nhấn mạnh - Thỏa thuận vừa ký đã giải quyết trung thực các bất công lịch sử liên quan đến quyền lợi của người da đỏ".

Đại diện Tư pháp và Nội vụ Hoa Kỳ ký văn bản bồi thường cùng các đại diện da đỏ tại thủ đô Washington.

Đại diện Tư pháp và Nội vụ Hoa Kỳ ký văn bản bồi thường cùng các đại diện da đỏ tại thủ đô Washington.

Các bộ lạc thiểu số da đỏ đứng tên trong thỏa thuận chủ yếu sinh sống tại vùng Viễn Tây, nơi có nhiều nguồn tài nguyên chưa khai thác như dầu mỏ, khí đốt, lâm sản… Người da đỏ cáo buộc Bộ Nội vụ Mỹ đã không làm tròn bổn phận quản lý các khu bảo tồn, khi được ủy quyền trông coi 230.000km2 đất qua những hợp đồng thuê mướn và nhượng quyền từ nhiều bộ lạc khác nhau.

Ngoài ra, bộ này còn được ủy quyền đứng tên quản lý hơn 2.500 tài khoản ủy thác của 250 bộ lạc da đỏ, có trách nhiệm lưu giữ tiền thuê đất từ các công ty khai khoáng và lâm thổ sản. Tiền bồi thường được tính trên cơ sở thuê mướn tài nguyên đất, cũng như trị giá khoáng sản cả trên và dưới mặt đất đi kèm. Do vậy những bộ lạc nào sở hữu vùng đất có dầu mỏ hay khí đốt đương nhiên sẽ nhận được khoản tiền lớn hơn. Ví như bộ lạc Osage ở tiểu bang Oklahoma tuy chỉ có 16.000 nhân khẩu, nhưng nhận được 380 triệu USD bồi thường.

Kế tiếp là bộ lạc Chipeua ở tiểu bang Minnesota với 40.000 dân nhận được 200 triệu USD, các bộ lạc sinh sống trong Khu bảo tồn Colville thuộc tiểu bang Washington có tổng cộng 10.000 nhân khẩu được bồi thường 193 triệu USD, hay bộ lạc Nez Perce ở tiểu bang Idaho với 4.000 dân được bồi thường 34 triệu USD… Tuy nhiên hiện còn khoảng 60 đơn kiện chính quyền các tiểu bang vẫn đang chờ sự can thiệp của giới tư pháp nhà nước.

Nhiều bộ lạc cho biết họ chưa có kế hoạch cụ thể sử dụng số tiền được bồi thường. Theo thông lệ chỉ có Hội đồng bộ lạc, nơi quy tụ các già làng uy tín nhất sẽ đưa ra cách giải quyết cuối cùng. Nhiều phương thức được đề xuất như chia đều trên đầu dân số qua số tiền được nhận theo định kỳ; thiết lập quỹ cho vay tín dụng không tính lãi; đầu tư vào các chương trình xã hội và cải thiện cơ sở hạ tầng, hay thực hiện các sách lược nhằm bảo vệ môi trường sinh thái…

Còn bà Heather Keane, phát ngôn viên của bộ lạc Coeur d'Alen với 2.000 nhân khẩu thuộc tiểu bang Idaho, được nhận 18 triệu USD bồi thường cho biết sẽ dùng khoản tiền này để đối phó với những thiệt hại do nạn triệt phá rừng nguyên sinh, từng xảy ra trong những năm 70 và 80 thế kỷ trước.

Khu sinh sống của các bộ lạc da đỏ luôn nằm trong danh sách những vùng nghèo khó nhất. Ví như phân nửa dân số bộ lạc Apache ở tiểu bang New Mexico sống trong cảnh thiếu đói triền miên. Trong thập niên 90, lãnh đạo bộ lạc này đã phải chấp nhận phương án cho thuê đất làm nơi chứa chất thải hạt nhân; đổi lại trong vòng 40 năm họ sẽ được trả số tiền khoảng 250 triệu USD. Theo thỏa thuận vừa ký, tộc người Apache với 4.000 dân nhận được 33 triệu USD tiền bồi thường.

