Cần nghiêm khắc với trò quảng cáo cờ bạc trá hình

Liên tiếp vi phạm

Mới đây dư luận đang rất bức xúc khi một MV của ca sĩ Ưng Hoàng Phúc có quảng cáo một website cờ bạc trá hình. Theo đó, ngày 18/9, nhóm “Ngũ Hổ Tướng” gồm Ưng Hoàng Phúc, Khánh Phương, Lâm Chấn Huy, Dương Ngọc Thái và Lưu Hưng tổ chức họp báo ra mắt MV “Anh em trước sau như một”.

Tại họp báo ra mắt, cả 5 thành viên giới thiệu đây là ca khúc đề cao tình anh em của những người gắn bó với nhau hàng chục năm. Tuy nhiên, chỉ sau 3 ngày, MV của nhóm Ngũ Hổ Tướng lại vướng tranh cãi dữ dội.

Cụ thể, tại phút thứ 1:03, nhiều khán giả phát hiện logo của một trang web cờ bạc xuất hiện ở giữa khung hình. Điều này khiến nhiều người đặt nghi vấn nhóm “Ngũ Hổ Tướng” đang quảng cáo trá hình cho trang web này.

Trước phản ứng gay gắt của khán giả, ngay trong đêm 21/9, Ưng Hoàng Phúc đã xóa MV gây tranh cãi. Khoảng vài tiếng sau, nam ca sĩ đăng tải phiên bản MV mới, không còn logo của trang web cá cược. Tương tự, các thành viên còn lại trong nhóm Ngũ Hổ Tướng cũng nhanh chóng thay đổi phiên bản MV trên kênh YouTube của mình.

Tuy nhiên MV đã được cư dân mạng truyền nhau và tiếp tục bóc phốt trên các diễn đàn. Quan trọng hơn là thái độ của người trong cuộc khiến dư luận bức xúc. Trên trang cá nhân, ca sĩ Ưng Hoàng Phúc có đăng: “Tôi không quảng cáo cho thương hiệu này. MV ra mắt lúc 19h ngày 18/9 trên các nền tảng không có hình ảnh liên quan đến thương hiệu đó”. Ca sĩ né tránh cách gọi đúng bản chất là “web cá độ” hoặc “nhà cái”, biến câu chuyện thành tranh cãi về quảng cáo cho thương hiệu thông thường. Khi bị một khán giả chất vấn, ca sĩ còn đối đáp: “Em xem ở đâu thấy anh quảng cáo vậy? Khi nào thấy anh cầm trực tiếp hãy nói. Mạng bây giờ nhiều tin rác lắm em”.

Ngày 23/9, các thành viên trong nhóm đã được Công an TP Hồ Chí Minh mời lên trụ sở để làm việc. Ngay sau đó ca sĩ Khánh Phương - thành viên của nhóm - đăng bài viết trên trang cá nhân, thừa nhận nhóm có nhận lời mời tài trợ từ một công ty với điều kiện cho logo xuất hiện trong vài cảnh quay của MV. Ê-kíp kỹ thuật đã thực hiện việc ghép hình ảnh này theo chỉ đạo.

“Khánh Phương và nhóm không hề biết là logo đó có liên quan đến những web cờ bạc vì tin tưởng vào giấy phép đăng ký kinh doanh của công ty này. Nhóm không bao giờ có ý định quảng bá cho hoạt động này.

Nhưng vì sự sơ suất đã không có sự kiểm tra, rà soát thông tin rõ ràng về logo này, đã khiến sự việc xảy ra quá tiêu cực và gây bức xúc thất vọng cho khán giả đã yêu mến nhóm. Thật sự Khánh Phương cảm thấy quá sơ suất và chủ quan”, nam ca sĩ viết.

Khánh Phương thừa nhận đây là sai lầm lớn của nhóm, đồng thời gửi lời xin lỗi đến khán giả và cho biết các thành viên đang tích cực phối hợp với cơ quan chức năng để giải trình.

Đây không phải là lần đầu ca sĩ Khánh Phương quảng cáo trá hình cho các website cờ bạc. Tháng 3 vừa qua, ca sĩ Khánh Phương biểu diễn cho sự kiện của một “nhà cái cá cược trực tuyến được nhiều người chơi lựa chọn”. Ngày 6/6, Khánh Phương bị khán giả gọi tên vì góp mặt trong sự kiện livestream “mừng sinh nhật 2 năm” của một web cá cược. Nam ca sĩ biểu diễn trước phông nền in đậm logo nhà cái. Video vẫn tồn tại trên nền tảng của trang đánh bạc, bất chấp cảnh báo từ dư luận.

