Cánh diều vàng 2016: Cuộc đua thuần túy của các phim tư nhân

Lễ trao giải thưởng Cánh diều vàng 2016 sẽ diễn ra vào ngày 9 - 4 tại Nhà hát Quân đội (Thành phố Hồ Chí Minh), ghi dấu một năm khởi sắc của điện ảnh Việt Nam. Cho đến thời điểm này, mọi khâu chuẩn bị đã bước vào giai đoạn hoàn thiện để tiến tới lễ vinh danh những cá nhân, tác phẩm điện ảnh xuất sắc nhất trong năm. Có những hy vọng nhưng cũng không ít băn khoăn từ giải thưởng.

Ra đời từ năm 1994, giải thưởng thường niên của Hội Điện ảnh Việt Nam đã được đổi tên thành giải thưởng "Cánh diều vàng" từ năm 2001 nhằm tôn vinh, khuyến khích lao động sáng tạo của giới điện ảnh cả nước trong một năm. Năm nay, Lễ trao giải Cánh diều hướng tới tiêu chí: "Đề cao tác phẩm điện ảnh, phim truyền hình có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật thể hiện, mang đậm bản sắc dân tộc, giàu giá trị nhân văn và đạt hiệu quả xã hội tích cực".

Theo quy định tổ chức luân phiên giữa hai thành phố lớn trong nước, năm nay, giải thưởng "Cánh diều vàng" được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nghệ sĩ Quyền Linh tiếp tục được tin tưởng với vai trò đạo diễn cho lễ trao giải.

Chia sẻ trên báo chí, nghệ sĩ Quyền Linh cho biết: "Mục đích chính của giải thưởng vẫn là trao giải, tôn vinh các tác phẩm, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh. Về ý tưởng, tôi muốn thiết kế cảnh đẹp, hoành tráng để thành nơi kết nối, giao lưu giữa các nghệ sĩ và khách mời. Lễ trao giải cánh diều 2016 hứa hẹn sẽ ấm cúng, trang trọng và hấp dẫn...". Chương trình sẽ được truyền hình trực tiếp trên VTV1 trong một không khí được hứa hẹn là đậm chất điện ảnh với sự góp mặt của hàng trăm nghệ sĩ và giới truyền thông.

Cánh diều vàng năm nay ít phim nghệ thuật như “Cha cõng con”.
Cánh diều vàng năm nay ít phim nghệ thuật như “Cha cõng con”.

Như mọi năm, giải thưởng Cánh diều vàng, cánh diều bạc và Bằng khen sẽ được trao cho các tác phẩm xuất sắc nhất trong mỗi thể loại. Ngoài ra là giải thưởng cá nhân cho các khâu quan trọng trong quá trình sản xuất phim như đạo diễn, biên kịch, diễn viên, họa sĩ, nhạc sĩ... Được biết, người Việt mang quốc tịch nước ngoài và người nước ngoài mang quốc tịch Việt Nam nhưng tham gia thực hiện các phim có chủ sở hữu (hoặc đồng sở hữu) thuộc Việt Nam sản xuất đều được xét giải.

Theo Ban tổ chức, Giải thưởng Cánh diều vàng 2016 đã thu hút 118 phim tham gia. Trong đó có 19 phim điện ảnh, 20 phim truyền hình (523 tập), 13 phim hoạt hình, 39 phim tài liệu, 11 phim khoa học, 16 phim ngắn, 5 công trình nghiên cứu, lý luận phê bình điện ảnh.

Như bất cứ sự kiện nào của lĩnh vực điện ảnh, thể loại phim truyện nhựa luôn được giới truyền thông, công chúng và giới làm nghề quan tâm nhất. Nó cũng phản ánh khá rõ nét thực trạng, diện mạo của điện ảnh Việt Nam. Không khó để nhận ra, trong số 19 bộ phim truyện nhựa tranh giải Cánh diều năm nay hoàn toàn thuộc về các nhà sản xuất tư nhân và vắng bóng những bộ phim do các đơn vị nhà nước sản xuất.

Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử trao giải của Hội Điện ảnh Việt Nam sân chơi hoàn toàn thuộc về tư nhân. Mặc dù, trong kế hoạch của ngành Điện ảnh có tới 4 phim truyện điện ảnh được đặt hàng trong năm 2015 - 2016. Cụ thể là "Không ai bị lãng quên", "Người yêu ơi", "Địa đạo" và "Xã tắc".

Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, 4 dự án phim ấy vẫn án binh bất động và chưa được sản xuất. Phía cơ quan quản lý thì cho rằng, nguồn ngân sách làm phim nhà nước chưa được thông suốt, các đơn vị sản xuất phim cũng đang gặp khó khăn ở lĩnh vực này nên phim chưa được đưa vào thực hiện.

Tuy nhiên, không lo ngại hay bi quan về sự vắng bóng của dòng phim nhà nước, NSND Đặng Xuân Hải, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam cho rằng: "Các bộ phim xã hội hóa ngày càng lan rộng, thị trường điện ảnh trở nên phong phú, đa dạng. Đó là xu hướng phát triển tất yếu của chủ trương xã hội hóa điện ảnh. Muốn có nền điện ảnh phong phú, đa dạng, phát triển phải có sự góp sức của các đơn vị sản xuất phim và huy động vốn sản xuất phim trong cả nước".

Với chủ trương này, ở dòng phim ngắn tham gia giải thưởng Cánh diều sẽ mở rộng tới các trường đại học, cá nhân (không phải là hội viên Hội Điện ảnh). Nếu ai có tác phẩm tốt, đúng tiêu chí hoàn toàn có thể gửi đăng ký dự thi.

