Cắt lát biến động kinh tế toàn cầu

Theo dự báo mới nhất của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) về kinh tế toàn cầu, châu Á vẫn là lục địa có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ nhất, với sự tái cân bằng rõ ràng giữa Trung Quốc và các quốc gia châu Á mới nổi khác. Tuy nhiên, nhìn chung châu Á không còn gia tăng tỷ trọng trong Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu kể từ năm 2020.

Trong cuộc cạnh tranh giữa Trung Quốc, Mỹ và khu vực đồng euro, nền kinh tế Mỹ đã có sự phục hồi ngoạn mục. Nhìn lại từ năm 1980, người ta thấy một chuỗi các quốc gia chủ chốt trong sự phát triển của châu Á: Nhật Bản cho đến năm 1995; Trung Quốc từ năm 1995 - 2021, và hiện nay là động lực kép Ấn Độ - ASEAN.

Cắt lát biến động kinh tế toàn cầu -0
Dự án kênh đào Kra của Thái Lan sẽ là một điểm nhấn trong bức tranh toàn cảnh của kinh tế toàn cầu.

Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới mới nhất của IMF công bố hôm 23/10 không chỉ bao gồm những dự báo ngắn hạn quen thuộc cho năm 2024 và 2025, mà còn kèm theo một cơ sở dữ liệu đồ sộ về nền kinh tế toàn cầu trong suốt 44 năm qua, từ năm 1980, cùng với các dự báo trong vòng 5 năm tới, đến năm 2029, dựa trên phân tích của IMF về tiềm năng tăng trưởng của các quốc gia khác nhau. Một nghiên cứu sâu hơn về các nền kinh tế châu Á và cuộc cạnh tranh quốc tế với phương Tây mang lại những kết quả không ngờ tới.

Giảm tốc mang tính cơ cấu

Nhận định đầu tiên từ IMF là tăng trưởng toàn cầu đã giảm tốc trong thời gian dài sau cú sốc năm 2020 và bật dậy tạm thời năm 2021. Đến năm 2029, các nhà kinh tế của IMF dự đoán tăng trưởng hàng năm sẽ chỉ đạt 2,5%, thấp hơn nửa điểm so với thập kỷ 2010. Tình hình này do nhiều yếu tố: năng suất tăng chậm hơn cho dù các cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra, các nước mới nổi (đặc biệt là Trung Quốc) không còn tăng trưởng nhanh như trước, tình trạng già hóa dân số, tốc độ đô thị hóa giảm, và tác động của các hiện tượng khí hậu cực đoan.

IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu sẽ ổn định nhất định trong ngắn hạn, ước tính ở mức 2,7% vào năm 2024 và 2,8% vào năm 2025. Nếu chia mức trung bình này theo châu lục, châu Á đang phát triển vẫn là thành phần năng động nhất trong tăng trưởng toàn cầu (5,3% trong năm 2024), bỏ xa các khu vực khác như châu Phi hạ Sahara (3,6%), Trung Đông (2,4%) và Mỹ Latinh (2,1%). Châu Á đang phát triển đã từng chiếm lợi thế ngoạn mục hơn nhiều trong giai đoạn 2006 - 2015 với mức tăng trưởng hàng năm gần đạt 8%, trong khi không có châu lục nào khác có thể vượt mức trung bình 5%. Tuy nhiên, phân tích trong vòng 5 năm của IMF cho thấy lợi thế này của châu Á đang bị xói mòn: mức tăng trưởng có thể chỉ còn 4,5% vào năm 2029 trong khi các khu vực đang phát triển khác sẽ phần nào bắt kịp.