Ngày 5/7, Khánh Phương tham gia đêm nhạc do website cờ bạc chuyên cung cấp loại hình bị cấm hoạt động và quảng cáo tại Việt Nam.

Khán giả cũng đào lại video Ưng Hoàng Phúc trải nghiệm giải đua xe MotoGP 2025, trong đó biểu tượng nhà cái xuất hiện liên tục. Sau phản ứng dữ dội, video này đã bị xóa tạm thời nhưng ảnh chụp màn hình vẫn lan truyền trên mạng.

Khán giả cũng chụp lại hình ảnh Châu Khải Phong và Hồ Quang Hiếu xuất hiện trong chuỗi chương trình MegaLive mừng sinh nhật của web đánh bạc (lần lượt ngày 16/5 và 26/5). Hình ảnh các ca sĩ này bị gắn kèm các bài đăng kèm hashtag như “Một bước làm giàu”, “Quà khủng” vốn là khẩu hiệu quen thuộc của giới cá cược.

Cần biện pháp xử lý đủ sức răn đe

Nhiều năm qua, nhiều người nổi tiếng bị phát hiện quảng bá cho các nền tảng cờ bạc trá hình. Giữa năm 2022, Trang Pháp, Mlee, Thùy Anh, Băng Di sang Hàn Quốc dự trận giao hữu của Tottenham Hotspur, đăng tải loạt video, ảnh gắn website cờ bạc. Những người này sau đó đã âm thầm gỡ bài khi truyền thông phản ánh.

Trường hợp khác là cựu tuyển thủ quốc gia Công Vinh. Năm 2021, anh xuất hiện trong video nhảy múa, kêu gọi người xem tham gia ứng dụng cá cược. Đại diện của Công Vinh thừa nhận đó là video quảng cáo cho dịch vụ xem bóng đá trực tuyến gắn yếu tố cá cược.

Năm 2020, hàng loạt người nổi tiếng như Karik, Hoàng Thùy Linh, Dế Choắt, Big Daddy, Bray… gây phẫn nộ khi đồng loạt chia sẻ nội dung quảng bá ứng dụng game cá cược. Các KOLs trong giới game như Linh Ngọc Đàm, ViruSs, Quang Cuốn cũng liên tục đăng bài giới thiệu ứng dụng này trên trang cá nhân.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều kẻ xấu chọn người nổi tiếng để thực hiện các clip quảng cáo cờ bạc trá hình. Trên thực tế, người nổi tiếng khi đã có vị trí, tầm ảnh hưởng… thì những chia sẻ của họ thường tạo được sự tin tưởng đối với khán giả. Với họ, lẽ ra phải là người nhận thức được vai trò, trách nhiệm xã hội của mình. Thế nhưng vì tiền, họ bất chấp tất cả. Và khi sự việc lùm xùm xảy ra, họ chỉ im lặng gỡ bỏ video, hình ảnh hoặc đăng đàn xin lỗi. Dù đã có chế tài xử phạt nhưng mới chỉ dừng lại ở mức độ xử phạt hành chính nên những vụ việc như thế này vẫn tiếp tục tái diễn, làm xói mòn niềm tin, sự yêu mến của công chúng.

Theo luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS (thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội) thời gian gần đây, tình trạng người nổi tiếng tham gia quảng cáo trá hình cho các trang web cờ bạc, cá độ trực tuyến đang gia tăng và gây ra nhiều lo ngại trong xã hội. Vụ việc ca sĩ Ưng Hoàng Phúc ra mắt MV có yếu tố quảng cáo cho một website cờ bạc chỉ là một ví dụ điển hình, cho thấy sự tinh vi trong việc lồng ghép hình ảnh, logo hoặc thông điệp có liên quan đến các tổ chức cờ bạc. Điều này không chỉ tác động tiêu cực tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ, mà còn làm xói mòn chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của người nổi tiếng - những người vốn được coi là hình mẫu, có sức ảnh hưởng lớn trong xã hội.

Để giải quyết dứt điểm tình trạng người nổi tiếng tiếp tay quảng cáo cho cờ bạc trá hình, theo luật sư Nguyễn Văn Tuấn trước hết cần nhìn nhận rằng hoạt động quảng cáo này không chỉ vi phạm pháp luật về quảng cáo mà còn trực tiếp tiếp tay cho tệ nạn xã hội. Luật Quảng cáo năm 2012 nghiêm cấm quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ bị pháp luật cấm, trong đó có hoạt động đánh bạc, cá cược trái phép. Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) tại Điều 321 và Điều 322 đã quy định rõ ràng về hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc trái phép và chế tài xử lý, bao gồm cả trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, chế tài hiện nay đối với hành vi quảng cáo trá hình cho cờ bạc vẫn chủ yếu dừng lại ở mức xử phạt hành chính, chưa đủ sức răn đe đối với những người có sức ảnh hưởng lớn.

