Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội tạo ra những “ngôi sao... chổi”

Trong thế giới mạng xã hội đầy hào nhoáng nhưng cũng lắm hỗn loạn, xuất hiện những “ngôi sao” đặc biệt, khi mà tài năng chưa thấy đâu nhưng sự nhố nhăng, tục tĩu và bẩn thỉu thì có thừa. L.9N là một ví dụ điển hình. Từng là nhân vật giang hồ nổi tiếng ở Thanh Hóa và đã bị xử lý về hành vi cưỡng đoạt tài sản, L không chịu nghỉ ngơi mà tái xuất trên mạng xã hội, khoác lên mình chiếc áo “giải trí đen tối”, thu hút hàng nghìn lượt xem nhờ những hành vi gây sốc, phản cảm và khiêu khích.

Các video gần đây của L minh chứng sống động cho mức độ phản cảm và xâm hại văn hóa cộng đồng số. Trong một clip dài 33 giây, L quỳ xuống ăn cơm, ko dùng tay mà dùng miệng ăn trực tiếp vào bát, một hành vi vừa nhố nhăng vừa xúc phạm giá trị nhân phẩm, hoàn toàn đi ngược thuần phong mỹ tục và đạo đức cơ bản.

 Một video khác dài 2 phút 36 giây ghi lại cảnh L cùng một người tên S trao đổi những câu nói tục tĩu, nhắc đến hành vi bạo lực và khiêu dâm, liên quan đến chó với những chi tiết nhạy cảm và bẩn thỉu. Những câu thoại như “giơ ngang… để nhìn thấy” hay “em trả được kèo này” không chỉ mô tả hành vi lệch chuẩn mà còn cổ súy việc thực hiện hành vi ô uế trước camera để nhận tiền donate, biến mạng xã hội thành “sân khấu đen tối” - nơi pháp luật và chuẩn mực đạo đức bị thách thức.

Chưa dừng lại, video dài 4 phút 28 giây ghi lại cảnh L tham gia các “kèo” cực kỳ phản cảm, yêu cầu thực hiện hành vi ô uế trong một thời gian giới hạn để nhận tiền từ khán giả. Video 1 phút 34 giây mô tả những màn “xiếc thú” nhố nhăng, động vật trở thành công cụ giải trí phản cảm, phá vỡ chuẩn mực văn hóa và giáo dục cộng đồng. Thậm chí, trên mạng còn xuất hiện những clip L hoặc các cộng sự bắt chước hành vi dơ bẩn như cắn thức ăn thối, nhổ đồ ăn trước máy quay hoặc thực hiện những trò đùa nhố nhăng mang tính bạo lực nhẹ, gây cười vô duyên nhưng tục tĩu, khiến người xem phải giật mình về mức độ lệch chuẩn.

L.9N không phải là cá biệt. Trên mạng xã hội Việt Nam còn tồn tại hàng loạt “hiện tượng” khác, xây dựng danh tiếng dựa trên bạo lực, nhục mạ và sự tục tĩu. Tuấn “Thần Đèn” nổi tiếng với những livestream chửi thề, dọa đánh và tung “chiêu trò giang hồ” để câu view. Thu “Vệ Sĩ” khoe cảnh đánh nhau công khai, dàn dựng va chạm giao thông để tạo kịch tính, khiến người xem vừa sốc vừa tò mò. Khá “Bảnh” từng gây bão với những clip bạo lực, quậy phá nơi công cộng, mặc quần áo nổi bật, nhảy múa và “làm xiếc” với các hành vi phạm pháp nhằm thu hút fan.

Những nhân vật này, như một nhóm “ngôi sao chổi”, sử dụng mạng xã hội để bình thường hóa bạo lực, tục tĩu và hành vi lệch chuẩn, biến cộng đồng mạng trở thành “sân chơi đen tối” cho sự tiêu cực. Những hành vi trên không chỉ vi phạm thuần phong mỹ tục mà còn có thể bị xem xét dưới góc độ pháp luật về việc phát tán nội dung đồi trụy, kích động hành vi lệch chuẩn, đặc biệt với khán giả vị thành niên. Việc tổ chức các “kèo” nhận tiền donate từ người xem cũng cho thấy rõ ràng cách mạng xã hội bị lợi dụng để thực hiện hành vi phi pháp, tạo môi trường xấu cho cộng đồng số.

