Cái nôi cho nghệ thuật hàn lâm

Với sự góp mặt của Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội, tại Thủ đô Hà Nội đã có 6 dàn nhạc lớn đủ sức đảm đương lượng chương trình chất lượng cao đòi hỏi biên chế nhạc công đông đảo. Nếu như sắp tới Dàn nhạc Giao hưởng CAND ra đời, chắc chắn Hà Nội có thể bắt đầu một giai đoạn vươn mình về nghệ thuật hàn lâm, đủ sức để trở thành một trong những trung tâm âm nhạc sáng giá của khu vực Đông Nam Á.

Thêm vào đó, dự án Nhà hát Opera Hồ Tây sắp đi vào hoạt động sẽ tạo nên một động lực rất lớn để phát triển âm nhạc hàn lâm ở Thủ đô. Cùng với Nhà hát Hồ Gươm, Nhà hát Lớn, phòng hòa nhạc của Học viện Âm nhạc Quốc gia, có thể nói, Hà Nội đủ cơ sở vật chất hạ tầng cũng như nhân lực cho bước chuyển mình về âm nhạc giao hưởng và thính phòng.

Cái nôi cho nghệ thuật hàn lâm -0
Phối cảnh nhà hát Opera trên mặt hồ Đầm Trị (sát Hồ Tây).

Tuy nhiên, Việt Nam không chỉ có một mình Hà Nội là trung tâm âm nhạc. TP Hồ Chí Minh cũng được xem là trung tâm âm nhạc với nhiều tài năng ở mọi lứa tuổi được trui rèn qua một học viện đào tạo cũng rất chất lượng là Nhạc viện Thành phố.

Ở TP Hồ Chí Minh cũng đang có một dàn nhạc giao hưởng có chất lượng cao, đồng thời sức hút từ âm nhạc hàn lâm cũng vẫn còn rất mạnh đối với lực lượng nghệ sĩ trẻ tiềm năng. Nhưng, TP Hồ Chí Minh lại đang khó khăn khi thiếu cơ sở hạ tầng cho biểu diễn. Nói nôm na, nghệ sĩ âm nhạc hàn lâm ở phía Nam đang không có một cái nôi giúp cho họ nâng cao năng lực cũng như tăng độ cọ xát cho lực lượng trẻ.

Trong lịch sử, khi chưa có những địa điểm như phòng hòa nhạc Học viện Âm nhạc Quốc gia, Nhà hát Hồ Gươm hay Nhà hát opera Hồ Tây, Việt Nam thực chất chỉ có đúng 3 nhà hát có thể dùng cho opera, thính phòng với chất lượng âm học được thiết kế tỉ mỉ là Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà hát opera TP Hồ Chí Minh và Nhà hát Lớn Hải Phòng. Cả ba đều là các công trình có từ thời Pháp thuộc và qua thời gian, hư hại cũng đã rất nhiều. Đặc biệt, vật đổi sao dời, Nhà hát Qpera TP Hồ Chí Minh đã có những thay đổi quan trọng về cấu trúc bên trong, dẫn tới ảnh hưởng nghiêm trọng đến thiết kế âm học. Gọi là Nhà hát Opera nhưng cơ sở đó gần như đã không còn đáp ứng tiêu chuẩn để trình diễn opera nữa rồi.

Trong bối cảnh Hà Nội đầu tư mạnh mẽ cho nhiều nhà hát chất lượng, các nghệ sĩ hàn lâm ở TP Hồ Chí Minh không khỏi thèm thuồng. Họ cũng mong có được một nơi chốn cho mình, một cái nôi để làm nghề. Đáng tiếc là dự án Nhà hát Thủ Thiêm vẫn bị trì hoãn lâu nay. Song, không biết thiết kế của dự án ấy là một nhà hát đa năng hay là một nhà hát chuyên biệt cho opera, giao hưởng. Thiết kế âm học là vô cùng quan trọng và cần được chuyên biệt hóa cho từng loại hình. Do đó, nói đúng nghĩa, TP Hồ Chí Minh rất cần ít nhất 1 nhà hát opera và 1 nhà hát giao hưởng để xứng tầm một thành phố là trung tâm âm nhạc lớn của cả nước.

Đầu tư một nhà hát là vô cùng tốn kém. TP Hồ Chí Minh từng để mất một nhà hát giao hưởng khi nhà hát giao hưởng cũ được chuyển giao cho Sàn giao dịch chứng khoán TP Hồ Chí Minh. Song, cái tốn kém ấy lại có ích lợi lâu dài bởi đánh giá một quốc gia có mạnh về âm nhạc hay không không phải chỉ căn cứ vào ngành công nghiệp âm nhạc phổ thông với lượt nghe, lượt xem mà chủ yếu phải dựa trên chất lượng của âm nhạc hàn lâm với những opera, giao hưởng, concerto, operetta...

Con người âm nhạc hàn lâm chúng ta có nhưng chưa thể mạnh thêm lên cũng vì chưa có điều kiện vật chất xứng đáng để lao động. Thiết nghĩ, đã đến lúc TP Hồ Chí Minh cần tập trung đầu tư mạnh vào mảng âm nhạc hàn lâm để không làm lãng phí nhân tài cũng như công sức đào tạo bài bản của một nhạc viện có bề dày truyền thống mấy chục năm nay.

Văn Đoàn

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.