Cuộc đào tẩu lớn nhất
Giới truyền thông coi cuộc hành quân với khoảng 200-250 xe bọc thép chiều tối 5/9 là cuộc đào tẩu lớn nhất kể từ khi NATO khai hỏa tấn công Libya đến nay.
Giới truyền thông đưa tin, người đứng đầu lực lượng an ninh của ông Gaddafi là Mansour Daw (Mansour Dhao) đã vượt biên giới Libya tới thành phố Agadez và sẽ đến thủ đô Niamey của Niger. Cùng đi với ông Mansour Daw (từng là vệ sĩ riêng của ông Gaddafi) còn có một số thành viên khác trong nhóm phụ tá thân cận của Tổng thống Libya. Vì là Giám đốc an ninh nội bộ, luôn theo sát ông Gaddafi nên sự ra đi của ông Mansour Daw được coi là mất mát lớn của Tổng thống Libya.
Điều đáng nói là người dẫn những nhân vật kể trên đào tẩu là Agaly Alambo, thủ lĩnh của Phong trào Công lý Niger, một lãnh đạo lâu năm của nhóm phiến loạn du mục Tuareg, từng có quan hệ mật thiết với ông Gaddafi từ lâu. Khi NATO và phe nổi dậy bắt đầu tấn công các lực lượng trung thành với Tổng thống Libya, ông Agaly Alambo đã chiêu mộ khoảng 1.500 cựu phiến quân Niger để cùng chiến đấu với ông Gaddafi.
Vì cuộc đào tẩu kể trên diễn ra chỉ vài giờ sau tuyên bố của phát ngôn viên chính phủ Moussa Ibrahim - Tổng thống Gaddafi đang ở trong tình trạng sức khoẻ tốt nhất, đang lên kế hoạch bảo vệ đất nước và sẽ chiến đấu đến chết hoặc đến khi giành được chiến thắng nên giới chuyên môn đặt nhiều câu hỏi. Được biết, đoàn xe kể trên được quân đội Niger hộ tống vào nước này, do đó không loại trừ khả năng ông Gaddafi và con trai Saif al-Islam có mặt trong "dòng người tị nạn".
Có tin nói rằng, cha con Tổng thống Gaddafi chỉ quá cảnh Niger để tới sống lưu vong ở Burkina Faso, quốc gia từng nhận nhiều viện trợ của Libya. Ngoài ra, những chiếc xe tới Niger hôm 5/9 không chỉ xuất phát từ Libya mà còn từ nhiều nơi khác ở Algeria. Cách đây khoảng 2 tuần, Burkina Faso đã đề nghị cho ông Gaddafi và gia đình đến sống lưu vong tại đây. Được biết, Ngoại trưởng Yipene Djibril Bassolet từng tuyên bố, ông Gaddafi có thể đến tị nạn ở nước này bất chấp việc Burkina Faso là thành viên của Toà án Hình sự Quốc tế (ICC).
Ngày 16/5/2011, ICC phát lệnh bắt ông Gaddafi và con trai Saif al-Islam với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người. Điều đáng nói là Burkina Faso đã chính thức công nhận NTC là chính phủ hợp pháp của Libya. Có tin nói rằng, có 10 xe chở tiền và vàng chạy sang Niger.
Giới truyền thông cũng đưa tin, 12 người thân của ông Gaddafi, trong đó có vợ (Safia), 2 con trai (Mohammad và Hannibal) và 1 con gái (Aisha) đang được bảo vệ nghiêm ngặt trong một biệt thự sang trọng. Một quan chức Algeria cho biết, người nhà ông Gaddafi được yêu cầu đi lại một mình, không có vệ sĩ bởi không muốn họ gây thêm rắc rối sau khi tới nước này. Algeria bày tỏ sự giận dữ trước những chỉ trích khi cho người thân ông Gaddafi tị nạn.