Phong cách, lời lẽ thô tục, hành vi phản cảm và thử thách phi pháp không chỉ gây khó chịu mà còn hình thành cộng đồng lệch lạc, cổ súy bạo lực và hành vi vi phạm pháp luật, đánh lạc hướng giới trẻ khỏi những giá trị văn hóa lành mạnh. Hiện tượng “ngôi sao chổi” mạng này là lời cảnh báo mạnh mẽ: nếu không được kiểm soát, mạng xã hội sẽ trở thành mảnh đất màu mỡ cho những hành vi vô văn hóa được “thưởng” bằng lượt xem, bình luận và donate.

Nội dung phản cảm trở thành công cụ kiếm tiền

Không dừng lại ở những hiện tượng gây tranh cãi, thực tế đã xuất hiện các trường hợp cụ thể bị xử lý, phản ánh mức độ lan rộng của loại nội dung này. Ngày 16/4/2026, qua công tác rà soát trên không gian mạng, lực lượng chức năng tại Lào Cai phát hiện tài khoản Facebook “H.N” đăng tải video có nội dung phản cảm, đi ngược thuần phong mỹ tục. Trước khi bị xử lý, đoạn clip đã thu hút lượng tương tác lớn với nhiều lượt xem, bình luận và chia sẻ, tạo ra luồng tranh cãi trong cộng đồng mạng.

Đáng chú ý, nội dung video được dàn dựng theo hướng gây sốc, sử dụng các hành vi vượt quá giới hạn, vượt qua sự tưởng tượng để kích thích sự tò mò và phản ứng của người xem. Không chỉ dừng lại ở một lần đăng tải, tài khoản này trước đó cũng có lịch sử hoạt động với nhiều nội dung mang tính câu kéo tương tác, cho thấy dấu hiệu khai thác sự phản cảm như một “công thức” lặp lại nhằm duy trì lượng người theo dõi.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lào Cai đã phối hợp với Công an xã Khánh Yên tiến hành xác minh, làm rõ vụ việc. Qua đó xác định người đăng tải là C.A.N, sinh năm 1993, một TikToker có lượng theo dõi tương đối trên cả TikTok và Facebook. Tại cơ quan Công an, người này thừa nhận hành vi vi phạm và cho biết mục đích đăng tải chỉ nhằm tăng lượt xem, thu hút tương tác, qua đó gia tăng độ phổ biến trên mạng xã hội. Cơ quan chức năng đã xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin không phù hợp với thuần phong mỹ tục.

Tuy nhiên, điều đáng nói không chỉ nằm ở mức xử phạt, mà ở cách thức nội dung này được tạo ra và lan truyền. Khi một video phản cảm có thể nhanh chóng đạt lượng tương tác lớn, thậm chí mang lại lợi ích về sự nổi tiếng hoặc cơ hội kiếm tiền, nó vô hình trung khuyến khích những hành vi tương tự tiếp tục xuất hiện. Đây không còn là hành vi bộc phát, mà dần trở thành một công việc mang lại thu nhập đều đặn có tính toán, dựa trên việc khai thác sự tò mò và tâm lý đám đông.

Vụ việc tại Lào Cai vì thế không phải là trường hợp cá biệt, mà phản ánh một sự thật đáng lo ngại của không gian mạng, những video mang nội dung vi phạm thuần phong mỹ tục có tính chất kích thích người xem, dù nhiều người không thích, dù xem xong là thả cảm xúc phẫn nộ hoặc sẵn sàng comment chửi bới nhưng như một thói quen vô thức. người ta vẫn nhấp chuột vào xem chỉ vì tò mò. Đây chính là điểm giao cắt giữa tâm lý đám đông, thuật toán nền tảng và động cơ trục lợi cá nhân.

Khi những nội dung này vẫn thu hút lượt xem, bình luận và được lan truyền rộng rãi, chúng vô hình trung tạo ra một tín hiệu lệch lạc rằng trong môi trường mạng xã hội, việc đánh đổi phẩm giá cá nhân hoàn toàn có thể được “trả công” bằng sự nổi tiếng và lợi ích vật chất.