Tù trưởng James Allen của bộ lạc Coeur d'Alen thay mặt nhóm đại diện người da đỏ tham gia ký kết thỏa thuận, đã hoan nghênh thái độ nghiêm túc của Chính phủ Liên bang. "Ông Barack Obama từng nêu việc giải quyết bồi thường cho dân thiểu số trong cương lĩnh tranh cử của 4 năm trước, thật đáng biểu dương là ông ấy đã giữ lời", tù trưởng J. Allen nhận xét với báo giới

T.Q.Long (theo The New York Times)

Các tin khác

Tin chưa kiểm chứng, hệ quả khó lường

Tin chưa kiểm chứng, hệ quả khó lường

Chỉ một thông tin chưa được kiểm chứng, nếu được tiếp nhận bằng cảm xúc thay vì lý trí, có thể tạo ra một chuỗi phản ứng khó kiểm soát. Khi sự việc vượt khỏi giới hạn, từ một câu chuyện cá nhân có thể trở thành vấn đề về an ninh, trật tự và trách nhiệm pháp lý. Vụ việc xảy ra tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt, tỉnh Phú Thọ mới đây là bài học cảnh tỉnh đắt giá cho những ai muốn biến mạng xã hội thành tòa án để phân xử đúng sai.

Khi người của công chúng đi lầm đường

Khi người của công chúng đi lầm đường

Nhiều năm qua, thế giới showbiz Việt chứng kiến những nghệ sĩ đang ở đỉnh cao sự nghiệp, bất ngờ ngã ngựa vì “cái chết trắng”. Ma túy đã và đang là một cơn ác mộng kinh hoàng, tàn phá không thương tiếc cuộc đời, danh tiếng và cả mạng sống của nhiều người của công chúng...

Hàng giả “khoác áo” đặc sản

Hàng giả “khoác áo” đặc sản

Những năm gần đây, đặc sản vùng miền ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng. Chính tâm lý “hàng vùng cao”, “hàng chính gốc”, “đặc sản bản địa” đã tạo ra một thị trường béo bở cho những người làm ăn gian dối. Vụ việc liên quan đến thịt trâu gác bếp của Hải Sapa, hay sâm Lai Châu giả sâm Ngọc Linh của Thanh Hằng, hay yến sào giả thương hiệu yến sào Khánh Hòa… đang cho thấy vùng trống pháp lý trong việc kiểm soát nguồn gốc và chất lượng đối với các sản phẩm được quảng cáo là đặc sản vùng miền đang bán tràn lan trên mạng xã hội.

Thách đấu trực tuyến hay cá độ trá hình?

Thách đấu trực tuyến hay cá độ trá hình?

“PK” (Player Kill) là hình thức thách đấu trực tiếp giữa những người livestream trên các nền tảng mạng xã hội. Các trận đấu xuất hiện thử thách như bắt ăn theo cách thức của động vật, nhảy khêu gợi, dung tục hoặc thực hiện các hành động đầy rủi ro… Quà tặng là ảo nhưng người nhận có thể quy đổi thành tiền và rút về tài khoản cá nhân. Điều này đã kích thích những cuộc thách đấu PK ngày càng độc lạ, sến sẩm và kịch tính, bất chấp nguy hiểm cũng như thuần phong mỹ tục…

Dẹp loạn “giang hồ mạng”

Dẹp loạn “giang hồ mạng”

Có một thời, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, vài câu nói tục tĩu, những màn khoe tiền, khoe xe, khoe “chiến tích” hay những câu chuyện được dựng lên theo màu sắc giang hồ, một người vô danh cũng có thể trở thành “người nổi tiếng” trên mạng xã hội. Thế nhưng sau vụ Huấn Hoa Hồng, Phú Lê, Tế Điên… bị bắt thì “rác” mạng cũng đang dần được dọn dẹp sạch sẽ.

Ai sẽ hoàn tiền vé của khán giả khi show diễn bị hủy?

Ai sẽ hoàn tiền vé của khán giả khi show diễn bị hủy?

Khán giả trả tiền từ nhiều tháng trước nhưng gần như không biết khoản tiền ấy được quản lý ra sao, có còn được giữ để tổ chức chương trình hay đã được sử dụng cho mục đích khác. Vụ án liên quan show “Về đây bốn cánh chim trời” không chỉ đặt ra trách nhiệm của nhà tổ chức mà còn cho thấy khoảng trống trong cơ chế bảo vệ quyền lợi của khán giả.