Thủ tướng Algeria Ahmed Ouyahia cho biết, phe đối lập ở Libya đã đồng ý để gia đình Gaddafi đi tị nạn, hơn nữa NTC khẳng định đó là vấn đề nhân đạo. Giới truyền thông lại biết tin tức từ Thông tấn xã Libya, tên mới của Thông tấn xã nhân dân JANA, hãng thông tấn Libya trước đây từng phải ngừng hoạt động sau khi lực lượng nổi dậy kiểm soát thủ đô Tripoli hồi cuối tháng 8.
Nhiều thông tin khó kiểm chứng
Tổng thư ký NATO Rasmussen cảnh báo, các lực lượng của ông Gaddafi vẫn tạo ra những mối nguy hiểm cho dân thường và liên quân sẽ tiếp tục hoạt động của mình ở Libya chừng nào còn cần thiết bởi hiện NATO không biết ông Gaddafi đang ở đâu. Ông Rasmussen cho biết, chiến dịch quân sự tại Libya sẽ sớm kết thúc khi quân nổi dậy đạt được những bước tiến lớn để giành chiến thắng. Đây là tuyên bố tại cuộc họp báo hôm 5-9, nhưng Tổng thư ký Rasmussen cũng nhấn mạnh, thời gian biểu cụ thể sẽ phụ thuộc vào đánh giá của các chỉ huy trên thực địa.
Ông Rasmussen khẳng định, ông Gaddafi không phải là mục tiêu của NATO và việc bắt giữ Tổng thống Libya không phải là yếu tố quyết định liên quan đến việc chấm dứt chiến dịch của NATO tại quốc gia Bắc Phi này.
Dư luận đang quan tâm tới thông tin của hãng Reuters (dẫn lại tin từ kênh truyền hình Al Jazeera) về việc lực lượng nổi dậy đang lên kế hoạch tiến vào thị trấn Bani Walid, một trong những thành trì cuối cùng của lực lượng ủng hộ ông Gaddafi trong ngày 6/9 sau khi đạt được thỏa thuận với các đại diện của thị trấn sa mạc này nhằm tránh xảy ra giao tranh. Nếu thông tin này được xác nhận thì đây là thắng lợi mới và quan trọng của quân nổi dậy sau khi lực lượng ủng hộ ông Gaddafi ở Bani Walid nhiều lần từ chối đàm phán.
Cho tới nay chỉ còn Bani Walid, Sirte, Sabha và Jufra là 4 thành trì cuối cùng còn nằm trong sự kiểm soát của ông Gaddafi. Hội đồng Dân tộc Chuyển tiếp Libya (NTC) khẳng định, cho dù đã kiểm soát gần hết đất nước, nhưng chưa bắt được ông Gaddafi thì họ chưa thể nói đến chiến thắng toàn vẹn. NTC cho rằng, hai con trai của ông Gadhafi là Saadi và Mutassim đang ẩn náu tại Bani Walid và chỉ huy lực lượng tại đây.
Phe nổi dậy vừa phát hiện một hầm bí mật trong doanh trại (xương sống của Ủy ban vận động cách mạng trong chính quyền Gaddafi) ở phía Đông thủ đô Tripoli, trong đó chứa 25 xe chở đầy thuốc nổ. Trước đó, lực lượng đối lập đã tìm thấy tên lửa Scud cùng hàng ngàn quả đạn pháo, bom mìn và vũ khí khác tại các khu vực ở ngoại ô Tripoli. NTC coi đây là một phần trong kế hoạch tấn công chính quyền mới của quân đội Gaddafi nhằm gây bất ổn định tại Tripoli.
Trước đó (2/9), lực lượng nổi dậy đã tìm thấy căn cứ tên lửa phòng không SA-5 (tên ký hiệu NATO SA-5 Gammon) của quân đội Libya nằm cách thủ đô Tripoli khoảng 70km về phía Đông Nam. NTC tuyên bố, đang nắm trong tay những tài liệu cho thấy, ông Gaddafi đã mua vũ khí của nước ngoài, vi phạm lệnh cấm vận của Liên hợp quốc và họ sẽ kiện các công ty này. Điều đáng nói là NTC không nêu rõ danh tính những công ty này bởi chưa xác định được những hợp đồng mua bán có liên quan tới chính phủ hay chỉ được thực hiện với tư cách cá nhân