Các nghiên cứu tâm lý xã hội chỉ ra rằng giới trẻ, đặc biệt là thanh thiếu niên, rất dễ rơi vào “hiệu ứng mô phỏng”. Khi chứng kiến những hành vi gây sốc, phản văn hóa, họ có xu hướng bắt chước để tìm kiếm sự nổi bật, tăng tương tác hoặc khẳng định vị thế trong cộng đồng mạng. Một thế hệ chịu tác động bởi những thông điệp méo mó có thể hình thành cộng đồng ảo lệch chuẩn, nơi bạo lực, sự tục tĩu và phản văn hóa có nguy cơ trở thành chuẩn mực mới, kéo theo những hệ lụy lâu dài về nhận thức và hành vi xã hội.

Nhìn sâu xa hơn, tình trạng này không còn dừng lại ở vài clip xem xong rồi quên. Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Việt Nam hiện có khoảng 76-78 triệu người dùng mạng xã hội, với thời gian sử dụng trung bình gần 3 giờ mỗi ngày. Riêng các nền tảng video ngắn như TikTok đã thu hút khoảng 65-70 triệu người dùng, phần lớn là giới trẻ. Điều đó đồng nghĩa, chỉ cần một nội dung gây sốc xuất hiện, nó có thể tiếp cận hàng triệu người trong thời gian rất ngắn.

Mỗi năm, cơ quan chức năng phát hiện và xử lý hàng chục nghìn nội dung vi phạm. Các nền tảng lớn đã phải gỡ bỏ tới 90-95% nội dung xấu độc khi có yêu cầu từ phía Việt Nam, cho thấy quy mô vấn đề không hề nhỏ. Các khảo sát cũng cho thấy khoảng 60-70% người trẻ từng tiếp xúc với nội dung gây sốc, và một tỷ lệ không nhỏ bị ảnh hưởng hoặc có xu hướng bắt chước hành vi. Khi nội dung gây sốc xuất hiện đủ nhiều, nó không còn bị xem là bất thường, mà dần trở thành một phần quen thuộc trong dòng chảy thông tin hằng ngày.

Không chỉ ở Việt Nam, nhiều quốc gia khác cũng đã nhận diện rõ hiểm họa này và triển khai các biện pháp kiểm soát mạnh mẽ. Tại Trung Quốc, các nền tảng livestream bị quản lý chặt, streamer buộc phải xác thực danh tính, nội dung được kiểm duyệt nghiêm ngặt, các hành vi cổ súy bạo lực hoặc lừa đảo có thể bị xử lý hình sự. Ở Mỹ, các nền tảng vẫn áp dụng quy tắc cộng đồng nghiêm ngặt, xóa nội dung vi phạm và có thể cấm kiếm tiền hoặc khóa tài khoản đối với người tái phạm. Điểm chung là các nền tảng không đứng ngoài cuộc, mà buộc phải chịu trách nhiệm với nội dung lan truyền.

Trong bối cảnh đó, việc quản lý nền tảng tại Việt Nam cần được siết chặt hơn, từ gỡ bỏ tài khoản vi phạm, ứng dụng công nghệ kiểm duyệt nội dung đến minh bạch chính sách và cơ chế báo cáo. Đồng thời, giáo dục và định hướng văn hóa cần đi song hành, giúp người dùng, đặc biệt là giới trẻ, nhận diện và tránh xa nội dung xấu độc.

Tác động xã hội và văn hóa từ những hiện tượng này là dấu hiệu của một trào lưu đang làm băng hoại các giá trị nền tảng, ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và hành vi của giới trẻ. Nếu không có biện pháp đồng bộ và quyết liệt, nguy cơ hình thành một môi trường mạng xấu độc, nơi những nội dung phản cảm được coi là bình thường, là hoàn toàn có thể xảy ra. Khi sự phản cảm được thưởng bằng lượt xem, nguy cơ ngày càng sinh ra nhiều các "ngôi sao chổi" mạng sẽ trở thành một xu hướng đáng báo động.