Hãy tự cứu mình trước “bẫy niềm tin”

Hãy tự cứu mình trước “bẫy niềm tin”

Chơi hụi (họ, biêu, phường…) vốn là một tập quán tương trợ tài chính truyền thống lâu đời của người dân cả nước nói chung, vùng đồng bằng sông Cửu Long nói riêng. Tuy nhiên, thời gian qua, tại tỉnh Cà Mau, tập quán này đang bị nhiều đối tượng lợi dụng, biến tướng thành “ma trận” lừa đảo chiếm đoạt tài sản quy mô lớn, đẩy hàng chục gia đình vào cảnh trắng tay. Việc hàng loạt chủ hụi bị khởi tố, đưa ra xét xử với những mức án nghiêm minh không chỉ gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự nhẹ dạ cả tin, hám lợi của người dân, mà còn đặt ra bài toán cấp thiết về tính tuân thủ pháp luật và hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp cơ sở.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Bi kịch phía sau những cuộc hôn nhân tạm bợ

Bi kịch phía sau những cuộc hôn nhân tạm bợ

Gặp nhau sau đổ vỡ hôn nhân gia đình, thay vì phải tìm hiểu xem cả hai có phù hợp về tính tình, lối sống… họ vội vàng quyết định ghép đôi sống thử. Đến khi nhận ra đối tác độc đoán, ích kỷ, xem người yêu như món đồ vật của mình, không phù hợp để kết lương duyên lâu dài thì đã quá muộn...

Bát nháo thị trường kim cương

Bát nháo thị trường kim cương

Từ vụ triệt phá đường dây buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương xuyên quốc gia, một góc khuất đáng lo ngại của thị trường đá quý Việt Nam đã lộ diện. Không chỉ là câu chuyện buôn lậu hay trốn thuế, vụ án còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ "vàng thau lẫn lộn", khi những viên kim cương không rõ nguồn gốc hoàn toàn có thể được "hợp thức hóa" để bước vào thị trường như hàng chính hãng.

Triệt phá đường dây sản xuất, mua bán vũ khí quân dụng quy mô lớn

Triệt phá đường dây sản xuất, mua bán vũ khí quân dụng quy mô lớn

Tối mắt vì tiền, đối tượng tìm cách móc nối đặt mua linh kiện súng các loại (trong đó có cả linh kiện súng quân dụng) mang về cất giấu, lên mạng học cách lắp ráp hoàn chỉnh rồi đăng tải hình ảnh lên mạng xã hội để rao bán. Khi có khách đặt mua, chỉ cần chuyển cọc, đối tượng ngụy trang trong thùng đựng máy tính hoặc kiện hàng gửi qua xe khách liên tỉnh, ở gần thì thuê shipper.

Cá độ bóng đá “nóng” cùng World Cup

Cá độ bóng đá “nóng” cùng World Cup

Ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh (FIFA World Cup 2026) mặc dù mới khởi tranh, chỉ mới đi hết nửa chặng đường, song vấn nạn đánh bạc, cá độ bóng đá trên không gian mạng tại Việt Nam đã “nóng” chẳng kém cạnh trên sân cỏ ở Bắc Mỹ. Nhiều đường dây cùng hàng loạt đối tượng, dù hoạt động kín kẽ, tinh vi song vẫn bị lực lượng Công an lật tẩy, xóa sổ trên khắp cả nước.

Mua bán trái phép chất ma túy đội lốt thuốc lá điện tử

Mua bán trái phép chất ma túy đội lốt thuốc lá điện tử

Sau khi hàng loạt những chiêu trò biến tướng của hoạt động mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy bằng cách pha trộn ma túy trong các gói trà giảm cân, đông trùng hạ thảo, gói bột nước trái cây Crispy fruit, Crispy fruit grape, mango, nước dâu, nước vui, viên kẹo, miếng ngậm… bị cơ quan Công an bóc trần, các đối tượng lại “đẻ” ra chiêu trò mới bằng cách hòa vào tinh dầu thuốc lá điện tử để tuồn ra thị trường.

Vạch trần thủ đoạn lừa đảo tinh vi bằng hợp đồng nghỉ dưỡng

Vạch trần thủ đoạn lừa đảo tinh vi bằng hợp đồng nghỉ dưỡng

21 vụ án, 187 đối tượng bị khởi tố, số nạn nhân lên đến 493 người, số tiền lừa đảo hơn 181,4 tỷ đồng và con số có thể tăng lên khi vụ án đang tiếp tục điều tra mở rộng. Đó là những con số khủng trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn bán gói nghỉ dưỡng, du lịch vừa bị Công an TP Hà Nội khởi tố. Điều đáng buồn khi nạn nhân chủ yếu là những người già và các đối tượng lập nên một hệ thống các công ty có móc nối với nhau lừa đảo ngay trong nước.