Được đánh giá là một trong những thị trường điện ảnh phát triển nhất trong khu vực và trên thế giới, điện ảnh Việt Nam một vài năm trở lại đây đã thực sự sôi động. Số lượng phim ra rạp mỗi năm ngày một nhiều. Một số phim đã tạo được những cơn sốt tại phòng vé, mang lại doanh thu khủng cho nhà sản xuất. Ngoài số lượng đạo diễn Việt kiều về nước tham gia sản xuất phim này càng nhiều thì số lượng các gương mặt đạo diễn trẻ cũng tăng dần theo từng năm.

Hầu hết những phim tham dự Cánh diều vàng vẫn thuộc dòng phim giải trí.
Hầu hết những phim tham dự Cánh diều vàng vẫn thuộc dòng phim giải trí.

Ngoài những cái tên quen thuộc như NSND Trần Ngọc Giàu, Dustin Nguyễn, Charlie Nguyễn, Lê Bảo Trung, Đỗ Đức Thịnh... Cánh diều vàng năm nay điểm danh những gương mặt đạo diễn mới như Nam Cito - Bảo Nhân, Lý Minh Thắng, Lê Khắc Hoài Nam, Nguyễn Hoàng Phúc... Số lượng phim cũng nghiêng hẳn về các nhà sản xuất phía Nam - nơi lâu nay vẫn được đánh giá là không khí làm phim sôi động và chuyên nghiệp hơn cả. Đặc biệt, Cánh diều vàng năm nay có sự góp mặt của "Cha cõng con" - một bộ phim mới của đạo diễn Lương Đình Dũng từng đi chinh phạt tại các Liên hoan phim quốc tế trước khi công chiếu tại Việt Nam vào đầu tháng 4.

Nhìn vào danh sách các phim tham gia giải thưởng cánh diều lần này như "Bao giờ có yêu nhau", "Tấm Cám - Chuyện chưa kể", "Chạy đi rồi tính", "Fan cuồng", "Sứ mệnh trái tim", "Bảo mẫu siêu quậy", "Phim trường ma"... thấy rằng phần lớn các phim đều thuộc dòng giải trí, hài hước xen lẫn lãng mạn. Rất ít phim là phim nghệ thuật như "Cha cõng con". Điều này cho thấy, các nhà làm phim vẫn nhắm vào thị trường giải trí của giới trẻ thay vì đầu tư cho những bộ phim thiên về giá trị nghệ thuật hay có những thử nghiệm táo bạo trong nghề.

Ban tổ chức Cánh diều vàng năm nay cũng đã tiếp tục giữ vững quan điểm nói "không" với những kịch bản phim được Việt hóa. Năm ngoái, cũng tại lễ trao giải Cánh diều, mặc dù "Em là bà nội của anh" là bộ phim có doanh thu cao nhất trong lịch sử nhưng cũng đã không được tham gia vì có kịch bản gốc của Hàn Quốc.

Không thể phủ nhận, hiện nay điện ảnh Việt Nam đang xuất hiện trào lưu Việt hóa kịch bản phim nước ngoài. Trào lưu này đã mang đến những bộ phim ăn khách, mang đến sự đa dạng, phong phú cho điện ảnh, góp phần đưa điện ảnh tới gần khán giả hơn.

Mặc dù, chỉ khâu kịch bản là của nước ngoài, còn lại hầu hết mọi công việc đều được thực hiện bởi người Việt Nam nhưng dòng phim này sẽ vẫn đứng ngoài các giải thưởng nghề nghiệp. Phía ban tổ chức cho rằng: "Nếu để các phim Việt hóa tranh giải sẽ không cân sức, không công bằng với những sản phẩm điện ảnh thuần Việt. Hơn nữa, mục tiêu của giải thưởng Cánh diều là khích lệ phim dân tộc, tôn vinh những đóng góp trong nghề của những người làm điện ảnh trong nước nên sẽ ưu tiên những sản phẩm điện ảnh "nội địa".

Cụ thể hơn, kịch bản gốc là của nước ngoài, khi đưa về Việt Nam thực hiện, kịch bản sẽ được điều chỉnh, nâng lên rất nhiều. Ngoài ra, kinh phí thực hiện những bộ phim này cũng có sự chênh lệch so với các tác phẩm trong nước. Như vậy sẽ không công bằng, cân sức với những tác phẩm thuần Việt.

Tuy nhiên, trong khuôn khổ Cánh diều vàng lần này, phim "Vệ sĩ Sài Gòn" là bộ phim Việt Nam nhưng có đạo diễn là Ken Ochiai (người Nhật Bản) thực hiện. Phim vẫn đang được cân nhắc liệu có được tham gia hay không. Ông Đặng Xuân Hải cho rằng: "Nếu được, "Vệ sĩ Sài Gòn" chỉ có thể tham gia tranh giải thưởng cá nhân như nam/nữ chính xuất sắc nhất, diễn viên phụ xuất sắc nhất, quay phim, âm nhạc... chứ chắc chắn không tranh giải phim truyện hay đạo diễn xuất sắc nhất".

Mỗi mùa giải thưởng Cánh diều vàng là cơ hội để nhìn rõ diện mạo của Điện ảnh Việt Nam trong một năm hoạt động. Nhìn vào số lượng những tác phẩm điện ảnh tham gia giải thưởng ngày càng nhiều, cho thấy một không khí làm phim sôi động, háo hức. Tuy nhiên, điện ảnh Việt vẫn chờ mong những tác phẩm xuất sắc, có giá trị nghệ thuật gây tiếng vang trong và ngoài nước hơn là những tác phẩm giải trí đơn thuần có phần nhạt nhẽo lâu nay.

Khánh Thảo

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.