Một sự thay đổi mang tính cơ cấu khác mà IMF nhận thấy là sự tái cân bằng trong tăng trưởng kinh tế châu Á gây bất lợi cho Trung Quốc và có lợi cho “cặp đôi” Ấn Độ - ASEAN. Trung Quốc dẫn đầu cho đến năm 1014, còn Ấn Độ đạt tốc độ tăng trưởng tương đương trong giai đoạn 2015 - 2019, sau đó vượt trội  hơn hẳn, đặc biệt sau cú sốc kinh tế do đại dịch COVID-19 nặng nề đối với nước này. Chênh lệch tăng trưởng giữa Trung Quốc và Ấn Độ dự báo sẽ vượt quá 3 điểm phần trăm mỗi năm nghiêng về phía có lợi cho Ấn Độ vào năm 2029, với mức tăng trưởng của Trung Quốc gần về mức trung bình toàn cầu. Đến lượt nhóm ASEAN 5 (Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam) được cho là sẽ vượt tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc từ năm 2024. Riêng trong khối ASEAN, tiềm năng của Việt Nam và Philippines có thể so sánh với Ấn Độ, trong khi Thái Lan lại kìm hãng bước tiến chung của khối với mức tăng trưởng yếu (với dự báo tăng trưởng chỉ đạt 2,7% vào năm 2029).

Một châu Á năng động kinh tế

Nếu như châu Á tiếp tục quá trình bắt kịp kinh tế về mặt khối lượng, thì hiện tại, châu lục này đã tạm thời ngừng bắt kịp về mặt giá trị. Tỷ trọng của châu Á trong GDP toàn cầu tính bằng USD hiện tạm thời sụt giảm. Đây là một nghịch lý, vì trong dài hạn, việc bắt kịp của các quốc gia mới nổi đã diễn ra nhờ hiệu ứng khối lượng và hiệu ứng giá cả. Cụ thể, điều này xảy ra khi giá cả trong nước tăng nhanh hơn mức trung bình thế giới, hoặc khi tỷ giá hối đoái của đồng tiền quốc gia tăng lên, hoặc là sự kết hợp của cả 2 yếu tố này.

Trong thập kỷ 2014 - 2023, Mỹ đã trải qua một giai đoạn đồng tiền mạnh - USD tăng 13% so với đồng nhân dân tệ Trung Quốc và 25% so với đồng yên Nhật - nhưng cũng là nền kinh tế lạm phát cao hơn các nền kinh tế châu Á khác kể từ năm 2020. Chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ giai đoạn 2020 - 2023 tăng 18% so với chỉ 3% ở Trung Quốc và 6% ở Nhật Bản. Cả hai yếu tố này rất có thể sẽ giảm dần hoặc biến mất trong những năm tới. Lạm phát tại Mỹ sẽ trở lại xu hướng dài hạn và vai trò của đồng USD như một “nơi trú ẩn” an toàn trong thời kỳ khủng hoảng sẽ giảm bớt (trừ khi có một cú sốc địa chính trị hay y tế khác).

Tuy nhiên, tỷ trọng tương đối của châu Á, đặc biệt là Trung Quốc trong nền kinh tế thế giới, đã chịu một cú sốc đáng kể liên quan tới USD kể từ năm 2020. 12 nền kinh tế lớn nhất châu Á, chiếm 90% GDP châu Á - Thái Bình Dương, đã chứng kiến tỷ trọng của họ trong GDP toàn cầu tính theo USD đạt mức cao nhất là 33% vào năm 2020 - 2021, trước khi giảm xuống còn 30% vào năm 2024. Theo các dự báo hiện tại của IMF, tỷ trọng này sẽ tăng lên hơn 32% một chút vào năm 2029. Do vậy, khoảng trống trong việc bắt kịp đồng USD có thể kéo dài một thập kỷ.

Tính theo ngang giá sức mua, bức tranh trở nên rất khác biệt. Trung Quốc đã vượt Mỹ vào năm 2015, và Ấn Độ hiện đã đạt khoảng 50% GDP của Mỹ. Khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia châu Á và phương Tây tiếp tục được thu hẹp. Tuy nhiên, việc đánh giá theo đồng USD hiện tại có ý nghĩa rất quan trọng trong việc so sánh sức nặng quốc tế của các nền kinh tế và khả năng ảnh hưởng toàn cầu của chúng.

Ngọc Lan

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.