Sử dụng phần mềm lậu: Lợi trước mắt, hại dài lâu

Sử dụng phần mềm lậu: Lợi trước mắt, hại dài lâu

Nhiều năm qua, việc cài đặt và sử dụng phần mềm không bản quyền vẫn diễn ra khá phổ biến tại Việt Nam. Không ít người vẫn giữ tâm lý “dùng tạm”, “không ai kiểm tra”, hoặc coi việc sử dụng phần mềm crack, key lậu là chuyện bình thường để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, vụ án vừa được Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố cho thấy sự nghiêm khắc của cơ quan chức năng đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả trên môi trường số.

 Bóc gỡ đường dây sản xuất trái phép vũ khí xuyên Việt

Bóc gỡ đường dây sản xuất trái phép vũ khí xuyên Việt

Trong thời gian 60 ngày, từ những dấu vết trên không gian mạng, lực lượng An ninh Công an Hà Tĩnh đã bóc gỡ, triệt xóa thành công đường dây sản xuất, chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng quy mô lớn hoạt động từ Lào Cai đến An Giang, bắt giữ hàng chục đối tượng, thu hàng trăm khẩu súng thành phẩm và hàng nghìn linh kiện.

Xuất ngoại tham gia đường dây rửa tiền gần 565 tỷ đồng

Xuất ngoại tham gia đường dây rửa tiền gần 565 tỷ đồng

Sau khi giả danh cán bộ thuế, gọi điện cho nhiều doanh nghiệp yêu cầu cài đặt kê khai thuế qua mạng; các đối tượng đã chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng của các bị hại. Từ đó, các đối tượng sử dụng tài khoản bị hại để chuyển tiền đến nhiều tài khoản khác nhau… Cơ quan điều tra xác định, các đối tượng trong đường dây “Rửa tiền” có giao dịch bất thường phát sinh là 43.510 lượt giao dịch, với tổng số tiền giao dịch lên đến gần 565 tỷ đồng…

Thị trường ngầm mua bán thiết bị gian lận cước taxi công nghệ

Phanh phui thị trường ngầm gian lận cước taxi

Hành khách vẫn lên xe, chuyến đi vẫn diễn ra, tiền cước vẫn được thanh toán đầy đủ, nhưng trên hệ thống quản lý của doanh nghiệp, những cuốc xe ấy chưa từng tồn tại. Những vụ án gần đây đã hé lộ một phương thức gian lận mới trong ngành vận tải công nghệ, nơi các thiết bị điện tử được chế tạo riêng để vô hiệu hóa hệ thống giám sát, giúp tài xế chiếm đoạt doanh thu và hình thành cả một thị trường ngầm trên phạm vi nhiều tỉnh, thành phố.

Ngọc “Sủi”: Từ "Idol tóp tóp" đến vòng lao lý

Ngọc “Sủi”: Từ "Idol tóp tóp" đến vòng lao lý

Từng thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi bằng những "bài giảng" về chữ tín, nghĩa khí và cách làm người, TikToker Ngọc "Sủi" xây dựng hình ảnh một đàn anh từng trải trên mạng xã hội. Nhưng phía sau những video triệu lượt xem ấy, cơ quan điều tra lại phác họa một chân dung khác, gắn với cáo buộc cưỡng đoạt 6,8 tỷ đồng và một vụ án đang gây nhiều chú ý.

Lật tẩy băng nhóm núp bóng doanh nghiệp cưỡng đoạt tài sản

Lật tẩy băng nhóm núp bóng doanh nghiệp cưỡng đoạt tài sản

Dưới cái mác một doanh nghiệp trung chuyển, kiểm đếm thủy hải sản hoạt động nhộn nhịp tại phường Minh Phụng, TP Hồ Chí Minh, “Chành cua 46” thực chất là đại bản doanh của một băng nhóm giang hồ hoạt động theo kiểu “xã hội đen”. Bằng các thủ đoạn khủng bố tinh thần, phá hoại tài sản và áp đặt “luật ngầm” tàn nhẫn, băng nhóm do nữ quái Lâm Bích Dung cầm đầu đã cưỡng đoạt của các chủ vựa, tài xế miền Tây số tiền bất chính khổng lồ lên đến hơn 40 tỷ đồng.