Trong bối cảnh đó, cần bổ sung các quy định pháp luật theo hướng tăng cường trách nhiệm của cá nhân, tổ chức tham gia vào hoạt động quảng cáo, nhất là những người có ảnh hưởng xã hội. Theo Nghị định số 38/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo, hành vi quảng cáo sản phẩm, dịch vụ cấm có thể bị xử phạt từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Nhưng mức phạt này so với thu nhập và lợi ích mà người nổi tiếng nhận được từ các hợp đồng quảng cáo lại quá nhỏ, chưa đủ sức ngăn chặn hành vi tái phạm. Do đó, cần nghiên cứu nâng mức xử phạt, kèm theo hình thức bổ sung như đình chỉ hoạt động nghệ thuật trong một thời gian, hoặc buộc gỡ bỏ, cải chính công khai nội dung vi phạm.

Ngoài ra, cơ quan chức năng có thể xem xét trách nhiệm hình sự trong trường hợp chứng minh được người nổi tiếng biết rõ mình đang tham gia quảng bá cho hoạt động cờ bạc trái phép nhưng vẫn cố tình thực hiện. Điều 17 Bộ luật Hình sự về đồng phạm quy định: người giúp sức cho việc thực hiện tội phạm cũng phải chịu trách nhiệm hình sự. Như vậy, nếu có căn cứ chứng minh sự cố ý, người nổi tiếng có thể bị coi là đồng phạm với hành vi tổ chức đánh bạc, qua đó xử lý nghiêm khắc hơn thay vì chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính.

Theo luật sư Nguyễn Văn Tuấn, việc xử lý vụ việc ca sĩ Ưng Hoàng Phúc quảng cáo trá hình cho hoạt động cờ bạc có nên trở thành một án điểm là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn của dư luận. “Trước hết cần khẳng định rằng, theo Luật Quảng cáo năm 2012 và Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi quảng cáo cho sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục cấm - trong đó có cờ bạc, cá độ - là vi phạm pháp luật. Bên cạnh đó, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) tại Điều 321 và Điều 322 quy định rõ chế tài đối với tội đánh bạc và tổ chức đánh bạc, bao gồm cả những hành vi giúp sức, tiếp tay. Vì vậy, việc một người nổi tiếng tham gia quảng bá trá hình cho hoạt động cờ bạc không chỉ dừng lại ở hành vi vi phạm hành chính mà còn có thể kéo theo trách nhiệm hình sự nếu chứng minh được yếu tố cố ý”, luật sư Nguyễn Văn Tuấn cho hay.

Trong thực tiễn, án điểm thường được áp dụng để làm gương, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ đối với những hành vi vi phạm pháp luật đang diễn ra phổ biến và gây hậu quả xã hội nghiêm trọng. Thực trạng hiện nay cho thấy rất nhiều người có ảnh hưởng trên mạng xã hội tham gia hoặc tiếp tay cho quảng cáo cờ bạc trá hình, bất chấp phản ánh của báo chí và cảnh báo từ cơ quan quản lý. Nếu các cơ quan chức năng chỉ xử lý ở mức phạt hành chính thì tình trạng này khó có thể chấm dứt, bởi lợi ích kinh tế mà các người nổi tiếng thu về từ các quảng cáo này vượt xa số tiền bị phạt. Do đó, việc lựa chọn một số trường hợp điển hình, trong đó có vụ việc ca sĩ Ưng Hoàng Phúc, để xử lý nghiêm khắc sẽ góp phần củng cố hiệu lực pháp luật và tăng tính răn đe.

“Tác dụng lớn nhất của án điểm không chỉ nằm ở việc xử lý một cá nhân cụ thể mà còn ở chỗ thiết lập chuẩn mực pháp lý và đạo đức nghề nghiệp cho người nổi tiếng . Khi một trường hợp nổi tiếng bị xử lý nghiêm khắc, nó sẽ tạo ra hiệu ứng cảnh báo mạnh mẽ, buộc các người nổi tiếng khác phải cân nhắc kỹ trước khi ký kết hoặc tham gia quảng bá các sản phẩm, dịch vụ trái pháp luật. Đây cũng là cách để bảo vệ môi trường trong sạch, tránh biến các sản phẩm văn hóa thành công cụ tiếp tay cho tệ nạn xã hội”, luật sư Nguyễn Văn Tuấn nhấn mạnh.